Alimlər hüceyrələri diriltməyin yolunu tapdı

Hüceyrələrin daxili enerji mənbəyi olan mitoxondrilərin zədələnməsi onların məhv olmasına gətirib çıxaran əsas amillərdən biridir. Bazel Universitetinin isveçrəli alimləri isə müəyyən ediblər ki, ölməkdə olan hüceyrələrə sağlam mitoxondrilərin köçürülməsi onların həyat qabiliyyətini yenidən bərpa edir.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Nature" jurnalında dərc olunan araşdırma hüceyrə səviyyəsində enerji mübadiləsinin bərpası üçün yeni üfüqlər açır.
Məlumdur ki, mitoxondrilər hüceyrənin "yanacağı" sayılan ATF istehsalına cavabdehdir və onların sıradan çıxması hüceyrə ölümünə (apoptoz və ya nekroz) səbəb olur. Tədqiqatçılar xüsusi sistem vasitəsilə sağlam mitoxondriləri zədələnmiş neyronlara və göz torlu qişasının hüceyrələrinə yerləşdirməyə nail olublar.
Bu elmi yeniliyin ən mühüm tərəfi "molekulyar ünvanlama" sisteminin yaradılmasıdır. Bunun sayəsində mitoxondrilərin hədəf hüceyrələrə çatdırılma effektivliyi 90 faizə qədər yüksəlib. Hüceyrə daxilinə daxil olan bu "enerji stansiyaları" öz funksionallığını saxlayaraq dərhal enerji istehsalına başlayıblar. Görmə qüsuru olan xəstələrin hüceyrələri üzərində aparılan sınaqlarda bu metodun hüceyrə sağ qalma şansını 25 faiz artırdığı müşahidə edilib.
Siçanlar üzərində aparılan təcrübələr də uğurla nəticələnib. Görmə siniri zədələnən heyvanlarda mitoxondri köçürülməsi sinir hüceyrələrinin qorunmasını və işığa həssas strukturların bərpasını təmin edib.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu üsul gələcəkdə bir çox neyrodegenerativ və oftalmoloji xəstəliklərin müalicəsində əsas rol oynaya bilər. Bununla belə, metodun insanlarda geniş tətbiqi üçün əlavə təhlükəsizlik sınaqlarının keçirilməsi vacib sayılır.
Yəni, alimlər ölməkdə olan hüceyrələrin içindəki "batareyaları" yenisi ilə əvəz edərək onları yenidən canlandırmağın yolunu tapıblar.
İsmayıl
Demokrat.az