Alyaska tuneli və bu tunelin iqtisadi mümkünlüyü…

…Putinlə Trampın növbəti söhbətindən sonra gözlənilmədən Rusiya ilə ABŞ arasında Alyaskaya tunel tikmək mövzusu diqqət mərkəzində olub. Mütəxəssislər belə bir strukturun tikintisi ilə bağlı heç bir texniki problemin olmadığını desələr də, başqa bir aktual sual ortaya çıxır: belə bir tunelə iqtisadi ehtiyac varmı?

SİA-nın məlumatına görə, “S+Consulting” konsaltinq firmasının direktoru İlya Qryaznov TASS xəbər agentliyinə müsahibəsində qeyd edib ki, ideya əvvəllər də müzakirə olunduğunu nəzərə alsaq, layihə iqtisadi səmərəsiz deyil. Ümumi uzunluğu 100 km olan üç paralel tunelin tikintisinin mümkünlüyü əvvəllər araşdırılmışdı: biri dəmir yolu ilə, biri avtomobil yolu üçün, biri də texniki məqsədlər üçün.

…Lakin tunelin tikintisi və sonrakı istismarı üçün ilkin şərt hər iki tərəfdən sosial, enerji və nəqliyyat infrastrukturunun inkişafıdır. Rusiyaya Yakutskdan cəmi 4 min km yol lazımdır. Bütün bu infrastruktur olmasa, tunel işlək olmayacaq, - o qeyd edib.

Alyaska tunelinin iqtisadi məqsədəuyğunluğu ilk növbədə Rusiya ilə ABŞ arasında münasibətlərin keyfiyyətindən asılıdır.

Bunlar yaxşılaşarsa, o zaman layihə daha ətraflı müzakirə oluna bilər. Əgər o, həyata keçirilərsə, Kanada və Meksika potensial olaraq bu işə qoşula bilər. Bununla belə, təbii sərvətlərlə zəngin olan Şərqi Sibirin aktiv inkişafı başlansa, tunelin tikintisi ilk növbədə məna kəsb edərdi.

Bu, yenə də lazımi infrastrukturun inkişaf etdirilməsini tələb edir.

Xatırladaq ki, Alyaskaya tunel tikintisi mövzusu RDIF-in baş direktoru Kirill Dmitriyev tərəfindən qaldırılmışdı. İlkin hesablamalara görə, o, təxminən 8 milyard dollara başa gələn səkkiz il ərzində tikilə bilər.

Əli Babayev