Alimlər izah etdi: Afrika parçalanarsa, nə baş verəcək?

Afrika materiki tədricən tektonik plitələrin hərəkəti səbəbindən iki hissəyə ayrılır. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu proses milyon illərdir davam edir və gələcəkdə yeni okeanın yaranmasına gətirib çıxara bilər.

Qaynarinfo Bgr.com-a istinadən xəbər verir ki, qitənin altında yerləşən üç plitə bir-birindən uzaqlaşır və bu, səthdə ciddi geoloji dəyişikliklərə səbəb olur. Bu bölgə Şərqi Afrika rift sistemi adlanır. Alimlərin fikrincə, prosesin nəticəsində Şərqi Afrika qitənin qalan hissəsindən tamamilə ayrılaraq yeni okeanla əhatələnə bilər.

Yaranan dəyişikliklərin izləri

2005-ci ildə Efiopiyada baş verən hadisə bu prosesin sürətini göstərib: cəmi 10 gün ərzində 35 mill uzunluğunda nəhəng çat əmələ gəlib, yolları və əkin sahələrini məhv edib. Bu, geoloji miqyasda olduqca sürətli sayılır, çünki adətən belə dəyişikliklər üçün onilliklər, hətta əsrlər lazım olur.

Şərqi Afrika rift zonası milyon illərdir aktivdir və onun hərəkəti nəticəsində Böyük Rift vadisi, Kilimancaro dağı, Viktoriya gölü və Qırmızı dəniz kimi coğrafi ərazilər formalaşıb.

Gələcək ssenari

Müasir alimlərin hesablamalarına görə, bu prosesin tam başa çatması üçün hələ 5-10 milyon il vaxt lazımdır. Yəni, Şərqi Afrikanın yaxın illərdə qitədən ayrılması gözlənilmir.

Lakin plitələr kifayət qədər uzaqlaşdıqda, Qırmızı dəniz və Ədən körfəzi rift vadisini su basacaq və bölgədə yeni okean yaranacaq. Bununla da Keniya, Tanzaniya və Mozambik kimi ölkələrin bir hissəsi ada və ya ayrı torpaq sahələrinə çevriləcək – bu proses hazırda Madaqaskarda müşahidə olunan geoloji vəziyyətə bənzəyəcək.

Alimlər həmçinin bildirirlər ki, plitələrin hərəkəti zəlzələlər, vulkan püskürmələri və daşqınlar kimi digər geoloji hadisələrə də səbəb ola bilər. Afrikanın parçalanması prosesi bu cür kataklizmlərlə müşayiət oluna bilər.

Aydın