Icma.az
close
up
RU
ABŞ Yaxın Şərqdən Cənubi Qafqaza qədər cəbhə qurur TƏHLİL

ABŞ Yaxın Şərqdən Cənubi Qafqaza qədər cəbhə qurur TƏHLİL

Sherg.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"İbrahim razılaşmalarını təkcə regional normallaşma təşəbbüsü kimi deyil, ABŞ-nin Çinə qarşı yönəlmiş qlobal geosiyasi strategiyasının mühüm alətlərindən biridir”

ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə 2020-ci ilin son rübündə İsrail, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn, Sudan və Mərakeş arasında “İbrahim razılaşmaları” kimi tanınan bir sıra sazişlər imzalanıb. Sənəd, İsrail ilə ərəb dünyası arasında diplomatik münasibətlərin normallaşdırılmasına xidmət edir. Sazişlərdə Fələstin məsələsi qeyd edilsə də, problemin həlli kənarda qalıb. Məhz bu amil “İbrahim razılaşmaları”nın regional və beynəlxalq səviyyədə birmənalı qarşılanmamasına səbəb olub. Bəzi siyasi dairələr razılaşmaları Yaxın Şərqdə siyasi və iqtisadi münasibətlər baxımından dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndirsə də, digər tərəfdən ciddi etirazlarla qarşılanır. Son dövrlər sazişlərin təsir coğrafiyası Yaxın Şərq çərçivəsindən çıxaraq türk dünyası istiqamətində genişlənməkdədir. Qazaxıstanın da “İbrahim Razılaşmaları”na qoşulması prosesin yeni geosiyasi mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Mövcud müzakirələr isə gələcəkdə digər türk-müsəlman dövlətlərinin sazişə cəlb olunması ehtimalını gündəmdə saxlayır.

Mövzu ilə əlaqədar politoloq Asif Nərimanlı Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, İbrahim razılaşmalarının coğrafi miqyasının genişləndirilməsi ABŞ-nin geosiyasi strategiyasının tərkib hissəsidir:

“İbrahim razılaşmalarının əsas hədəfi Fələstin məsələsinin İsrailin maraqları çərçivəsində həllinə nail olmaqdır. ABŞ ərəb ölkələri ilə İsrail arasında münasibətləri normallaşdırmaqla ərəb dünyasının Fələstin məsələsindəki sərt mövqeyini yumşaltmağa çalışır. Bu yanaşma İsrailin maraqlarını önə çıxarsa da, prosesin tamamilə radikal ssenari üzrə inkişaf edəcəyi real görünmür. Çünki Fələstin dövləti həm BMT tərəfindən tanınır, həm də ərəb ölkələri üçün əsas şərtlərdən biridir. ABŞ də anlayır ki, Fələstin məsələsində minimum konsensus əldə olunmadan regionda davamlı sabitliyə nail olmaq mümkün deyil. “İbrahim razılaşmaları”nın gələcəkdə Mərkəzi Asiya ölkələrini və Azərbaycanı da əhatə etməsi ABŞ-nin Çinə qarşı yönəlmiş qlobal planlarından biridir. Çünki ABŞ üçün Yaxın Şərqdə də əsas geosiyasi rəqib Çindir”. 

Politoloqun sözlərinə görə, ABŞ-nin əsas hədəfi Yaxın Şərqdə öz təsir imkanlarını gücləndirməkdir:

“ABŞ-nin məqsədi Çinin sərhədlərinə yaxın ərazilərdən başlayaraq, Avropaya qədər uzanan nəqliyyat və ticarət marşrutlarının yerləşdiyi coğrafiyada öz təsir imkanlarını gücləndirməkdir. Bu, Çinin Avrasiya üzərindən Avropaya çıxışını tamamilə kəsmək anlamına gəlmir. Ticarət əlaqələri davam edəcək. Lakin Vaşinqton proseslərin öz nəzarəti altında həyata keçirilməsində maraqlıdır. Son iki onillikdə Çin Körfəz və ərəb ölkələri ilə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığını ciddi şəkildə genişləndirib, hətta İsrail üzərində belə təsir imkanları formalaşdırıb. Vaşinqton İbrahim razılaşmaları vasitəsilə Çinin Yaxın Şərqdəki mövqelərini zəiflətməyi və regionu İsrailin təhlükəsizlik maraqları prizmasından yenidən dizayn etməyi hədəfləyir. “İbrahim sazişi”nin Yaxın Şərqlə yanaşı Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı da əhatə etməsi ABŞ-nin qlobal strategiyasının tərkib hissəsidir”. 

A. Nərimanlı “İbrahim razılaşmaları”na Cənubi Qafqaz prizmasından da yanaşıb:

 “ABŞ eyni strateji məqsədlə iki paralel istiqamətdə (Yaxın Şərqdə və Orta Dəhliz boyunca uzanan Mərkəzi Asiya-Cənubi Qafqaz xəttində) siyasət yürüdür. Bayden administrasiyasının bu prosesdə əsas strateji səhvlərindən biri Orta Dəhliz kontekstində Cənubi Qafqazda Ermənistan üzərindən irəliləməyə cəhd etməsi oldu. Tramp administrasiyası isə daha praqmatik yanaşma nümayiş etdirərək regional reallıqları nəzərə aldı. Nəticədə Bakı və İrəvan arasında Azərbaycanın maraqlarına uyğun razılaşmalar əldə olundu. Nəticə etibarilə, İbrahim razılaşmalarını təkcə regional normallaşma təşəbbüsü kimi deyil, ABŞ-nin Çinə qarşı yönəlmiş qlobal geosiyasi strategiyasının mühüm alətlərindən biridir”.

Aybəniz Səfərova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 16:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri