Icma.az
close
up
RU
Astronomlar: Kükürdlə boğulmuş atmosferə malik yad planet cəhənnəm mənzərəsini əks etdirir

Astronomlar: Kükürdlə boğulmuş atmosferə malik yad planet cəhənnəm mənzərəsini əks etdirir

Azertag portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Bakı, 17 mart, AZƏRTAC

Astronomlar qrupu Süd Yolu qalaktikasının qonşuluğunda ulduz ətrafında fırlanan unikal bir cəhənnəm mənzərəsi təqdim edən yad planet aşkarlayıb. Bu planet əbədi maqma okeanı ilə örtülü, zərərli və şiddətli dərəcədə isti kükürdlə zəngin atmosferlə əhatə olunub.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, ərimiş planetin diametri Yer kürəsindən 60 faizdən çox böyükdür, baxmayaraq ki, sıxlığı planetimizin sıxlığının yalnız 40 faizi qədərdir. O, Yer kürəsindən təxminən 34 işıq ili məsafədə, Volanlar bürcündə yerləşən Günəşdən daha kiçik və daha qaranlıq bir ulduz ətrafında fırlanır. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir (9,5 trilyon km).

“Planetin maqma okeanında fərqli bir quruluşu yoxdur, buna görə də qabıq, yuxarı və aşağı mantiya yoxdur. Maqma okeanı tək bir dərin, yumşaq təbəqədir”, -deyə Kembric Universiteti Astronomiya İnstitutunun doktoranturadan sonrakı tədqiqatçısı və bazar ertəsi günü “Nature Astronomy” jurnalında dərc olunmuş tədqiqatın aparıcı müəllifi Harrison Nikols bildirib. Onun sözlərinə görə, mantiyanı təşkil edən turbulent maye maqmanın içərisində bərk süxurların kiçik kristalları qala bilər. Planetin metal nüvəsi nisbətən kiçik görünür, maqma okeanı planetin daxili radiusunun 70-90 faizini təşkil edir və 4465 - 5740 km arasında dərinliyə çatır.

Onun qalın atmosferi əsasən hidrogendən ibarətdir, lakin çox yüksək kükürd tərkibinə malikdir. Atmosferin təxminən 10 faizi çürük yumurta qoxusu verən zəhərli qaz hidrogen sulfiddir. Atmosfer ulduzdan gələn istiliyi tutaraq planetin səthini o qədər isti saxlayır ki, o, ərimiş vəziyyətdə qalır.

“Burnunuz milyardda bir hissəyə yaxın konsentrasiyada hidrogen sulfid qoxusunu hiss edə bilər, buna görə də bu, həddindən artıq pis qoxulu olardı. Amma isti atmosferdə bunu hiss etmək üçün kifayət qədər uzun müddət yaşaya bilməzdiniz”, -deyə Oksford Universiteti və Massaçusets Texnologiya İnstitutunun planetşünas alimi və tədqiqatın həmmüəllifi Raymond Pyerhumbert bildirib.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, atmosferin tərkibi planetin içərisində yüksək kükürd tərkibinin olduğunu göstərir. L 98-59 d adlı planet 2019-cu ildə kəşf edilib, daha sonra 2024-cü ildə “Ceyms Vebb” kosmik teleskopu, 2025-ci ildə isə yerüstü teleskoplar tərəfindən müşahidə edilib. Tədqiqatçılar onun təxminən beş milyard illik tarixini yenidən qurmaq üçün qabaqcıl kompüter simulyasiyalarından istifadə ediblər.

Bu planet “qırmızı cırtdan” adlanan adi bir ulduz növü ətrafında fırlanır. Ulduzun kütləsi Günəşin kütləsinin 30 faizindən bir qədər az, parlaqlığı isə onun parlaqlığının təxminən 1 faizini təşkil edir. Orbit məsafəsinə gəldikdə, L 98-59 d bu ulduzun ətrafında fırlanan məlum beş planetdən üçüncüsüdür.

1990-cı illərdən bəri Günəş sistemimizdən kənarda ekzoplanet adlanan 6100-dən çox planet kəşf edilib, lakin heç biri buna bənzəmir. Maqma okeanı və kükürdlə zəngin atmosferin unikal birləşməsi onu hələlik tək bir sinfə daxil edir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 17 Mart 2026 20:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri