Ağac qurbağalarında şişləri tamamilə məhv edə bilən bakteriya aşkar edilib

Yaponiya Qabaqcıl Elm və Texnologiya İnstitutunun (JAIST) alimləri aşkar ediblər ki, yapon ağac qurbağasının bağırsağında yaşayan bir bakteriya, siçanlar üzərində aparılan laboratoriya təcrübələrində şişləri tamamilə məhv edə bilər və xərçəngin müalicəsi üçün yeni bir perspektiv açır.
Oxuməni.az xəbər verir ki, "Gut Microbes" jurnalında dərc olunan bu elmi iş, xərçəngə qarşı təbii bakterial terapiyaların hazırlanması üçün yeni bir klassik platform təklif edir.
Kolorektal xərçəngli siçanlara bu bakteriyanın bir dəfə damar daxilinə verilməsi, bütün hallarda şişlərin tamamilə geriləməsinə səbəb olub ki, bu da standart müalicə üsullarının nəticələrindən əhəmiyyətli dərəcədə üstündür.
Tədqiqatçılar amfibiyaların və sürünənlərin bağırsaq mikrobiyomuna diqqət yetiriblər, çünki bu heyvanlarda, bədən ölçüsünə nisbətən uzun ömür sürmə və metamorfoz və regenerasiya ilə əlaqəli ekstrem hüceyrə stresləri kimi xərçəng riskini artıran şəraitə baxmayaraq, spontan şişlər çox nadir hallarda rast gəlinir.
Onlar yapon ağac qurbağalarının (Hyla japonica), yapon odlu qarınlı tritonlarının və yapon çəmən kərtənkələlərinin bağırsaqlarından 45 bakteriya ştamı ayırıblar, sonra isə şiş əleyhinə fəaliyyəti olan doqquz ştama endirdilər, bu zaman qurbağalardan alınan Ewingella americana ən yüksək effektivliyi göstərib.
Bakteriyanın ikiqat təsir mexanizmi var:
O, oksigenin az olduğu şiş toxumasında seçici olaraq toplanır - bu, sağlam orqanlara təsir etmədən şişin içində çoxalmasına imkan verir;
Sonra isə ifraz etdiyi toksinlər vasitəsilə xərçəng hüceyrələrini birbaşa məhv edir və eyni zamanda orqanizmin immunitet cavabını gücləndirir, T-hüceyrələrini, neytrofilləri və B-limfositləri şişə hücum etməyə stimullaşdırır.
Bakteriya siçanların qanına verildikdən sonra şişlər tamamilə yox olub və heyvanlarda uzunmüddətli immunitet yaddaşı inkişaf edib - xərçəng hüceyrələrinin təkrar verilməsi yeni şişlərin böyüməsinə səbəb olmayıb. E. americana ilk 24 saat ərzində qan dövranından xaric olunur və yalnız qısamüddətli iltihaba səbəb olur ki, bu da bir neçə gün ərzində heç bir həyati orqan zədələnməsi əlaməti olmadan yox olur.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu tədqiqat hələlik siçanlar üzərində preklinik modellərdə aparılıb və nəticələr ümid verici olsa da, bu yanaşmanın insanlarda nə qədər təsirli və təhlükəsiz olacağı hələ görülməlidir.

Almaz Həsənli