Antibiotiklər viruslara təsir etmir, faydasızdır Pediatr yayılan xəstəliklərdən DANIŞDI

Bildiyimiz kimi, son dövrlərdə uşaqlar və böyüklər arasında müxtəlif infeksiyaların kəskin şəkildə yayılması müşahidə olunur. Bu səbəbdən bəzi valideynlər övladlarının daha tez sağalması məqsədilə həkim məsləhəti olmadan antibiotiklərə müraciət edirlər.

Bəs uşaqlara antibiotiklərin nəzarətsiz verilməsinin hansı fəsadları ola bilər?

Pediatr Şəlalə Poluxova Redaktor.az-a açıqlamasında bildirdi ki, son dövrlər uşaqlar və böyüklər arasında yayılan müxtəlif infeksiyalar valideynləri tez-tez antibiotik istifadəsinə yönəldir:

"Tez sağalma məqsədilə antibiotiklərə müraciət edilsə də, bir mühüm məqam nəzərdən qaçırılır: uşaqlarda rast gəlinən soyuqdəymə, qrip və boğaz ağrıları kimi xəstəliklərin böyük əksəriyyəti virus mənşəlidir. Viruslara isə antibiotiklər təsir etmir, yəni faydasızdır. Əksinə, lazımsız istifadə orqanizm üçün zərərlidir".

Onun sözlərinə görə, nəzarətsiz antibiotik istifadəsi bir sıra ciddi fəsadlara yol açır:

"Ən əsas risk antibiotik rezistentliyidir. Antibiotiklərin düzgün və məqsədsiz istifadəsi bakteriyaların bu dərmanlara qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olur. Nəticədə gələcəkdə infeksiyalar daha ağır keçir və standart antibiotiklər təsirsiz qalır. Bu zaman yalnız həqiqi bakterial infeksiyalar zamanı daha güclü, toksik və intensiv antibiotiklərdən istifadə zərurəti yaranır. Digər ciddi problem bağırsaq mikroflorasının zədələnməsidir. Antibiotiklər təkcə zərərli deyil, faydalı bakteriyaları da məhv edir. Bunun nəticəsində ishal, qarın ağrısı, köp, eləcə də immun sistemin uzunmüddətli zəifləməsi riski artır. Ev şəraitində düzgün olmayan antibiotik istifadəsi uşaqlarda allergik reaksiyalar, qaşınma və digər xoşagəlməz simptomlara da səbəb ola bilər. Xüsusilə venadaxili antibiotiklərin evdə tətbiqi həyati təhlükə yaradır. Uşaqlarda qaraciyər və böyrək sistemi tam yetkin olmadığından dozanın düzgün hesablanmaması toksik təsir göstərə bilər. Antibiotik simptomları müvəqqəti azaltsa da, əsas bakterial infeksiya qalırsa, mikrob tam məhv olunmur. Bu isə bakteriyaların antibiotikə qarşı müdafiə mexanizmi formalaşdırmasına və gələcəkdə həmin dərmanın təsirsiz qalmasına səbəb olur".

Həkim əlavə etdi ki, erkən yaşda tez-tez antibiotik qəbul edən uşaqlarda sonrakı illərdə allergik xəstəliklər, piylənmə və immun sistem pozğunluqları kimi ciddi fəsadlar yarana bilər:

"Ev şəraitində antibiotik istifadəsində başqa bir risk də dozanın dəyişdirilməsidir. Bəzi valideynlər uşağın vəziyyəti yaxşılaşan kimi antibiotik kursunu yarımçıq saxlayır və ya dozanı azaldır. Bu, qətiyyən doğru deyil. Eyni zamanda “qonşunun uşağına yaxşı təsir edib” düşüncəsi ilə antibiotik vermək də yolverilməzdir. Belə yanaşma mikrobların davamlılığını artırır və gələcək müalicəni çətinləşdirir. Təcrübədə rast gəlinir ki, bəzi valideynlər venadaxili antibiotikləri evdə özbaşına tətbiq edirlər. Bu, son dərəcə təhlükəlidir. Simptomların azalması valideyni çaşdıra bilər, lakin bu, mikrobu öldürmür, sadəcə zəiflədir. Nəticədə düzgün diaqnoz gecikir və infeksiya gələcəkdə daha ağır formada ortaya çıxır. Valideynlər üçün əsas tövsiyə budur ki, antibiotik yalnız həkim təyinatı ilə, düzgün dozada və təyin olunmuş müddət ərzində verilməlidir. Həkim 10 günlük kurs yazıbsa, onu üçüncü və ya beşinci gündə dayandırmaq olmaz.

Qeyd edim ki, Avropa ölkəsində antibiotiklər yalnız həkim resepti əsasında satılır. Təəssüf ki, bəzi ölkələrdə, o cümlədən bizdə bu nəzarət yetərli deyil və antibiotiklər apteklərdən asanlıqla əldə olunur".

Pediatrın fikrincə, antibiotikləri hamının ağlına görə alması doğru deyil və antibiotiklərin yalnız həkim resepti ilə satılması daha yaxşı olardı.

"Nəzarətsiz antibiotik xüsusilə influenza və digər virus infeksiyalarının geniş yayıldığı dövrdə uşaqların sağlamlığını ciddi risk altına salır. Beləliklə, antibiotiklər möcüzə dərman deyil. Onlardan yalnız həkim göstərişi ilə, doza və müddətə ciddi əməl olunmaqla istifadə edilməlidir. Özbaşına antibiotik qəbulu uşağın sağlamlığını təhlükəyə atır. Məqsəd tez sağaltmaq yox, düzgün müalicə etmək olmalıdır".

Xədicə BAXIŞLI