Alimlər cavab axtarır: Marsı yaşayış üçün yararlı etmək olar?

Alimlər Marsı terraformasiya etmək, yəni soyuq və yaşayış üçün yararsız bir planeti daha qonaqpərvər bir dünyaya çevirmək imkanlarını fəal şəkildə araşdırırlar. 

Təklif olunan yanaşmalardan biri atmosferi tədricən isinmək üçün xüsusi bir aerozol püskürtməyi əhatə edir. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu, yerüstü həyat üçün uyğun şərait yaratmaq üçün ilk addım ola bilər.

Çikaqo Universitetinin geofizika elmləri üzrə dosenti Edvin Kayt Koloradoda keçirilən Kosmik Resurslar Dəyirmi Masası tədbirində ətraflı tədqiqat planını təqdim edib. 

O deyib ki, məqsəd terraformasiya etməyin zəruriliyini sübut etmək deyil, onun nəyə ehtiyacı olduğunu, nə qədər başa gələcəyini və hansı riskləri yaradacağını obyektiv şəkildə qiymətləndirməkdir.

Kayt qeyd edib ki, Yer kürəsindən kənarda davamlı yaşayış mühitləri və biosferlər yaratmaq böyük bir elmi və texniki çətinlikdir:

“Lakin planetimizdən kənarda həyatı genişləndirmək istəyiriksə, bu çətinliyin öhdəsindən gəlmək lazımdır".

O, tədqiqata nisbətən təvazökar investisiyaların Marsın elmi tədqiqi davam etdikcə Yer kürəsindən kənarda həyatın genişləndirilməsi ehtimalını qoruyacağını vurğulayıb.

Nəzərdən keçirilən metodlar arasında nəm çıxarmaq və təməllərdə həyatı dəstəkləmək üçün praktiki dərhal nəticələr verə biləcək bərk vəziyyətdə istixana membranlarının istifadəsi də var. 

Marsın təbii istixana effektinin gücləndirilməsi planetin böyük bölgələrini istiləşdirə bilər. Bir çox detallar hələ də işlənməlidir.Kite və həmkarları nümayiş missiyası konsepsiyasını araşdırırlar.

1 kq-dan az submikron süni hissəcikləri yayan və təxminən 500 metr hündürlükdə lazerlə onların yayılmasını izləyən kiçik robot eniş cihazı bu məqsədə xidmət edir. Texnologiya əvvəlcə Yer kürəsində NASA-nın Mars şəraitini simulyasiya edən unikal Planetar Aeoliya Laboratoriyasında sınaqdan keçiriləcək.

Alimlər Marsın biosferi dəstəkləyə biləcəyini müəyyən etmək üçün hələlik kifayət qədər məlumat olmadığını etiraf edirlər. Yeraltı su buzlarının, iqlim orbitlərinin, Mars torpaq nümunələrinin Yerə qaytarılmasının daha dəqiq xəritələri və beynəlxalq əməkdaşlığa ehtiyac var.

Kite Çinin “Tianwen-3” missiyasının bir hissəsi olaraq planetin müxtəlif bölgələrindən toplanan nümunələri paylaşacağına ümid etdiyini bildirib. O, həmçinin Marsda su ehtiyatları haqqında anlayışı əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra biləcək Beynəlxalq Mars Buz Xəritəçəkmə layihəsini vurğulayıb.

Əgər erkən aerozol təcrübələri uğurlu olarsa, bu, daha böyük dövlət proqramları üçün əsas təşkil edəcək. Lakin hətta optimist ssenaridə belə, kilometr miqyasında isitmə ən azı on il çəkəcək və genişmiqyaslı ətraf mühit dəyişikliyi onilliklər ərzində davamlı investisiya tələb edəcək.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin