Alimini ələ salan toplum inkişaf edə bilməz

Bir cəmiyyətin səviyyəsini ölçmək üçün onun yollarına, binalarına və ya texnologiyasına baxmaq kifayət etmir. Ən doğru meyar həmin toplumun alimə, müəllimə və düşünən insana münasibətidir. Çünki inkişaf əvvəlcə insan beynində başlayır, sonra küçələrə və şəhərlərə yayılır.

Tarix göstərir ki, yüksələn millətlər elmi ucaldan, düşünən insanı qoruyan cəmiyyətlər olub. Elm adamı hörmət gördüyü yerdə ideyalar doğulur, ixtiralar yaranır, gələcək qurulur. Amma alim lağa qoyulduqda, savad istehza mövzusuna çevrildikdə, həmin toplum öz gələcəyini özü zəiflədir.

Təəssüf ki, bəzən bilik deyil, səs-küy daha çox diqqət çəkir. Sosial şəbəkələrdə saatlarla əyləndirənlər qəhrəmana çevrilir, illərini elmi araşdırmaya sərf edən insanlar isə görünməz qalır. Halbuki bir alim illərlə çalışaraq millətin sabahını dəyişə biləcək ideya yaradır. Onu kiçiltmək əslində gələcəyimizi kiçiltməkdir.

Alimi ələ salmaq yalnız bir insana qarşı hörmətsizlik deyil, bu, düşüncəyə qarşı çıxmaqdır. Elmə güvənməyən cəmiyyət emosiyalarla idarə olunur, populizmə meyillənir və nəticədə inkişaf yarışında geridə qalır. Çünki inkişaf təsadüf deyil, bilik və zəhmətin nəticəsidir.

Bu gün dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinə baxanda ortaq bir həqiqət görünür: onlar alimlərini qoruyur, müəllimlərini ucaldır, gəncləri düşünməyə təşviq edir. Elmə investisiya edən dövlət əslində öz gələcəyinə investisiya edir.

Cəmiyyət isə yalnız dövlət siyasəti ilə dəyişmir. Hər bir insanın münasibəti də mühümdür. Uşağın qarşısında alimə hörmət göstərmək, savadlı insanı nümunə kimi təqdim etmək gələcək nəsillərin düşüncə tərzini formalaşdırır. Əgər gənc beyinlərə “oxumağın faydası yoxdur” mesajı verilərsə, sabah innovasiya gözləmək sadəcə illüziya olar.

Unutmayaq, milləti güclü edən təkcə iqtisadiyyat deyil, intellektual kapitaldır. Neft, qaz, sərvət bitə bilər, amma elm bitməyən gücdür. Alimini qoruyan toplum gələcəyini qoruyur.

Çünki həqiqət dəyişmir, alimin ələ salındığı yerdə tərəqqi yox, geriləmə başlayır.