Almaniyada erkən seçkilər nə vaxt keçiriləcək?

Almaniyada baş nazir Olaf Şolz Bundestaqda keçirilən səsvermədə etimad səsi almayıb. Bu səbəbdən ölkədə növbədənkənar seçki prosesinə start verilib. Planlaşdırılan erkən seçkilərə qədər Sosial Demokrat Partiyası (SPD) və Yaşıllardan ibarət azlıq hökuməti vəzifədə olacaq. Bəs Almaniyada erkən seçkilər nə vaxt keçiriləcək? Almaniyada seçki prosesi necə keçəcək?

Gununsesi.info xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ölkədə hökumətin dağılmasından sonra SPD və Yaşıllar əsas müxalif Xristian Birlik (CDU/CSU) partiyalarının parlament qrupları ilə bir araya gələrək 23 fevral 2025-ci il seçki tarixi ilə bağlı razılığa gəliblər.

Seçki tarixi ilə bağlı yekun qərarı prezident Ştaynmayer versə də, siyasi partiyalar artıq növbədənkənar seçkilərə hazırlığa başlayıblar.

Almaniyada mövcud federal hökuməti devirmək üçün kanslerin təşəbbüsü tələb olunur. Parlamentdən tələb olunan etimad səsverməsində lazımi səs çoxluğu əldə olunmazsa, kansler Almaniya prezidentinə Bundestaqın buraxılmasını təklif edə bilər.

Almaniyada 1994-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq federal seçki kampaniyası Milad və Yeni il bayramlarına təsadüf edəcək. Bu vəziyyət seçkilərin təşkili ilə bağlı ilk günlərdə müəyyən narahatlıq yaratsa da, ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilib. Partiyalar tez bir zamanda namizəd siyahılarını yaratmaq, seçki proqramlarını dəqiqləşdirmək və ictimaiyyətlə bölüşmək üçün tədbirlər görməli, yerlərdə seçki işlərinə tez bir zamanda başlamalıdırlar. Bu səbəbdən Almaniyanın keçmişlə müqayisədə sıx Milad və Yeni il dövrünü yaşayacağı ehtimalı yüksəkdir.

Hələ noyabrda üçtərəfli koalisiyanın dağılmasından əvvəl cəmiyyətdə narazılığın pik həddinə çatdığı indiki sorğularda da öz əksini tapmışdı. İqtisadiyyatdakı durğunluğun adekvat islahatlarla aradan qaldırıla bilməməsi, keçmiş koalisiya ortağı FDP-nin davamlı olaraq koalisiya daxilində fikir ayrılıqlarına səbəb olması, bir müddətdir ki, üçlü koalisiyanın sona çatdığı təəssüratını gücləndirirdi. Ona görə də növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi sosial və iqtisadi dairələrdə ümumilikdə müsbət qarşılandı.

Seçki prosesi zamanı Almaniya iqtisadiyyatındakı durğunluq, enerji siyasətindəki problemlər, pensiya sistemində islahatların aparılması zərurəti, Almaniyanın borc əyləci ilə bağlı infrastrukturun modernləşdirilməsinin olmaması, həmçinin immiqrasiya və təhlükəsizlik kimi siyasət sahələrinin gəlməsi ehtimalı var.

uriyadakı son hadisələr nəticəsində Almaniyadakı mühacirlərin gələcəyinin seçki prosesində xüsusilə sağçı və ifrat sağçı partiyalar tərəfindən populist çərçivədə müzakirə olunacağı istisna edilmir. Məsələn, son günlər suriyalı mühacirlərin geri qayıtması ilə bağlı populist söhbətlər artıb.

Almaniyanın xarici siyasətində davam edən etibarlılıq problemi ilə yanaşı, təhlükəsizlik siyasətinin və ikitərəfli iqtisadi əlaqələrin, xüsusən də seçilmiş ABŞ (ABŞ) prezidenti Donald Trampla hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi məsələsi də bütün proses boyunca əhəmiyyətli olacaq. Xarici siyasətdə diqqət çəkən digər məsələ Ukraynaya gələcək silah yardımı olacaq. Ukraynaya ən çox yardım edən ikinci ölkə olan Almaniyanın Trampın mümkün qərarlarından sonra hansı mövqe tutacağı prioritet sual olaraq qalmaqda davam edəcək.

Məlumdur ki, Şolzun rəhbərlik etdiyi azlıq hökuməti seçkilər keçirilənə və hətta yeni Federal Məclis toplanana qədər bəzi prioritet hüquqi tənzimləmələri həyata keçirməyi hədəfləyir. Azlıq hökuməti noyabrın 6-dan etibarən CDU/CSU və FDP-nin dəstəyi ilə parlamentdə bəzi qanun layihələrini qəbul etsə də, 2025-ci il büdcəsi və ya 2024-cü il əlavə büdcəsinin qanuna çevrilməsi gözlənilmir. Bununla belə, gündəmdə olan bəzi hüquqi tənzimləmələrin, məsələn, ifrat sağçı və populist hərəkatlara qarşı Federal Konstitusiya Məhkəməsinin gücləndirilməsinin həyata keçirilməsi mümkündür.

Orxan Saffari

Gununsesi.info