“Artemis II“: 1972 ci ildən sonra Ay ətrafına ilk pilotlu uçuş planlaşdırılır“ NASA

"Ay ətrafında ilk pilotlu dövrə uçuşu və gələcək kosmik missiyalara hazırlıq..."

NASA fevral ayında "Artemis II" missiyasını başlatmağı planlaşdırır. Bu missiya çərçivəsində dörd astronavt Ay ətrafında səyahət edəcək.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "ixbt.com" nəşri məlumat yayıb.

Məlumatda deyilir ki, bu, "Apollo" proqramının 1972-ci ildə başa çatmasından sonra Yer orbitindən kənara insan göndərilən ilk uçuş olacaq. Ekipajda NASA astronavtları Rid Vayzman, Viktor Qlover və Kristina Kok, eləcə də Kanada Kosmik Agentliyindən Ceremi Hansen iştirak edəcək.

"Orion" kosmik gəmisi test edilir, Ayın cənub qütbünə hazırlıq aparılır

"Artemis II" missiyasının əsas məqsədi Orion gəmisi sistemlərinin və komponentlərinin sınaqdan keçirilməsidir. Astronavtlar Ayın ətrafında uçuş edəcək, trajektoriyalarına görə hətta mühərrikdə nasazlıq baş versə belə Yerə təhlükəsiz qayıda biləcəklər. "Apollo" missiyalarından fərqli olaraq, "Artemis II" aşağı Ay orbitinə enməyəcək, geniş bir dövrə edəcək. 

Missiya eyni zamanda geosiyasi əhəmiyyət daşıyır və sürətlə inkişaf edən Çin kosmik proqramına cavab kimi qiymətləndirilir. Bu mərhələ Ayın cənub qütbündə planlaşdırılan astronavt enişinə qədər mühüm bir addım hesab olunur. Maksimal yaxınlaşma zamanı 45 dəqiqə ərzində gəmiylə Yer arasında rabitə kəsiləcək. Astronavt Viktor Qlover deyib: "Düşünərdim ki, bütün dünya - bu 8 milyard insan… bir yerdə toplaşsın, sadəcə ümid etsin və dualar etsin ki, siqnalı bərpa edək".

Texniki sınaqlardan əlavə elmi tədqiqatlar da aparılacaq

Missiya zamanı astronavtlar öz kognitiv vəziyyətlərini, yuxu rejimini, stres səviyyəsini, immun cavabı və ürək-damar sağlamlığını qiymətləndirəcək. Gəmidə insan toxumaları ilə çiplər yerləşdiriləcək ki, dərin kosmosun orqanizmə təsiri öyrənilsin. Ekipaj həmçinin Ayın səthindəki geoloji xüsusiyyətləri - təsir kraterləri və qədim lava axınlarını araşdıracaq və fotoşəkil çəkəcək. Bu, gələcək enişlər üçün hazırlıq prosesini asanlaşdıracaq.

Missiya "Space Launch System" (SLS) raketi ilə "Orion" gəmisində həyata keçiriləcək. Trajektoriyaya çıxıldıqdan sonra "Orion" SLS-in yuxarı mərhələsindən ayrılacaq və müstəqil uçuşa başlayacaq. "Orion" Yer ilə Ay arasında 385 400 kilometr məsafə qət edəcək. Bu məsafədə astronavtlar Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan (BKS) daha yüksək radiasiya səviyyəsi ilə üzləşəcək. Xüsusi diqqət "Orion"un istilik qoruyucu ekranına yönəldilib, çünki gəmiyi Yer atmosferinə qayıdarkən ekstremal istilikdən qoruyur.

2022-ci ildə "Artemis I" sınaq uçuşu zamanı ekranda zədələnmə aşkar edilmişdi. NASA problemin aradan qaldırılması üzərində iş aparıb. "Artemis II" gələcəkdə daimi Ay yaşayış məntəqəsinin yaradılması yolunda mühüm addım olacaq. Burada astronavtlar işləyib təlim keçə biləcək, daha mürəkkəb missiyalar, məsələn, Marsa uçuş üçün hazırlıq məqsədilə təcrübə toplayacaqlar.