Alimlər: Planlar haqqında çox danışan insanların ortaq bir cəhəti var...

...Məqsədləriniz haqqında danışmağın faydalı olduğuna dair ümumi bir inanc var. Bu cür söhbətlərin motivasiyanı artırdığı, məsuliyyət hissi yaratdığı və irəliləməyinizə kömək etdiyi düşünülür.

SİA-nın məlumatına görə, Veg Out yazır ki, psixologiya bu prosesin başqa, daha az aşkar tərəfini təsvir edir. Planlarını fəal şəkildə bölüşən insanlar həmişə daha motivasiyalı olmurlar.

Bəzi hallarda isə əksi baş verir: insan bir məqsəd haqqında nə qədər çox danışırsa, onu başa çatdırmaq ehtimalı bir o qədər azdır.

Məqalədə qeyd olunur ki, bu, niyyət çatışmazlığı deyil, beynin necə reaksiya verməsidir. İnsan planlarını səsləndirəndə beyin bunu tapşırığın qismən tamamlanması kimi qəbul edə bilər.

Məqsədin formalaşdırılması və müzakirə edilməsinin özü nailiyyət hissi yaradır.

Nəşr qeyd edir ki, hələ heç bir real tədbir görülməsə də, sanki ilk addım artıq atılıbmış kimi, yüngül bir məmnuniyyət hissi yaranır. Bu hiss aldadıcı ola bilər. Hərəkətə keçmək istəyini artırmaq əvəzinə, adətən insanları irəli aparan daxili gərginliyi azaldır.

Məqalədə bildirilir ki, nəticədə onları işə sövq edən "narazılıq" yox olur.

Bundan əlavə, sosial amil də əhəmiyyətli rol oynayır. İnsanlar məqsədlərini bölüşdükdə, onlar tez-tez dəstək, təsdiq və ya hətta heyranlıq alırlar.

Məqalədə qeyd olunur ki, bu reaksiyalar tez bir emosional reaksiya yaradır - adətən nəticə əldə etdikdən sonra gəlməli olan bir növ mükafat...

Problem ondadır ki, bu mükafat çox tez gəlir. İnsanlar hətta bir şey etməzdən əvvəl belə tanınma hissi hiss edirlər. Və müəyyən bir məqamda motivasiya azalmağa başlayır, çünki istədiklərinin bir hissəsi artıq əldə edilmiş kimi görünür. Başqa bir təsir də var: bir məqsəd səsləndirildikdən sonra başqalarına qarşı borc hissi yaranır.

Lakin bu öhdəlik həmişə stimul kimi çıxış etmir. Məqalədə bildirilir ki, bəzən əksinə, diqqəti cəmləşdirməyə mane olan və prosesi daha az davamlı edən əlavə təzyiq yaradır.

...Nəticələrə necə nail olmaq olar, onlar haqqında sadəcə danışmaq yox...

Nəticə əldə edən insanlar tez-tez fərqli davranırlar. Onlar planlarını özləri üçün saxlaya və ya az-az paylaşa bilərlər - çünki onlar səslərini çıxarmaqdan qorxmurlar, əksinə daxili motivasiyanın necə işlədiyini başa düşürlər.

Onlar üçün məqsədə aparan hərəkətlər onları müzakirə etməkdən daha vacibdir. Məqalədə qeyd olunur ki, onlar daxili gərginliyi saxlayır və onu söhbət vasitəsilə "boşaltmaq" əvəzinə, bir resurs kimi istifadə edirlər. Bu o demək deyil ki, planlar haqqında danışmaq həmişə zərərlidir.

Bəzi hallarda - məsələn, aydın öhdəliklər və ya komanda işi məsələsində - müzakirə faydalı ola bilər.

Nəşr yazır ki, məqsəd sadəcə formalaşdırıldıqda və səy tələb etdikdə, həddindən artıq açıqlıq əks nəticə verə bilər.

Nəticə etibarilə, məqsədlər haqqında danışmaqdan tamamilə qaçmaq deyil, onların təsirini anlamaqdır. Bəzən sükut və ardıcıl hərəkət ən ilhamverici sözlərdən daha təsirli olur.

Əli Babayev