Aİ Gürcüstanın daxili işlərinə kifayət qədər müdaxilə edib ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi çoxvektorlu və ziddiyyətli proseslərlə xarakterizə olunur. Dövlətlərin xarici siyasət prioritetləri, təhlükəsizlik maraqları və geosiyasi hədəfləri tez-tez bir-biri ilə toqquşur. Xüsusilə böyük güclərin təsir dairəsi uğrunda rəqabəti kiçik və orta dövlətlərin daxili və xarici siyasətinə birbaşa təsir göstərir. Gürcüstanın son illərdə Avropa İttifaqı ilə bağlı narazılığı da məhz bu mürəkkəb geosiyasi dinamikanın bir parçasıdır.

Baş nazir İrakli Kobaxidzenin son açıqlamaları bu narazılığın mahiyyətini daha da aydınlaşdırır. Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı ABŞ-nin Avropanın daxili işlərinə qarışmaması barədə bəyanatlar versə də, Brüssel özü Gürcüstana münasibətdə suverenlik prinsipini davamlı şəkildə pozub. Kobaxidze bildirir ki, hazırda ABŞ administrasiyası Avropada baş verən prosesləri məhz Gürcüstan hökumətinin ötən il verdiyi qiymətlər kimi dəyərləndirir və bu, “Avropa bürokratiyasının xoşuna gəlmir”. Baş nazir hesab edir ki, Avropa İttifaqının mövqeyində açıq ikili standartlar görünür və Vaşinqtonun mövcud yanaşması Gürcüstanın illərdir səsləndirdiyi fikirlərlə üst-üstə düşür.

Politoloq Turan Rzayev Sherg.az-a açıqlamasında siyasətdə birmənalı davranış mexanizminin olmadığını söyləyib: 

"Ölkələr və təşkilatlar çox vaxt özlərinin daxili işlərinə qarışılmasını istəmədiklərini bildirsələr də, eyni zamanda başqalarının daxili işlərinə müdaxilə edirlər. Bu baxımdan Gürcüstanın narazılığı müəyyən mənada haqlıdır. Həqiqətən də Avropa İttifaqı Gürcüstanın daxili işlərinə kifayət qədər müdaxilə edib və bunun nəticəsində Gürcüstanla İttifaq arasındakı problemlər daha da dərinləşib. Avropa İttifaqı ilə ABŞ arasındakı fikir ayrılıqları da əslində real və dərindəndir, üstəlik proses getdikcə daha da kəskinləşir. Xüsusilə Tramp administrasiyası dövründə bu fərqlər açıq şəkildə görünürdü. Əslində bunun baş verəcəyi əvvəlcədən də bəlli idi. Çünki Avropa İttifaqı ABŞ-nin müttəfiqi kimi görünsə də, Amerika uzun illərdir bu regionu təsir dairəsində saxlayır. “Rifah” adı altında ABŞ regionda öz təsirini qoruyub və indi isə bu təsiri yenidən artırmağa çalışır".

Politoloq hesab edir ki, Amerikanın Avropa üzərində hegemoniyası İkinci Dünya müharibəsi dövründə və sonrasında formalaşmağa başlayıb:

"Vaşinqton Avropa ölkələrinə silah, qida və digər yardımlar göstərir, bunun müqabilində isə ödənişlərin dollarla aparılmasını tələb edirdi. Beləliklə, həm iqtisadi, həm də maliyyə asılılığı formalaşdırmış oldu. Bu asılılıq illərlə davam edib. Avropanın vahid valyuta sistemi-avro mövcud olsa da, “dollar diplomatiyası” hələ də gücünü qorumaqdadır. Bu proses bu gün də davam edir. Son illərdə, xüsusilə Trampın hakimiyyətə gəlişindən sonra, ABŞ faktiki olaraq Avropanı seçim qarşısında qoyub. O, Avropa ölkələrindən Amerikanın silahlarını almağı tələb edir, əvəzində isə bu ölkələrin ərazilərindəki NATO, daha dəqiq ABŞ hərbi kontingentinin sayını azaltmaqdan danışır. Bu, müəyyən mənada paralel proses kimi görünür. Gürcüstan isə haqlı olaraq bildirir ki, Avropa İttifaqı başqalarından tələb etdiyini özü də yerinə yetirməlidir. Yəni ikili standartlar Gürcüstan üçün qəbulolunmazdır. Onlar bu iradlarında haqlıdırlar".