Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Ağıllı Yaxın Şərq Rivyerası: Trampın Qəzza sonrası planı“ “The Washington Post“

“Ağıllı Yaxın Şərq Rivyerası: Trampın Qəzza sonrası planı“ “The Washington Post“

Moderator.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"İsrailin təklif etdiyi "Yeni Qəzza" layihəsi fələstinlilərin məcburi deportasiyasına bənzəyir..."

Tramp administrasiyası Qəzza üçün 38 səhifəlik bərpa planını hazırlayıb. Layihə bölgəni hərbi dağıntılardan "ağıllı şəhərlər"ə və kurortlara çevirəcək iddiasındadır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post" nəşri məlumat yayıb.

10 illik nəzarət və müvəqqəti köçürülmə

Sənədlərə görə, ABŞ Qəzza bölgəsini ən azı on il müddətinə nəzarətə götürmək və bu ərazini yüksək texnologiyalar klasterinə və lüks turizm zonasına çevirmək niyyətindədir. Plan əhalinin bərpa dövründə ya digər ölkələrə, ya da xüsusi qorunan zonalara müvəqqəti köçürülməsini nəzərdə tutur. Köçməyə razılaşan hər bir sakin 5 min dollar birdəfəlik yardım, başqa ölkədə dörd illik kirayə subsidiyası və bir illik ərzaq təminatı alacaq. Müəlliflərin hesablamasına görə, əhalinin köçürülməsi yerində sosial təminatdan 23 min dollar ucuz başa gəlir.

"Ağıllı şəhərlər" və yeni iqtisadi düzən

Torpaq sahiblərinə rəqəmsal tokenlər veriləcək - onlar bunu ya pula, ya da planlaşdırılan 6-8 "ağıllı şəhər"də mənzilə dəyişə biləcəklər. Bu şəhərlərdə çoxmərtəbəli yaşayış binaları, ticarət mərkəzləri, yüngül sənaye müəssisələri, klinikalar, məktəblər və parklarla birlikdə kənd təsərrüfatı sahələri və hətta qolf meydançaları nəzərdə tutulub.

Planın əsas üstünlüklərindən biri odur ki, ABŞ büdcəsindən maliyyələşməyəcək, bütün işlər özəl sərmayədarlar hesabına aparılacaq. Onlara isə 10 ilə dördqat gəlir vəd edilir. İlk mərhələ - qalıq partlamamış sursatların təmizlənməsi, elektrik və kommunal xidmətlərin bərpası olacaq.

"Şərq Rivyerası" və regional rəmzlər

Trampın ideyasına görə, Qəzza sahilləri "Beynəlxalq Rivyera"ya çevrilməlidir - Dubaydakı kimi süni adalar, dünya səviyyəli kurortlar tikiləcək. Eyni zamanda, Rafah yaxınlığında yeni liman və hava limanı inşa olunacaq, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və İsrailə quru yolları ilə bağlanacaq. Anklavın şərq hissəsi "ağıllı sənaye zonası"na çevriləcək, burada ABŞ-ın elektromobil istehsalçıları və regional məlumat mərkəzləri fəaliyyət göstərəcək.

Səudiyyə və BƏƏ liderlərinin adları ilə yeni magistrallar salınacaq. Bu, həm regional dəstək, həm də siyasi simvolizm üçün nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, Sinay yarımadasında günəş elektrik stansiyası və suyun duzsuzlaşdırılması zavodu tikiləcək, onlar Qəzzanı elektrik və su ilə təmin edəcək.

Hüquqi əsas və təhlükəsizlik

Müəlliflər planı İkinci Dünya müharibəsindən sonra Yaponiyanın və Almaniyanın bərpası ilə müqayisə edirlər. Lakin bu dəfə BMT mandatı almaq çətindir. Ona görə də sənəddə "uti possidetis juris" (ərazi statusunun saxlanması) doktrinasına və 1993-cü il Oslo sazişlərinə istinad edilir. İsrailin təhlükəsizlik hüquqları saxlanacaq, daxili asayiş isə ilk illərdə "üçüncü ölkə vətəndaşları" və Qərb özəl hərbi şirkətləri tərəfindən qorunacaq. Sonrakı mərhələdə məsuliyyət "yerli polis"ə ötürüləcək.

Fələstin dövlətinə yer yoxdur

Sənəddə "Fələstin dövləti" anlayışı demək olar ki, çəkilmir. Sadəcə, gələcəkdə "Abraham sazişlərinə qoşula biləcək" qeyri-müəyyən bir fələstinli idarə orqanından bəhs olunur. Planın müəllifləri Qəzzanı "Amerika yönümlü Yaxın Şərqin kəsişmə nöqtəsi" kimi görürlər. Bu layihə ABŞ-a həm enerji resurslarına, həm də strateji faydalı qazıntılara çıxış qazandırmalı, eyni zamanda Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa iqtisadi dəhlizində logistika mərkəzinə çevirməlidir.

Beləliklə, görünən odur ki, bu plan həm ambisiyalı, həm də mübahisəli görünür: Qəzza əhalisinin "müvəqqəti" köçürülməsi praktikada məcburi deportasiyaya bənzəyir. "Ağıllı şəhərlər"və "Riviera" ideyası daha çox investor maraqları və qlobal imic layihəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Ən önəmlisi, sənəddə fələstinlilərin siyasi gələcəyi demək olar ki, nəzərə alınmır.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:221
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 01 Sentyabr 2025 11:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri