Ağaclara da hüquq verdilər

İngiltərənin Şərqi Sasseks bölgəsində yerləşən Lyuis şəhəri ağacların hüquqlarını rəsmi şəkildə tanıyan ilk şəhər olub.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, Lyuis Şəhər Şurası yekdilliklə yeni “Ağac Xartiyası”nı qəbul edib.

Sənədlə şəhərdəki bütün ağacların, çəpərlərin və meşəliklərin “özünəməxsus dəyəri” rəsmi olaraq tanınır.

Xartiyada ağacların “təbii həyat dövrlərini, ekoloji funksiyalarını və təkamül proseslərini inkişaf etdirmək və qorumaq hüququna” malik olduğu qeyd edilir.

Bəzi fərdi ağaclar, eləcə də, İngiltərədəki su yolları və qonşu Roter bölgəsində yerləşən qədim ağaclar daha əvvəl yerli hüquqi bəyannamələrlə qorunub. Lakin yeni təşəbbüs bütün şəhər ərazisindəki ağacları əhatə edən ilk çərçivə hesab olunur.

Təşəbbüsün müəlliflərindən olan şəhər şurasının üzvü Dina Morqan bildirib ki, məqsəd ağacların sadəcə istifadə olunan resurs kimi qəbul edilməsi yanaşmasını dəyişdirməkdir. Onun sözlərinə görə, gələcəkdə insanlar ağaclarla “tərəfdaşlıq” şəraitində işləyərək yerli ətraf mühiti qorumağa və yaxşılaşdırmağa çalışmalıdırlar.

Tənqidçilər xartiyanın ağaclara yeni hüquqi səlahiyyətlər vermədiyini və məcburi qanun yaratmadığını bildirirlər. Morqan isə sənədin şəhərdə ətraf mühitə münasibətdə “mədəni dəyişiklik” yaratmağa kömək edəcəyinə ümid edir.

Xartiyanın yerli hakimiyyət orqanlarına və sakinlərə yeni tikinti və meşələrin qırılması ilə bağlı qərarlarda daha güclü mövqe qazandırması da nəzərdə tutulur.

Təşəbbüs şəhər ağaclarının daşqınların qarşısının alınması, havanın təmizlənməsi və karbonun tutulması kimi mühüm ekoloji funksiyaları barədə ictimai məlumatlılığı artırmağı da hədəfləyir.

Lyuis müxtəlif və qorunan ağac örtüyünə görə beynəlxalq səviyyədə akkreditasiya olunmuş Böyük Britaniyadakı iki rəsmi “dendrari şəhərciyi”ndən biridir.

Yerli ekoloji qruplar isə Ouse çayı hövzəsindəki qonşu şuralarla əməkdaşlıq edərək oxşar “təbiət hüquqları” çərçivələrinin tətbiqini təşviq edirlər.