“America First” 2026 cı ildə qlobal siyasi düzəni dəyişdirə bilər ŞƏRH EDİLDİ

"Donald Trampın xarici siyasətdə irəli sürdüyü “America First” prinsipi, 2026-cı ildə qlobal siyasi düzənə ciddi və çoxölçülü təsirlər göstərə bilər. Bu yanaşmanın əsas mahiyyəti ABŞ-ın milli maraqlarını prioritetləşdirmək və beynəlxalq öhdəliklərə, çoxqütblü əməkdaşlığa və çoxtərəfli institutlara müdaxiləni minimal səviyyədə saxlamaqdır. Belə siyasət dünya siyasətində qeyri-müəyyənlik və balans dəyişikliklərinə səbəb ola bilər, xüsusilə də transatlantik alyanslar və qlobal təhlükəsizlik arxitekturası üçün". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Samir Hümbətov deyib.

Onun sözlərinə görə, “America First” yanaşmasının davam etməsi, ABŞ-ın NATO, Avropa İttifaqı və digər ənənəvi müttəfiqlərlə bağlı mövqeyində praqmatik və bəzən tənqidçi yanaşmaları gücləndirə bilər: "Bu isə alyansların əməliyyat qabiliyyətinə və qlobal təhlükəsizlik mexanizmlərinə müəyyən təsir göstərə, müttəfiqlər arasında yeni əməkdaşlıq modellərinin formalaşmasına səbəb ola bilər. ABŞ–Çin rəqabəti Trampın bu siyasəti fonunda yeni mərhələyə keçə bilər: "Çin qlobal iqtisadi və siyasi mövqeyini daha da gücləndirmək üçün təşəbbüslərini intensivləşdirə, digər regionlarda, xüsusilə Asiya-Sakit Okean məkanında nüfuz dairəsini genişləndirə bilər. Bu isə dünya siyasətində çoxqütblülüyü və regional güc mərkəzlərinin artan rolunu daha da ön plana çıxarır. Eyni zamanda, ABŞ daxilindəki siyasi qütbləşmə və Trampın xarici siyasətdə unilateral addımları beynəlxalq tərəfdaşlar üçün planlaşdırmanı çətinləşdirə, qlobal iqtisadi və siyasi sabitliyə təzyiq göstərə bilər. Orta gücə malik dövlətlər, o cümlədən Azərbaycanın kimi region dövlətləri, qlobal güc balansındakı dəyişiklikləri diqqətlə izləməli və öz xarici siyasətini çevik və balanslı şəkildə formalaşdırmalıdır.

Ümumilikdə, “America First” yanaşması 2026-cı ildə qlobal siyasi düzəni daha çox çoxqütblü, praqmatik və bəzən qeyri-müəyyən bir mühitə çevirə bilər. Bu siyasət dünya siyasətində regional güc mərkəzlərinin rolunu artırmaqla yanaşı, dövlətlərarası əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad mexanizmlərinin yenidən formalaşdırılmasını labüd edir. ABŞ-ın strateji addımları, qlobal təhlükəsizlik və iqtisadi stabilliyə birbaşa təsir edərkən, digər dövlətlərin manevr imkanlarını və diplomatik prioritetlərini də müəyyənləşdirəcək".