ABŞdə nəticələr sürpriz olmadı

Təbliğat dönəmində Donald Tramp daha ağıllı işlədi

Harris seçki günündən qabaq Trampın tərəfdarlarını zibil adlandırmışdı

  ABŞ-də keçirilən prezident seçkilərinin ilkin nəticələrinə görə, respublikaçı Donald Tramp ümumi ştatlar üzrə 66 milyon 637 min 292 səs toplayıb, onun demokrat rəqibi, vitse-prezident Kamala Harris isə 61 milyon 679 min 727 səs yığıb. 26 ştatda qələbəsi təsdiqlənən Tramp prezident seçilməsi üçün lazım olan 270 səsdən 266-sını toplayıb, Harris isə 19 ştatda qalib gəlib və 214 səsi var. Respublikaçıların prezidentliyə namizədi Donald Tramp artıq qələbəsini elan edib və ABŞ-nin 47-ci Prezidenti olduğunu, tarix yazdıqlarını deyib: "Məni seçdiyiniz üçün sizə təşəkkür edirəm. Bu qələbə Amerikanı yenidən böyütməyə kömək edəcək". Tramp tayı-bərabəri olmayan qələbə qazandığını bəyan edib. O, bütün problemləri həll edəcəyinə də söz verib. ABŞ üçün "qızıl dövr" vəd edən Donald Tramp Senata nəzarəti bərpa etdiklərini vurğulayıb. Tramp ötən prezidentliyi dövründə “İŞİD-i yox etməkdən başqa hər hansı bir müharibəyə başlamadıqlarını” xatırladıb: “Mən müharibələri bitirmək istəyirəm”. ABŞ Nümayəndələr Palatasına keçirilən seçkilərdə Respublikaçılar Partiyası demokratları qabaqlayıb. Respublikaçılar Partiyası Nümayəndələr Palatasında 163, Demokratlar Partiyası isə 108 yer qazanıb. "CNBC" nəşri iddia edib ki, Ukraynada müharibə ilə bağlı gələcək danışıqlara dair müzakirələr 2025-ci ilin ilk aylarında başlaya bilər: "Tramp administrasiyası və sərt respublikaçılar Ukraynaya daha çox hərbi yardım göstərilməsinin əleyhinə ola bilər ki, bu da onun Rusiya ilə mübarizəni davam etdirmək qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədər. Ukrayna üçün həlledici amil seçkilərdən sonra Konqresdə demokratların, yoxsa respublikaçıların üstünlük təşkil edəcəyidir. Bu, gələcək prezidentin nə qədər səlahiyyətlərə sahib olacağı, Ukraynaya dəstək və ya dəstəyi nə dərəcədə əngəlləyə biləcəyi ilə bağlı əsas amildir". İş adamı İlon Mask seçkilərinin nəticələrini Trampla birlikdə izləyib. Bildirilib ki, Mask Trampın Floridadakı iqamətgahında keçiriləcək bir sıra tədbirlərdə iştirak edəcək. Ekspertlərə görə, bu tədbirlər Maskın Tramp və onun dəstəkçiləri ilə yaxın münasibətini bir daha nümayiş etdirir və seçkilərdən sonra siyasi sferada mümkün əməkdaşlıqlara işarə edir. 

  Trampın qələbəsinə dünyadan reaksiyalar gecikməyib. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Donald Trampı “tarixdə ən böyük qayıdış” etdiyinə görə təbrik edib. Netanyahu, Trampın qayıdışını Birləşmiş Ştatlara “yeni başlanğıc və İsraillə müttəfiqliyə güclü sadiqlik” təmin edəcəyini ümid etdiyini bildirib. İtaliyanın Baş naziri Meloni də Trampı prezidentlik yarışında qələbəsi münasibətilə təbrik edib. Meloni, "Trampı ən səmimi təbriklərimizi bildiririk. Bizim ABŞ ilə strateji bağımız var və indi əminəm ki, onu daha da gücləndirəcəyik" deyib. İngiltərə Baş naziri Key Starmerin ABŞ seçkiləri ilə bağlı açıqlaması gecikməyib: "Seçkilərdəki tarixi qələbəniz münasibətilə seçilmiş Prezident Trampı təbrik edirəm. Növbəti illərdə sizinlə işləməyi səbirsizliklə gözləyirəm. "Ən yaxın müttəfiqlər olaraq, azadlıq, demokratiya və sahibkarlıq kimi ümumi dəyərlərimizi müdafiə etmək üçün çiyin-çiyinə dayanırıq". NATO lideri Mark Rutte prezident seçkilərində qalib gəlməsindən sonra Trampı təbrik edib. Rutte təbrik bəyanatında deyib: "Mən indicə Donald Trampı ABŞ prezidenti seçilməsi münasibətilə təbrik etdim. Onun rəhbərliyi Alyansımızın möhkəm olmasında yenə də əsas rol oynayacaq. “Mən onunla NATO vasitəsilə yenidən işləməyi səbirsizliklə gözləyirəm". Avstriya kansleri Karl Nehammer də Trampı təbrik edib: "Birləşmiş Ştatlar Avstriya üçün mühüm strateji tərəfdaşdır. Qlobal çağırışları birlikdə uğurla həll etmək üçün transatlantik əlaqələrimizi daha da genişləndirməyi və gücləndirməyi səbirsizliklə gözləyirik”. Trampın seçilməsinə İrandan da reaksiya gəlib. Hökumət sözçüsü Fatimə Mühacirani deyib ki, ABŞ prezident seçkilərinin birbaşa bizə heç bir aidiyyəti yoxdur. Amerika-İran siyasətinin ümumi vektoru dəyişməz olaraq qalacaq: “Vaşinqtonun gələcək xarici siyasəti ilə bağlı lazımi proqnozlar artıq verilib və ABŞ seçkilərində kimin qalib gəlməsindən asılı olmayaraq, sadə iranlıların həyatında heç nə dəyişməyəcək”. 

  AĞ Partiya sədrinin müavini Əhəd Məmmədli deyib ki, ABŞ-dəki prezident seçkisinin nəticələrini sürpriz hesab etmir. Partiya rəsmisi qeyd edib ki, ümumiyyətlə, ABŞ seçkilərində sürpriz nəticə olmur: