Icma.az
close
up
RU
Alimlər ölən hüceyrələri diriltməyin yolunu tapıblar

Alimlər ölən hüceyrələri diriltməyin yolunu tapıblar

Icma.az, Oxumeni.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlər ölən hüceyrələri "diriltməyin" yolunu tapıblar

İsveçrənin Bazel Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, zədələnmiş hüceyrələrə sağlam "enerji stansiyaları" - mitoxondrilərin köçürülməsi onların sağ qalma qabiliyyətini artıra və enerji mübadiləsini bərpa edə bilər. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri Nature jurnalında dərc olunub.

Mitoxondrilərin əsas funksiyası əksər hüceyrə prosesləri üçün yanacaq olan ATF-nin istehsalıdır. Mitoxondrilərin düzgün işləməməsi və ya zədələnməsi hüceyrə ölüm proseslərində, həm proqramlaşdırılmış (apoptoz), həm də nəzarətsiz (nekroz) ölümdə mühüm rol oynayır.

Hüceyrə kulturaları, insan toxumaları və siçan modelləri üzərində aparılan təcrübələrdə tədqiqatçılar xüsusi "yönləndirilmiş" mitoxondrilərin orqanizmdə təsadüfi yayılmadan, lazımi hüceyrələrə, o cümlədən neyronlara və gözün retina hüceyrələrinə seçici daxil ola bildiyini göstəriblər.

Əsas nailiyyət molekulyar ünvanlama sistemi olub: onun köməyi ilə alimlər mitoxondrilərin hədəf hüceyrələrə çatdırılmasının səmərəliliyini təxminən 90%-ə qədər artıra biliblər, halbuki bu göstərici istiqamətləndirmə olmadan xeyli aşağı olub. Daxil olduqdan sonra mitoxondrilər funksionallığını qoruyub saxlayır və enerji istehsalında iştirak etməyə başlayırdılar.

İrsi görmə pozğunluğu olan xəstələrin hüceyrələri üzərində aparılan təcrübələrdə belə bir çatdırılma hüceyrələrin enerji fəaliyyətini artırıb və stress təsirləri zamanı onların sağ qalma qabiliyyətini təxminən dörddə bir nisbətində artırıb. İnsan gözünün toxumalarında da oxşar nəticələr əldə edilib, burada zədələnmiş neyronların işində yaxşılaşma müşahidə edildi.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə, görmə sinirinin zədələnməsindən sonra mitoxondrilərin köçürülməsi, nəzarət qrupu ilə müqayisədə, sağ qalan sinir hüceyrələrinin sayını artırıb və retinanın işığa həssas strukturlarının daha yaxşı qorunmasına səbəb olub.

Müəlliflərin sözlərinə görə, bu üsul neyrodegenerativ və oftalmoloji patologiyaların gələcək terapiyasının əsasını təşkil edə bilər. Lakin tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, hələlik bu, preklinik təcrübələrdir və insanlar üçün tətbiqi üçün təhlükəsizlik və səmərəlilik üzrə əlavə sınaqlar tələb olunur.

Almaz Həsənli

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:148
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 08 İyun 2026 12:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see317

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see316

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see310

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see310

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see300

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see296

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see292

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see291

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see264

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see262

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see253

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see253

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see251

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see243

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see241

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see240

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see237

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see202

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri