Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

AMEA nın müxbir üzvü vəfat edib

AMEA nın müxbir üzvü vəfat edib

Mia.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) müxbir üzvü Rü­fət Mir-Qa­sı­mov vəfat edib.

AMEA-dan Mia.az-a verilən məlumata görə, Rüfət Mir-Əsə­dul­la oğ­lu Mir-Qasımov 17 ap­rel 1940-cı il­də Ba­kı şə­hə­rin­­də ana­dan ol­ub. O, Mosk­va Döv­lət Uni­ver­si­te­ti­nin Fi­zi­­ka fa­kül­tə­si­ni bi­tirib, elm­lər na­mi­zə­di, elm­lər dok­to­ru el­mi də­rə­cə­lə­ri­ alıb, 1989-cu il­də Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (AEA) müx­­bir üz­vü se­çilib­.

R. Mir-Qasımov AEA Fi­zi­ka İns­ti­tu­tun­da (1963-1965) iş­lə­yib, 1965-ci il­dən Bir­ləş­miş Nü­və Təd­­qi­­qat­la­rı İns­ti­tu­tun­da (Dub­na, Ru­si­ya) apa­rı­cı el­mi iş­çi və­zi­fə­sin­də ça­lı­şıb, sonra bir sıra xarici ölkələrin nüvə tədqiqatları mərkəzlərində elmi fəaliyyətini davam etdirib.

Rüfət Mir-Qa­sı­mo­vun təd­qi­qat­la­rı əsa­sən ele­men­tar zər­rə­cik­lər fi­zi­ka­sı və sa­hə nə­zə­riy­yə­si­nə həsr olun­muş­dur. Lo­kal kvant nə­zə­riy­yə­si­nə al­ter­na­tiv kvant sa­hə nə­zə­riy­yə­si­nin qu­rul­ma­sı onun mü­hüm nə­ti­cə­lə­rin­dən bi­ri­dir. Alim bu­ra­da Plank sa­bi­ti və işıq sü­rə­ti ilə ya­na­şı, ye­ni uni­ver­sal sa­bit – fun­da­men­tal uzun­lu­ğu da da­xil et­miş­dir. Bu nə­zə­riy­yə çər­çi­və­sin­də yük­sək ener­ji­lər­də ye­ni fi­zi­ki ha­di­sə­­lə­rin möv­cud­lu­ğu proq­nozlaş­dı­rılıb.

Rüfət Mir-Qa­sı­mov rel­ya­ti­vist kon­fi­qu­ra­si­ya­lı fə­za kon­sep­si­ya­sı əsa­sın­da iki cis­min rel­ya­­ti­vist prob­­le­mi­nə ya­naş­ma üsu­lu­nu ver­ib və Şre­din­ger kvant me­xa­ni­ka­sı­nı in­ki­şaf et­dir­­ib. Lo­rens qru­pun­da Ka­zi­mir ope­ra­to­ru­nu rel­ya­ti­vis­tik his­sə­­cik­lər ara­­sın­­da mə­sa­fə ki­mi in­terp­re­ta­si­ya et­miş və bu­nu kvant me­xa­ni­ka­sı mə­sə­lə­lə­ri­nin həl­li­nə tət­biq edib. Bu in­terp­re­ta­si­ya və Fur­ye ay­rıl­ma­la­­rın­dan is­ti­fa­də et­­mək­lə fə­za­nın rel­ya­ti­vis­tik kon­­fi­qu­ra­si­ya­sı­nı qur­muş və bu­­nun­la da dal­ğa tən­lik­­lə­ri­nin həl­lin­də di­ffe­ren­si­al he­sab­la­­ma­lar­la ya­na­şı, son­lu fərq­lər üsu­lu­nun tət­bi­­qi­nin də sə­mə­rə­li­li­yi­nin ar­tı­rıl­ma­sı­na na­il ol­ub. Bu ya­naş­ma pro­ton mo­de­­li­nin, kvark mo­del­lə­ri­nin, yük­sək ener­ji­lər­də ad­ron­­la­­rın ya­yıl­ma­sı, rel­ya­ti­vis­tik nü­və fi­zi­ka­sı və s. təd­qi­qat­lar­da ge­niş tət­bi­qi­ni tap­ıb.

Alim həm­çi­nin kvant sa­hə nə­zə­riy­yə­si­nin ha­mil­ton təs­vi­rin­dən is­ti­fa­də et­mək­lə işıq ko­nu­­sun­da di­na­mi­ka­nın təs­vi­ri üçün sə­mə­rə­li üsul iş­lə­miş və tət­biq etdib. Kvant sa­hə nə­zə­riy­yə­sin­də kva­zi­po­ten­si­al ya­naş­ma əsa­sın­da rel­ya­ti­vis­tik kvant me­­xa­­ni­ka­sı­nın son­lu-fərq va­ri­an­tı­nı in­ki­şaf et­dir­miş­dir. Rel­ya­ti­vis­tik kvant me­xa­­ni­ka­sı çər­çi­və­sin­də sə­pil­mə nə­zə­riy­yə­si və kvant me­xa­ni­ka­sın­da is­ti­fa­də olu­­nan ya­xın­laş­ma­la­rın ana­loq­la­rı­nı qurub, son­lu-fərq tən­lik­lə­rinin xas­sə­lə­ri­nə əsas­la­na­raq, kvark­la­rın kon­fayn­ment (tu­tu­lub sax­lan­ma) me­­xa­niz­mi­ni tək­lif edib.

Kvant fə­za­sı kon­sep­si­ya­sı­nı in­ki­şaf et­dirib, Şre­din­qer tən­li­yi­nin bir sı­ra də­qiq həl­lə­ri­ni tap­ıb.

Rüfət Mir-Qa­sı­mov 150-dən çox el­mi əsə­rin mü­əl­li­fi­ idi

Allah rəhmət eləsin!

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://mia.az
archiveBu xəbər 05 Fevral 2025 18:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see311

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see309

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see286

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see283

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see266

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see259

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see251

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see249

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see241

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see240

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see237

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see225

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see216

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see214

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see211

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see201

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see196

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see190

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see190

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri