Icma.az
close
up
RU
Antarktida səma təbilini çalır...

Antarktida səma təbilini çalır...

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat verir.

Rekord qıran cazibə dalğaları planetdə iqlim xaosunu yaratmaqla hədələyir...

...Alimlər Antarktida üzərində atmosfer dalğalarında rekord artım qeydə alıblar. Uzun müddətdir planetin əsas soyuducusu hesab edilən Antarktida qızğın tava kimi davranmağa başlayır və dünyanın hər yerindən meteoroloqlar artıq bunun təsirini hiss edirlər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, İtaliya ENEA agentliyinin tədqiqatçılarının da daxil olduğu beynəlxalq alimlər qrupu qorxulu bir tendensiya qeydə alıb: küləyin dağlarla toqquşması və ya temperatur fərqləri nəticəsində yaranan nəhəng hava titrəmələri adlanan sözdə cazibə dalğaları cənub qitəsində kəskin şəkildə artıb.

Onların Antarktida yarımadası üzərində sıxlığı tarixi bir yüksəkliyə çatıb və bu, birbaşa əriyən buzlarla bağlıdır. Fəlakətin mexanizmi belə görünür: qitənin qızmış səthi enerjini atmosferin aşağı təbəqələrinə ötürür və stratosferə çatan zəncirvari reaksiyanı tətikləyir.

Antarktida yarımadası, nəhəng sürətləndirici kimi, bu dalğaları gücləndirir və onların qütbdən minlərlə kilometr aralıda iqlimə təsir etməsinə səbəb olur.

Peyklər və yerüstü stansiyalar razılaşırlar: iqlim sisteminin tarazlığı pozulur və cazibə qüvvələrinin pozulması aysberqin yalnız ucudur.

Əsas təhlükə qütb burulğanlarına - qütb bölgələrində buzlu havanı tutan nəhəng hava burulğanlarına təsirdədir.

Artan cazibə dalğaları onları qeyri-sabitləşdirir, zəiflədir və Arktika soyuqluğunun orta enliklərə nüfuz etməsinə imkan verir.

Meteoroloqlar Avropa və Şimali Amerikada qəfildən baş verən qeyri-adi soyuq havanı belə izah edirlər, çünki temperatur cəmi 24 saat ərzində normaldan 15-20 dərəcə aşağı düşür.

Lakin nəticələr hava dəyişkənliyindən kənara çıxır. Stratosfer hava dövranında dəyişikliklər birbaşa ozon təbəqəsinə təsir göstərir və onun bərpasını ləngidir.

Kompüter modelləri acınacaqlı bir mənzərə yaradır: əgər bu proses davam edərsə, planet qlobal hava kütlələrinin hərəkətində dönməz dəyişikliklərlə qarşılaşacaq.

Bu, sürətlə əriyən buzlaqların əriməsinə, dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə və ekosistemin çökməsinə səbəb olacaq - qida zəncirinin əsasını təşkil edən planktonun ölümündən tutmuş sıx məskunlaşmış sahil ərazilərinin su basmasına qədər. Antarktida artıq sadəcə seysmik cəhətdən sakit bir qitə deyil - qlobal iqlim orkestrinin dirijoruna çevrilib və onun musiqisi getdikcə daha çox narahatedici hala gəlir.

Əli Babayev

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 05 Mart 2026 22:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri