Alimlər Qiyamət anbarı nı açdı: Toxumlar sahəyə çıxır

Norveçin Şimal Qütbü yaxınlığındakı Svalbard adasında yerləşən və bəşəriyyətin "kənd təsərrüfatı sığortası" sayılan nəhəng toxum anbarı yeni toxum nümunələrini qəbul etmək və bəzi növləri bərpa etmək üçün yenidən qapılarını açıb.

Milli.Az xəbər verir ki, 2026-cı ilin yanvar ayında həyata keçirilən bu açılışla dünyanın müxtəlif ölkələrindən gətirilən minlərlə yeni bitki toxumu nümunəsi anbara yerləşdirilib. Bu, qlobal qida təhlükəsizliyini təmin etmək üçün həyata keçirilən növbəti böyük depolama mərhələsidir.

Bəzi kritik bitki növləri yalnız anbarda saxlanılmaqla qalmır, həm də iqlim dəyişikliyi və müharibələr səbəbindən təbiətdə nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən bölgələrdə kənd təsərrüfatını yenidən canlandırmaq üçün istifadəyə verilir.

Alimlər bildirirlər ki, artan quraqlıq və ekstremal hava şəraiti bir çox yerli bitki növünü məhv edir. Svalbarddakı anbar bu növlərin genetik yaddaşını qoruyur və lazım gəldikdə onları laboratoriya şəraitində çoxaldaraq yenidən təbiətə qaytarmağa imkan verir.

Anbar Şpitsbergen adasında, dağın 130 metr dərinliyində yerləşir.

Nüvə partlayışlarına, zəlzələlərə və dəniz səviyyəsinin qalxmasına qarşı tam dözümlüdür.

Toxumlar daimi olaraq mənfi 18 dərəcədə saxlanılır ki, bu da onların yüzlərlə, bəzən isə minlərlə il yararlı qalmasını təmin edir.

2026-cı ilin əvvəlindəki bu açılış, dünyada davam edən münaqişələr (məsələn, Sudan və Yaxın Şərqdəki vəziyyət) və iqlim krizisinin kənd təsərrüfatına vurduğu zərərlərin artması fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Anbar sadəcə bir "muzey" deyil, bəşəriyyətin yenidən başlamaq üçün istifadə edə biləcəyi canlı bir "ehtiyat planı"dır.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az