Attestat balı formalaşarkən buraxılış imtahanının nəticəsi də nəzərə alınsın Vüsalə Ağabəyli

Şagirdlərin attestat balı aşağı, buraxılış imtahanlarının nəticələri isə yüksək olur. Valideynlər etiraz edərək bildirirlər ki, məktəb onların övladlarının qiymətini bilərəkdən aşağı yazır.

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən filologiya elmləri doktoru, təhsil eksperti Vüsalə Ağabəyli bildirdi ki, əgər bir şagird buraxılış imtahanında yüksək bal toplayır, lakin attestat qiyməti aşağıdırsa, bu, təbii olaraq suallar doğurur: məktəb bu şagirdin ilboyu fəaliyyətini obyektiv qiymətləndiribmi? Yoxsa şagird yalnız imtahana hazırlaşıb, məktəbdə zəif iştirak edib?

"Burada iki əsas səbəbi qeyd etmək olar. Birincisi, qiymətləndirmə meyarlarının fərqliliyidir: məktəb şagirdin ilboyu dərs göstəriciləri, summativ qiymətləndirilməsi ilə yanaşı, davranışına, davamiyyətinə və prosesdə iştirakına əsaslanır, DİM isə yalnız nəticəyə baxır. İkincisi isə bəzi hallarda məktəbdaxili qiymətləndirmədə subyektiv yanaşmalar, yəni müəllimlərin şəxsi münasibət və yanaşmalarının qiymətə təsir etməsidir.
Daha çox rast gəlinən mənzərə odur ki, məktəbdə yazılan yüksək qiymətlər imtahan nəticəsində özünü doğrultmur. Belə hallarla daha çox qarşılaşmaq mümkündür. Bir çox şagirdin attestatında əksər hallarda subyektiv səbəblərə görə məktəb qiymətləndirməsi yüksək olsa da, DİM-dən topladığı bal aşağıdır".

Ekspert qeyd etdi ki, fərqli hallar da olur.

"Bəzi şagirdlər il ərzində məktəb dərslərində zəif iştirak etsə də, sonradan repetitorların köməyi ilə yalnız testlərə hazırlaşır və bu səbəbdən yüksək bal toplaya bilir. Bu zaman məktəbdəki zəif qiymətləndimə ilə DİM nəticəsi uyğun gəlmir. Məktəbdaxili qiymətləndirmədə subyektivlik, müəllimlərin şagirdə qarşı şəxsi münasibəti, sinifdə nizam-intizam və davamiyyət problemi, yaxud fərdi yanaşma meyarlarının olmaması qiymətlərə təsir göstərə bilir ki, bu da obyektivliyi şübhə altına alır. Bəzi hallarda müəllimlər “reallığı göstərmək üçün” qiymətləri aşağı sala bilir və ya əksinə, müəyyən hallarda qiymətləri süni şəkildə yüksək göstərə bilirlər. Lakin bir sıra məktəblərdə şahid olduğum təcrübəni qeyd edə bilərəm ki, bəzi məktəblər attestat balı ilə illik yekun qiyməti uyğunlaşdırırlar və ya cüzu fərqlərlə saxlayırlar. Bu səbəbdən, yaxşı olardı ki, problemin aradan qaldırılması üçün vahid qiymətləndirmə mexanizmi yaradılsın və attestat balı formalaşarkən buraxılış imtahanının nəticəsi də nəzərə alınsın. Bundan başqa, məktəblərdə qiymətləndirmə şəffaf və əsaslandırılmış şəkildə aparılmalı, şagirdlərə və valideynlərə hər qiymətin nəyə əsaslandığı aydın izah edilməlidir",- deyə V.Ağabəyli bildirdi.

Nuriyyə NATİQQIZI