ABŞ Ukraynaya hərbi yardımı dayandırır: Bu qərar Kiyevin müdafiə qabiliyyətinə necə təsir göstərəcək? TƏHLİL

​Fevralın 28-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında Ağ Evdə gərgin keçən görüşün ardınca Tramp Administrasiyası martın 3-də Ukraynaya bütün hərbi yardımın dayandırıldığını elan edib.

Pentaqon yardımların yalnız Ukrayna rəhbərliyinin sülhə sadiqlik nümayiş etdirdiyi təqdirdə bərpa olunacağını deyib.

Qərara əsasən, hazırda Ukraynaya hələlik çatdırılmamış, bütün ABŞ hərbi texnikası, o cümlədən təyyarələrdə və gəmilərdə daşınmaqda olan və ya Polşada tranzit məntəqələrində gözləyən silahların tədarükü dayandırılacaq.

Qərarın arxasında dayanan səbəblər

Bu addımın arxasında müxtəlif səbəblərin dayandığı ehtimal edilir. Bu səbəblər arasında Trampın Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiyə Rusiya ilə sülh danışıqlarına başlamaq üçün təzyiq göstərmək istəyi, Tramp və vitse-prezident J.D. Vansın Zelenskini ABŞ-ın göstərdiyi dəstəyə kifayət qədər minnətdarlıq etməməsi və sülhə nail olmaq üçün kifayət qədər səy göstərməməsi və sair ola bilər.

Ukraynalı politoloq Valeri Dımov APA-ya açıqlamasında bildirib ki, Trampın məqsədi Ukraynanı onun şərtləri ilə razılaşmağa vadar etməkdir: “Prezident Trampın bu qərarını ABŞ siyasətində əsaslı dəyişiklik kimi qiymətləndirmək olmaz. Bunun əsas səbəbi, təbii ki, Donald Trampın Vladimir Zelenskiyə təzyiq etmək cəhdidir. ABŞ lideri nadir torpaq metalları üzrə böyük müqavilənin imzalanması məsələsinin müzakirə edildiyi ilk günlərdən bu təzyiqi göstərməyə çalışır. Amma buna nail ola bilməyib. Tramp Ukraynanın maraqlarını qətiyyən nəzərə almır, heç bir zəmanət vermir. Üstəlik, Donald Tramp daim danışdığı sülh planını hələlik təqdim etməyib. Tramp, sadəcə, bir kəlmə ilə Ukraynanı Rusiya ilə danışıqlara getməyə vadar etməyə çalışır”.

Qərarın Ukraynanın müdafiə qabiliyyətinə təsirləri

ABŞ-nin Ukraynaya hərbi yardımı Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı başlatdığı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlardan sonra əhəmiyyətli dərəcədə artmışdı. Bu yardımlar Ukraynanın müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək və suverenliyini qorumaq məqsədi daşıyırdı.​ Yardımın qəfil dayandırılması isə Ukraynanın müdafiə mövqeyini zəiflədə bilər.

Ukraynalı ekspert bildirib ki, müharibənin ilk altı ayında ABŞ Ukraynaya heç bir yardım ayırmadı, lakin nə cəbhədə sarsıntı yaşanıb, nə də müdafiə xətti dağılıb.

“Biz avropalı tərəfdaşlarımız və digər ölkələr sayəsində duruş gətirə bildik. Düşünürəm ki, indi də oxşar vəziyyət yaranacaq. Bu müharibədir, insan həyatıdır, itkilərdir. Düzdür, avropalı tərəfdaşlar ABŞ tərəfindən dayandırılan yardımı 100 faiz ödəyə bilməyəcək. Buna görə də Ukrayna digər ölkələrdən müvafiq yardım və dəstək istəyəcək. Bu, Ukrayna ilə həmişə humanitar əsasda kifayət qədər intensiv əlaqədə olan Yaponiya və Cənubi Koreya ilə əməkdaşlığa qədər genişləndirilə bilər. Eyni zamanda Türkiyə, hərbi-sənaye kompleksi inkişaf etmiş bir çox başqa ölkələr var. Avropanın hüdudlarından kənarda da bizim müttəfiqlərimiz mövcuddur”, - deyə o vurğulayıb.

Dımov bu gün Ukraynada dron istehsalına dair texnoloji sıçrayış olduğunu da vurğulayıb: “Ukraynanın dron istehsalı Rusiyadan daha çoxdur. ABŞ istehsalı olan HIMARS raketləri Ukraynanın pilotsuz aviasiyasının eyni imkanları ilə kompensasiya edilə bilər. Bu məsələdə avropalılar bizə çox kömək edəcək”.