Icma.az
close
up
RU
“Ağıllı Yaxın Şərq Rivyerası: Trampın Qəzza sonrası planı“ “The Washington Post“

“Ağıllı Yaxın Şərq Rivyerası: Trampın Qəzza sonrası planı“ “The Washington Post“

Moderator.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"İsrailin təklif etdiyi "Yeni Qəzza" layihəsi fələstinlilərin məcburi deportasiyasına bənzəyir..."

Tramp administrasiyası Qəzza üçün 38 səhifəlik bərpa planını hazırlayıb. Layihə bölgəni hərbi dağıntılardan "ağıllı şəhərlər"ə və kurortlara çevirəcək iddiasındadır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post" nəşri məlumat yayıb.

10 illik nəzarət və müvəqqəti köçürülmə

Sənədlərə görə, ABŞ Qəzza bölgəsini ən azı on il müddətinə nəzarətə götürmək və bu ərazini yüksək texnologiyalar klasterinə və lüks turizm zonasına çevirmək niyyətindədir. Plan əhalinin bərpa dövründə ya digər ölkələrə, ya da xüsusi qorunan zonalara müvəqqəti köçürülməsini nəzərdə tutur. Köçməyə razılaşan hər bir sakin 5 min dollar birdəfəlik yardım, başqa ölkədə dörd illik kirayə subsidiyası və bir illik ərzaq təminatı alacaq. Müəlliflərin hesablamasına görə, əhalinin köçürülməsi yerində sosial təminatdan 23 min dollar ucuz başa gəlir.

"Ağıllı şəhərlər" və yeni iqtisadi düzən

Torpaq sahiblərinə rəqəmsal tokenlər veriləcək - onlar bunu ya pula, ya da planlaşdırılan 6-8 "ağıllı şəhər"də mənzilə dəyişə biləcəklər. Bu şəhərlərdə çoxmərtəbəli yaşayış binaları, ticarət mərkəzləri, yüngül sənaye müəssisələri, klinikalar, məktəblər və parklarla birlikdə kənd təsərrüfatı sahələri və hətta qolf meydançaları nəzərdə tutulub.

Planın əsas üstünlüklərindən biri odur ki, ABŞ büdcəsindən maliyyələşməyəcək, bütün işlər özəl sərmayədarlar hesabına aparılacaq. Onlara isə 10 ilə dördqat gəlir vəd edilir. İlk mərhələ - qalıq partlamamış sursatların təmizlənməsi, elektrik və kommunal xidmətlərin bərpası olacaq.

"Şərq Rivyerası" və regional rəmzlər

Trampın ideyasına görə, Qəzza sahilləri "Beynəlxalq Rivyera"ya çevrilməlidir - Dubaydakı kimi süni adalar, dünya səviyyəli kurortlar tikiləcək. Eyni zamanda, Rafah yaxınlığında yeni liman və hava limanı inşa olunacaq, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və İsrailə quru yolları ilə bağlanacaq. Anklavın şərq hissəsi "ağıllı sənaye zonası"na çevriləcək, burada ABŞ-ın elektromobil istehsalçıları və regional məlumat mərkəzləri fəaliyyət göstərəcək.

Səudiyyə və BƏƏ liderlərinin adları ilə yeni magistrallar salınacaq. Bu, həm regional dəstək, həm də siyasi simvolizm üçün nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, Sinay yarımadasında günəş elektrik stansiyası və suyun duzsuzlaşdırılması zavodu tikiləcək, onlar Qəzzanı elektrik və su ilə təmin edəcək.

Hüquqi əsas və təhlükəsizlik

Müəlliflər planı İkinci Dünya müharibəsindən sonra Yaponiyanın və Almaniyanın bərpası ilə müqayisə edirlər. Lakin bu dəfə BMT mandatı almaq çətindir. Ona görə də sənəddə "uti possidetis juris" (ərazi statusunun saxlanması) doktrinasına və 1993-cü il Oslo sazişlərinə istinad edilir. İsrailin təhlükəsizlik hüquqları saxlanacaq, daxili asayiş isə ilk illərdə "üçüncü ölkə vətəndaşları" və Qərb özəl hərbi şirkətləri tərəfindən qorunacaq. Sonrakı mərhələdə məsuliyyət "yerli polis"ə ötürüləcək.

Fələstin dövlətinə yer yoxdur

Sənəddə "Fələstin dövləti" anlayışı demək olar ki, çəkilmir. Sadəcə, gələcəkdə "Abraham sazişlərinə qoşula biləcək" qeyri-müəyyən bir fələstinli idarə orqanından bəhs olunur. Planın müəllifləri Qəzzanı "Amerika yönümlü Yaxın Şərqin kəsişmə nöqtəsi" kimi görürlər. Bu layihə ABŞ-a həm enerji resurslarına, həm də strateji faydalı qazıntılara çıxış qazandırmalı, eyni zamanda Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa iqtisadi dəhlizində logistika mərkəzinə çevirməlidir.

Beləliklə, görünən odur ki, bu plan həm ambisiyalı, həm də mübahisəli görünür: Qəzza əhalisinin "müvəqqəti" köçürülməsi praktikada məcburi deportasiyaya bənzəyir. "Ağıllı şəhərlər"və "Riviera" ideyası daha çox investor maraqları və qlobal imic layihəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Ən önəmlisi, sənəddə fələstinlilərin siyasi gələcəyi demək olar ki, nəzərə alınmır.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 01 Sentyabr 2025 11:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri