Ailə institutunu qorumaq üçün müəyyən güzəşt olunmalıdır

Gender, ailə və demoqrafiya məsələlərinin işıqlandırılması  

Evlənənlərin sayı azalır, boşanmalar artır

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 2025-ci ili Türkiyədə “Ailə ili" elan edib. 

Bununla əlaqədar bir sıra aidiyyəti qərarlar qəbul edərək gənclərə evlənmək üçün 4 ildən sonra qaytarmaq şərtilə faizsiz kredit, ilk doğulan və növbəti doğulacaq uşaqlara aylıq müavinətlər, mənzil məsələlərinin dövlət nəzdində həlli, erkən boşanmaların qarşısının alınması yönündə boşanmaya səbəb olan problemlərin həllinin təşkili işlərini həyata keçirəcəyini bildirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ölkədə “Ailə ili”nin başlanmasına həsr olunmuş tədbirdə deyib ki, Türkiyə hökuməti ailə və evlilik dəyərlərinin məhv edilməsi ideologiyasına müqavimət göstərməkdə və qeyri-ənənəvi münasibətlərin təbliğatına yol verməməkdə qərarlıdır.

Dövlət başçısı Türkiyə Konstitusiyasının ailəni “cəmiyyətin təməli” kimi tanıyan 41-ci maddəsini xatırladıb. Bildirib ki, ailə kiçik cəmiyyət, cəmiyyət isə böyük ailədir. Hər bir ailə xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin daşıyıcısıdır. Biz ailənin və cəmiyyətin keşiyində durmalıyıq.

Ərdoğan diqqəti gender kimliyi məsələsinə yönəldib və cəmiyyətdə qeyri-ənənəvi münasibətləri təşviq etmək cəhdlərini sərt tənqid edib: “Cinslər arasında sərhədlərin silinməsinə və beləliklə, ənənəvi ailə institutunun dağılmasına imkan verməməliyik”.

Ərdoğan virtual məkandan, o cümlədən oyun platformalarından tez-tez gənclərin ənənəvi baxışlarını məhv etmək üçün istifadə edildiyinə diqqət çəkib. O, Türkiyəni ailənin çoxəsrlik təməllərinin qorunmasının zəruriliyini BMT səviyyəsində açıq şəkildə bəyan edən nadir ölkələrdən biri adlandırıb: “Biz mövqeyimizi yenidən nəzərdən keçirmək fikrində deyilik. Ailəni qorumaq hər bir vətəndaşın borcudur”. 

Türkiyə lideri 2023-cü ildə doğum əmsalının 1,51 səviyyəsinə enməsini “ciddi həyəcan siqnalı” və “Türkiyənin gələcəyi üçün təhlükə” adlandırıb.

O xatırladıb ki, imkan daxilində ailələri ən azı üç uşaq sahibi olmağa çağırır.

Qeyd edək ki, Türkiyədə nikaha daxil olan hər bir gənc cütlüyün Ailə və Gənclik Fondundan güzəştli kredit almaq üçün müraciət etmək hüququ var. Üstəlik, Türkiyənin 81 vilayətinin hər birində müraciətlər qəbul edilir. Eyni zamanda, yeni doğulan ilk uşaq üçün dövlət birdəfəlik 5 min lirə (140 dollardan çox) vəsait ödəyir.

2025-ci ilin Türkiyədə “Ailə ili” elan edilməsi hər birimizə mühüm bir mesaj verir: ailə - cəmiyyətin təməlidir. Türkiyə prezidentinin ailənin möhkəmləndirilməsi, yeni nəsillərin sağlam, mənəvi dəyərlər üzərində böyüməsi və demoqrafik problemlərin həll edilməsi yolunda atdığı bu addım bütün cəmiyyətləri düşünməyə vadar edir.

Doğum əmsalının azalması yalnız statistika deyil; bu, milli ruhun zəifləməsi, ailə bağlarının süstləşməsi kimi mənəvi təhlükələri də göstərir.

Gender, ailə və demoqrafiya məsələləri Azərbaycan dövlətini, cəmiyyətini də düşündürən vacib məsələlərdəndir. Ailə qan qohumluğuna və bəzən də mənəvi doğmalığa əsaslanan kiçik qrupdur. O, adi birlik forması yox, sosial institutdur və bu institutda baş verən hadisələr cəmiyyətdə güzgü effekti yaradır. Ailənin özünəməxsus funksiyaları var. Ailənin funksiyaları dedikdə, onun həyat fəaliyyətinin başlıca istiqamətləri nəzərdə tutulur. 

Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının sədri Elçin Bayramlı isə hesab edir ki, sağlam bir cəmiyyət formalaşdırmaq istəyiriksə, yeni ailə quran şəxslərə ailələrin davamlılığı üçün müəyyən güzəştlər tətbiq olunmalıdır.  O, “Sherg.az"a açıqlamasında deyib ki, əksər xarici ölkələrdə ailələrin qurulması və onun qorunması üçün müxtəlif vasitələrlə stimullaşdırıcı layihələr icra edilir: