Icma.az
close
up
RU
Alyaskada meqa sunami dəhşəti: Dalğalar 500 metr hündürlüyə çatdı

Alyaskada meqa sunami dəhşəti: Dalğalar 500 metr hündürlüyə çatdı

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Alyaskanın Traki Arm fiyordunda 10 avqust tarixində baş verən nəhəng torpaq sürüşməsi, misilsiz gücə malik bir meqa-sunamini törədib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, dalğanın qarşı yamaca çatdığı maksimum hündürlük 500 metrə yaxın olub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, 1.000 kilometr məsafədən belə qeydə alınan seysmik siqnal hadisə bölgəsində təhlükənin hələ də davam etdiyini göstərir.

Sunami təbiətin ən dağıdıcı hadisələrindən biridir. Bu dəfə baş verən fəlakət isə gözləntiləri də aşıb. 10 avqustda Alyaskanın paytaxtı Cunodan təxminən 130 kilometr cənubda yerləşən Traki Arm fiyordunda böyük bir torpaq sürüşməsi qeydə alınıb. Buzlaqlarla əhatəli bölgədə təxminən 100 milyon kubmetr torpaq kütləsinin qəfil suya düşməsi nəticəsində yaranan dalğanın hündürlüyü, Nyu-Yorkun ən hündür binalarını belə kölgədə qoyub.

Alyaska ştatının seysmoloqu Maykl Uest bildirib ki, sürüşmənin baş verdiyi buzlaq yaxınlığındakı hər şey tamamilə məhv olub. Hadisə zamanı bölgədə insanın olmaması fəlakətin can itkisinə səbəb olmasının qarşısını alıb, lakin Uest hadisənin intensivliyinin son dərəcə yüksək olduğunu vurğulayıb.

Sürüşmə yerli vaxtla səhər saat 05:30 radələrində baş verib. Hadisədən xeyli uzaqda yerləşən Fords Terror fiyordunun girişində gəzinti gəmisi sahibi Kristin Smit suyun gelgit zamanı gözlənilmədən qalxmağa başladığını görüb. O, vəziyyətdə nəsə problem olduğunu anlayaraq dərhal seysmoloqlarla əlaqə saxlayıb.

Alyaska Zəlzələ Mərkəzi və ABŞ Geoloji Tədqiqatlar Xidməti (USGS) qısa müddətdə bölgədə torpaq sürüşməsinin baş verdiyini təsdiqləyib. Olayın seysmik siqnalları 1.000 kilometrdən artıq məsafədəki stansiyalar tərəfindən belə qeydə alınıb.

Hadisədən sonra aparılan təhlillər sürüşmənin yaratdığı ilkin dalğanın miqyasını üzə çıxarıb. GPS və helikopter vasitəsilə aparılan ölçmələr dalğanın qarşı yamacda 470–500 metr arası hündürlüyə çatdığını göstərib. Bu isə ABŞ-ın ən hündür binası "One World Trade Center" istisna olmaqla, "Nyu-York"dakı bütün göydələnlərdən daha hündür bir dalğa deməkdir.

Bu sunami, dünya tarixində qeydə alınan ən yüksək dalğa olmasa da (Alyaskada əvvəllər 24 metr daha hündür dalğa qeydə alınıb), yaratdığı təsir miqyasına görə diqqət çəkib. Fiyordun ağzındakı adada düşərgə quran bəzi kanoçuların avadanlıqları su ilə sürüklənib, lakin xoşbəxtlikdən itki baş verməyib.

Məlumatlara əsasən, sunami "seyş" adlı fenomeni də yaradıb — bu, suyun qapalı hövzə daxilində irəli-geri hərəkət etdiyi dalğa formasıdır. Alyaska Zəlzələ Mərkəzi bildirib ki, bu hərəkət hadisədən sonra 35 saat ərzində hər dəqiqə bir dəfə təkrarlanıb.

Hadisədən sonrakı günlərdə çəkilən görüntülər dağıntının miqyasını açıq şəkildə göstərib. USGS isə bölgədəki təsirlərin uzunmüddətli olacağını qeyd edib. Qurum xəbərdarlıq edib ki, dik və dağlıq relyefə malik ərazilər təbiət etibarilə qeyri-sabitdir və əsas sürüşmədən sonra illərlə dəyişiklik göstərə bilər. Bu səbəbdən gələcəkdə kiçik torpaq sürüşmələri və yerli sunamilərin baş vermə ehtimalı yüksək olaraq qalır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Oktyabr 2025 16:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri