“ABŞ və Rusiya qlobal ictimaiyyətə “həll yolları axtarılır” kimi görüntü vermək istəyir”

“Əbu-Dabi görüşü və danışıqlar fonunda proseslərə realist yanaşmaq daha düzgündür. Əbu-Dabi danışıqları dialoq cəhdindən daha çox siyasi jest kimi qəbul olunmalıdır. Tərəflər, xüsusilə ABŞ və Rusiya qlobal ictimaiyyətə “həll yolları axtarılır” kimi görüntü vermək istəyirlər. Diplomatik təmasların qorunması həm də region üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Çünki Yaxın Şərq ölkələri bu format vasitəsilə öz nüfuzunu qlobal səviyyədə artırmağa çalışır. Burda bir haşiyə açım ki, Davosda aparılan müzakirələrdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri qlobal elitaların düşüncəsində yeni xəttin müşahidə olunması idi. Müzakirələrdə konflikt və müharibələr üçün sülh çağırışlarından daha çox əsas vurğu münaqişələrin idarə olunması ilə risklərin azaldılmasına və eskalasiyanın qarşısının alınmasına yönəlmişdi. Fikirimcə bu, qlobal elitaların düşüncəsində baş verən psixoloji dönüş nöqtəsidir: sülh artıq “təbii vəziyyət” kimi qəbul edilmir”.

Bu sözləri xalqcebhesi.az-a açıqlamasında politoloq Yeganə Hacıyeva söyləyib.

Y.Hacıyevanın bildirdiyinə görə, müzakirələrdə əsas vurğu təxminən “dialoq qələbədən üstündür” tezisi kimi səslənirdi və bu fikirlər humanist çağırışlardan daha çox praqmatik hesabdır: “Rusiya-Ukrayna müharibəsində qələbənin həddindən artıq baha gəlməsi, məğlubiyyətin isə qəbuledilməz olması göz önündədir. Məhz dialoq bu kontekstdə kompromis deyil, vaxt qazanmaq və ən pis ssenarini təxirə salmaq üçün vasitə kimi görünür. Ona görə də Əbu-Dabidə Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında üçtərəfli danışıqların keçirilməsi dialoq üçün yeni imkandır. Amma qeyd edim ki, hazırkı mərhələdə danışıqlardan müharibənin dayandırılması və ya genişmiqyaslı sülh sazişi gözləmək real deyil. Əsas ziddiyyətlər, xüsusilə ərazi məsələləri, təhlükəsizlik zəmanətləri və sanksiyalar üzrə mövqelər hələlik heç uzlaşmır və yaxınlaşmır. Daha çox humanitar məsələlər, gərginliyin idarə olunması və kommunikasiya kanallarının açıq saxlanması kimi mövzular müzakirə mövzusudur”.

O əlavə edib ki, bu baxımdan Əbu-Dabi görüşləri strateji dönüş nöqtəsi deyil, daha çox diplomatik təmasların qorunmasına xidmət edir: “Məhdud miqyasda müəyyən müsbət irəliləyişlərin – texniki razılaşmalar, gələcək danışıqlar üçün zəminin formalaşmasının mümkün olduğunu göstərən siyasi jestdir. Belə ki, tərəflərin əsas ziddiyyətlər üzrə, xüsusilə ərazi məsələləri və təhlükəsizlik zəmanətləri üzrə mövqelərin uzlaşması kimi bir hal izlənmir. Odur ki, Əbu-Dabi danışıqlarını sülhün başlanğıcı deyil, lakin münaqişənin tam dialoqsuzluq mərhələsinə keçməsinin qarşısını alan mühüm diplomatik addım kimi dəyərləndirirəm”.

Röya İsrafilova