Icma.az
close
up
RU
Gec yatmaq böyümə hormonunu azaldır PEDİATR DANIŞDI

Gec yatmaq böyümə hormonunu azaldır PEDİATR DANIŞDI

Icma.az bildirir, Sia Az portalına istinadən.

"Uşaqların yatma rejimi onların fiziki, zehni və emosional inkişafının ən mühüm hissələrindən biridir. Xüsusilə böyümə hormonu (GH – Growth Hormone) gecənin müəyyən saatlarında daha çox ifraz olunur. Buna görə də uşağın gec yatması həm boy artımına, həm də kognitiv və davranış inkişafına ciddi təsir edə bilər". Bu barədə SİA-ya açıqlamasında pediatr Elşən Tağıyev deyib.

Onun sözlərinə görə, böyümə hormonu gün ərzində fasilələrlə ifraz olunur, lakin ən böyük pik gecə saat 22:00–02:00 arasında və uşaq dərin yuxuya keçəndə müşahidə edilir: "Bu isə o deməkdir ki, uşaq nə qədər gec yatarsa, böyümə hormonunun pik səviyyəsinə çatması bir o qədər azalır.

Uşağın gec yatması boy artımına mənfi təsir göstərir. Uşaq gec yatdığı üçün dərin yuxuya keç qaldıqda hormonun ifraz piki aşağı səviyyədə olur. Bu vəziyyət davamlı hal aldıqda illik boy artımının azalmasına səbəb ola bilər. Sümüklərin böyümə zonaları daha az stimullaşır və nəticədə uşağın boy potensialından tam istifadə olunmur. Araşdırmalar göstərir ki, düzənli şəkildə erkən yatan uşaqlar ildə orta hesabla 0.5–1.5 sm daha çox böyüyürlər.

Gec yatma uşağın ümumi inkişafına da təsir edir. Zehni inkişaf baxımından gec yatmaq diqqəti zəiflədir, yaddaşda çətinlik yaradır, məktəb performansını aşağı salır və öyrənmə qabiliyyətini zəiflədir. Bunun səbəbi dərin yuxunun beynin məlumatları işləməsi və yaddaşı möhkəmləndirməsi üçün vacib olmasıdır. Davranış baxımından gec yatan uşaqlarda hiperaktivlik, əsəbilik, emosional qeyri-sabitlik və impulsiv davranış daha çox müşahidə olunur. Yuxu çatışmazlığı beyin ön payının fəaliyyətini zəiflətdiyi üçün bu cür davranış dəyişiklikləri meydana çıxır.

Gec yatma immun sisteminə də təsirsiz ötüşmür. Bu vərdiş uşaqlarda tez-tez xəstələnmək, infeksiyalara meyillilik və allergik xəstəliklərin şiddətlənməsi ilə əlaqələndirilir. Metabolik baxımdan gec yatmaq uşaqlarda iştahanı artırır, gec yemə vərdişini gücləndirir və insulin müqaviməti riskini artırır. Bu isə gələcəkdə uşaqlıq dövrü obezitesinin yaranma ehtimalını yüksəldir. Ən sağlam yuxu vaxtı 21:00–07:00 aralığı hesab olunur.

Uşağın yuxu rejimini düzəltmək üçün bir neçə vacib qayda mövcuddur. Gündəlik sabit yatma saatının qorunması, hətta həftəsonu belə bu saatın dəyişdirilməməsi mühümdür. Yatmazdan bir saat əvvəl ekran istifadəsinin tam şəkildə qadağan olunması yuxu keyfiyyətini artırır. Otağın temperaturunun 19–21°C arasında olması daha rahat yuxu üçün əlverişlidir. Ağır və yağlı qidaların yatmazdan 2–3 saat əvvəl kəsilməsi tövsiyə edilir. Uşaq yatmazdan əvvəl oyun və dərs kimi aktiv fəaliyyətlərin dayandırılması və sakitləşdirici rejimə keçilməsi vacibdir. Gündüz 30–60 dəqiqə açıq havada fiziki fəaliyyət gecə yuxusunu yaxşılaşdırır. Uşağın yataq otağının yalnız yuxu üçün istifadə olunması da sağlam yuxu vərdişlərinin formalaşmasına kömək edir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:388
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 09 Dekabr 2025 13:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri