Analitik: Orta Dəhliz digər iki marşrutdan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir

"Əməkdaşlığımızın daha məzmunlu və dayanıqlı xarakter alması üçün iqtisadi potensialımızı da gücləndirməli, təşkilatımızın üzvləri arasında qarşılıqlı investisiyaları və ticarəti inkişaf etdirməliyik".

Bu fikirləri Qəbələdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Xarici İşlər Nazirləri Şurasının toplantısında Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov səsləndirib.

Nazir bildirib ki, TDT-yə üzv dövlətlər coğrafi baxımdan təbii nəqliyyat, logistika, tranzit xəttlərini təşkil edərək, Avropa və Asiya qitələri arasında körpü rolunu oynayır:

“Təşkilat bu istiqamət üzrə nəhəng imkanlara malikdir. Bu xətt, eyni zamanda, Orta Dəhlizin ayrılmaz parçasıdır. Vaşinqton Zirvə Görüşü çərçivəsində Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan arasında manaəsiz gediş-gəlişi təmin edəcək TRIPP marşrutunun bəyan edilməsi regionumuzda bağlantıların şaxələndirilməsi baxımından mühüm addımdır”.

Siyasi şərhçi Kazım Kazımov Sherg.az-a bildirib ki, bu gün dünyada üç əsas nəqliyyat marşrutu mövcuddur — Şimal Dəhlizi, Cənub Dəhlizi və Orta Dəhliz:

"Cənub Dəhlizi isə Yaxın Şərqdə baş verən proseslər səbəbindən artıq etibarlılığını qismən itirmiş bir marşruta çevrilib. Qırmızı dənizdə, Yəməndə baş verən silahlı toqquşmalar, Süveyş kanalına yaxın ərazilərdə Həmas və İsrail arasında davam edən gərginlik, eləcə də Hind okeanında müəyyən silahlı qrupların fəallaşması bu dəhlizin üzərinə kölgə salır. Eyni zamanda, Şimal Dəhlizi də bu gün demək olar ki, effektivliyini itirib. Belarusiyanın tam şəkildə Avropa İttifaqının sanksiyalarına məruz qalması, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin min kilometrlik cəbhə xətti boyunca davam etməsi, eləcə də Rusiyanın özünün ciddi sanksiyalar altında olması Şimal marşrutunu qeyri-effektiv hala gətirib. Lakin Orta Dəhliz bu iki marşrutdan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Birincisi, Orta Dəhlizdən keçən ölkələr arasında münasibətlər kifayət qədər yüksək səviyyədədir. Bu dəhlizin iştirakçı dövlətlərinin əksəriyyəti Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrdir.

Digər tərəfdən, Türkiyənin bir neçə ay əvvəl PKK terror təşkilatına qarşı həyata keçirdiyi uğurlu əməliyyatlar, Azərbaycanın Qarabağı işğaldan azad etməsi və gələcəkdə təməlləri qoyulan Zəngəzur Dəhlizinin reallaşması Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Heç də təsadüfi deyil ki, bu gün bütün dünyanın Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarına marağı sürətlə güclənir".

Analitik vurğulayıb ki, Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun çağırışı dövrün reallıqları ilə səsləşir:

"Bu gün həm Cənubi Qafqaz, həm də Orta Asiya ölkələri, ümumilikdə TDT-yə üzv dövlətlər iqtisadi və ticarət əlaqələrini daha da genişləndirməli, investisiya layihələrinin sayını artırmalıdırlar ki, Orta Dəhlizdən bütün tərəflərin maksimum fayda əldə etmə imkanı yüksəlsin".