Adında “şir” ola, özün isə hamıdan qorxasan… DÇ nin TƏƏSSÜRATI

Yer aldığı G qrupunda üç heç-heçə edən İran yığması qrupda qaldı, ən yaxşı üçüncülər sırasına düşə bilmədi. Bazar günü keçirilən son oyunlar ərəfəsində qonşularımız 3-cü yeri tutanlar arasında 6-cı idi. Amma J, K, L qruplarında elə hadisələr baş verdi ki...

Buna bir qədər sonra toxunarıq.
Əvvəlcə istərdim İran yığmasının qrupdakı çıxışına nəzər salaq. Yüzdəyüz əminəm ki, bu komanda daha yaxşı nəticə göstərməyə qadir idi. Ancaq iranlılar nə aşkar favorit sayıldıqları Yeni Zelandiya ilə oyunda sonda hücum dalğası təşkil edə, nə 66-cı dəqiqədən azlıqda qalan Belçikanın müqavimətini qırmaq üçün fədakarlıq göstərə, nə də Misirlə oyunda qələbə qolunu vura bildi. Misirlə oyunda yalnız son 10 dəqiqədə ayılıb, ardıcıl hücumlar qurdular, onda da Xəlilzadənin qolu mikroskopik ofsayd üzündən sayılmadı, Taremi topu tirə vurdu, 90+8-ci dəqiqədə də təkbətəkdən yararlana bilmədilər. Tam bir bəxtsizlik dosyesi. Hələ mən Tareminin oyunun əvvəlində boşa verdiyi penaltini demirəm. İran yalnız Misirlə oyunun sonlarındakı fəallığa görə növbəti mərhələdə oynamağa layiq idi. Nə yazıq ki, bu komandanın “sükanı arxasında” Ərdəşir (əsl adı belədi) Qalenoyi kimi qorxaq, daha doğrusu, ehtiyatlı oyunla qorxaqlığın sərhəddini müəyyənləşdirə bilməyən mütəxəssis var. Məhz həmin 10 dəqiqə bu komandanın hücum potensialının olduğunu da göstərdi. Amma baş məşqçi bu sınaqdan üzüağ çıxa bilmədi. Halbuki İran yığması hamıdan tez – martda hazırlığa başlamışdı.
Ədalət naminə qonşularımızın inanılmaz pressinq altında olduğunu da vurğulayaq. ABŞ ilə İsrailin fevralda hərbi əməliyyata başlaması üzündən İranın turnirdə iştirakı sual altına düşdü. Bu ölkənin futbol qurumu yığmanın oyunlarını ABŞ-də yox, Mekskada keçirilməsini istəsə də, təşkilatçılar razı olmadı. Nəticədə Meksikanın Tixuana şəhərində məskən salan yığma oyun günü ABŞ-yə uçur, dərhal da geru qayıdırdı. Belədə peşəkar futboldan və hazırlıqdan danışmaq yersizdi. Hələ mən onu demirəm ki, ABŞ hakimiyyət orqanları iranlı azarkeşlər üçün kvotanı ləğv etdi, federasiya prezizendi başda olmaqla nümayəndə heyətinin 15 üzvünə viza vermədi. FİFA isə bütün bu proseslərin gedişində təşkilatçı ölkənin miqrasiya qanunlarına qarışmaq hüququnun olmadığını deməklə kifayətləndi. Ona da əminəm ki, məhz yığmanın ayrı-seçkilik siyasəti ilə üzləşməsi Azərbaycanda da İran tərəfdarlarının sayını artırmışdı.
İndi isə gələk qrup mərhələsinin son günündə yaşananların, yəni Əlcəzair və Avstriya yığmalarının qurduğu şounun, tamaşanın, saxtakarlığın üzərinə. Sadəcə, bir qədər, daha dəqiqi, 44 il əvvələ qayıtmağa məcburam. DÇ-82-də Almaniya, Avstriya, Əlcəzair və Çili yığmaları eyni qrupda yer almışdı. Son turun iyunun 24-də keçirilən oyununda Çiliyə 3:2 hesabıyla qalib gələn Əlcəzair xalını 4-ə (onda qələbəyə 2 xal verilirdi) çatdırdı. Ertəsi meydana çıxan Avstriya Almaniyaya 0:1 hesabıyla uduzdu, belədə hər iki komanda növbətə mərhələyə adladı, afrikalılar mübarizəni dayandırdı. Məhz həmin danışılmış oyundan sonra FİFA qrupda son turun oyunlarının eyni vaxtda keçirilməsinə qərar verdi. Taleyin ironiyasına bax ki, məhz həmin Əlcəzair həmin Avstriya ilə hesabı razılaşdırmaqla İranı qrupda saxladı. Əlcəzair 90+3-cü dəqiqədə irəli çıxdı, 90+6-cı dəqiqədə isə heç bir müqavimətə rast gəlməyən Kalayciç hesabı bərabərləşdirdi. Beləcə İranın pley-offa çıxmaqla bağlı son ümidləri də “dəfn olundu”.
Bu, 3-cü turda hesabın hər iki tərəfi razı salmasıyla bağlı 3-cü “tamaşa” idi. Hoqqabazlığa iyunun 26-da meydana çıxan Yaponiya ilə İsveç başladı. Heç-heçə “samuraylar”ı 2-ci edəcək, skandinavlar isə 3-cü yeri tutan 8 ən yaxşı komanda arasına düşəcəkdi. Və sonda 1:1 hesabı qeydə alındı. Sövdələşmədən xəbərsiz Elanqa komanda yoldaşlarını hücuma səsləyirdi... Elə həmin gün səhər saatlarında keçirilən Paraqvay – Avstraliya oyununda mümkün heç-heçə hər ikisini pley-offa çıxaracaqdı, məğlubun isə xalı 3 olacaqdı, bu da təhlükəli idi, xüsusən də top fərqi mənfi olan Paraqvay üçün. Beləliklə, 3-cü turda nəticənin hər iki tərəfi razı saldığı üç oyun izlədik. Yeri gəlmişkən, 3-cü turda qarşılaşan Kanada ilə İsveçrə də artıq pley-offa vəsiqə qazanmışdı, bununla belə, vicdanla oynadılar. Hər halda, Paraqvayla Avstraliya Əlcəzair və Avstriya ilə müqayisədə daha “vicdanlı” davrandı, əvvəlcədən 0:0-a razılaşıb, adamların hissləri ilə oynamadılar. Avstriya və Əlcəzairdən olan “artistlər” prosesi 3:3-ə qədər irəlilətdi...
Mən onu da gözəl anlayıram ki, son turda yaşananlar 48 komandalı formatın qüsurlarından qaynaqlanır. Təbii ki, qrupdan 3 yox, 2 komanda çıxsaydı, hər şey fərqli olacaqdı. İndi isə FİFA bu vəziyyədən çıxış yolu tapmalıdı.
Təbii ki, futbolun ilahi ədalətinə də inanıram. 3:3-lük tamaşanın iştirakçısı olan Əlcəzairin 1/16 finalda İsveçrəyə, Avstriyanın isə İspaniyaya uduzması, güman edirəm ki, indi təkcə iranlı azarkeşlərin yox, şəffaf, təmiz futbol görmək istəyən hər kəsin arzusudu. Hə, İran yığması da tezliklə baş məşqçisini dəyişsə, yaxşı olar. Adında “şir” ola, özün isə hamıdan qorxasan – qəribədi...
HUŞƏNG