ABŞ və İran atəşkəsi uzatmaq barədə razılığa gəlib

SİA Reuters agentliyinə istinadən xəbər verir ki, ABŞ və İran cümə axşamı atəşkəsi uzatmaq və Hörmüz boğazından gəmi keçidinə qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldırmaq barədə razılığa gəliblər. Lakin ABŞ Prezidenti Donald Trump hələ razılaşmanı təsdiqləməyib və İran dövlət mediası sənədin yekunlaşdırılmadığını bildirib.

SİA xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, məsələdən xəbərdar olan dörd mənbənin sözlərinə görə, razılaşma atəşkəsin daha 60 gün uzadılmasını və danışıqlar aparılan müddətdə strateji əhəmiyyətli su yolundan gəmi hərəkətinin bərpasını nəzərdə tutur. Danışıqlarda İranın nüvə proqramı kimi çətin məsələlər müzakirə olunur.

Əgər Vaşinqton və Tehran rəhbərliyi bu razılaşmanı təsdiqləsə, bu, 28 fevralda başlayan münaqişədən bəri sülh istiqamətində atılan ən böyük addım olacaq. Mümkün razılaşma xəbəri, aprelin əvvəlində qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra tərəflər arasında baş verən növbəti qarşılıqlı hücumlardan sonra yayıldı.

Mənbələr bildirib ki, Tramp hələ sənədi təsdiqləməyib. İran isə Axios tərəfindən ilk dəfə yayılan bu razılaşma xəbərlərinə rəsmi münasibət bildirməyib.

İranın Tasnim News Agency agentliyi danışıqlara yaxın bir mənbəyə istinadən bildirib ki, razılaşmanın mətni hələ yekunlaşdırılmayıb və təsdiq olunmayıb.

ABŞ-ın vitse-prezidenti JD Vance Vaşinqtonda jurnalistlərə deyib:

“Biz hələ tam nəticəyə çatmamışıq, amma çox yaxınıq və bunun üzərində işləməyə davam edəcəyik.”

O əlavə edib:

“Bunun mütləq baş tutacağına zəmanət verə bilmərəm, amma hazırda özümü kifayət qədər nikbin hiss edirəm.”

Tramp administrasiyası daha əvvəl də döyüşlərin dayandırılması üçün razılaşmanın yaxın olduğunu bildirmişdi, lakin İran bu açıqlamaları ya təkzib edib, ya da əhəmiyyətini azaltmağa çalışıb.

Razılaşmaya əsasən, Hörmüz boğazında gəmiçilik tam sərbəst olacaq və ABŞ İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı aradan qaldırmalı olacaq. Bundan əlavə, ABŞ İran neft satışına qarşı bəzi sanksiyaları da ləğv edəcək.

Bu xəbərlərdən sonra neft qiymətləri aşağı düşüb. Çünki investorlar dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazının yenidən tam açılacağına ümid edirlər.

Bundan əvvəl ABŞ Mərkəzi Komandanlığı qüvvələrinin İranın beş hücum dronunu vurduğunu və Bandar Abbas liman şəhərində altıncı dronu buraxmağa hazırlaşan idarəetmə məntəqəsinə zərbə endirdiyini açıqlamışdı. Daha sonra Küveyt qüvvələri ölkəyə doğru atılan ballistik raketi havada məhv edib. Küveytdə ABŞ-ın böyük hərbi bazası yerləşir.