Avropa İttifaqının borcu 1 trilyona çatır

Avropa Auditorlar Palatasının rəhbəri Toni Merfi müsahibəsində bildirib ki, 2027-ci ilin sonuna Avropa İttifaqının büdcə borcu 1 trilyon avroya çatacaq. Söhbət üzv ölkələrin borclarının ümumi məbləğindən deyil, birbaşa Avropa İttifaqının öz öhdəliklərindən gedir. Merfinin qiymətləndirməsinə görə, bu göstərici İttifaqın büdcəsinin 500 faizini ötəcək.

Modern.az xəbər verir ki, Avropa Komissiyası bu borca xidmət göstərmək üçün Aİ-nin 2028–2034-cü illəri əhatə edən növbəti yeddiillik büdcəsinin 8 faizini ayırmağı planlaşdırır. Merfi bu məbləği ciddi hesab edib və büdcəyə düşən yükü qapalı qabın daxilində yaranan təzyiqlə müqayisə edib.

Auditor xatırladıb ki, Avropa fondlarından verilən qrantları əvəzsiz yardım hesab etmək olmaz. Sonradan ölkələr ümumi büdcəyə ayırdıqları vəsaiti artırmaqla bu xərcləri kompensasiya etməli olacaqlar.

Borcun əsas artımı 750 milyard avro həcmində olan NGEU fondu ilə bağlıdır. Fond 2021-ci ildə yaradılıb və onun fəaliyyəti 2026-cı ilin sonunadək nəzərdə tutulub. Vəsait avrobondların buraxılması yolu ilə ümumi borclanma hesabına cəlb edilib. Bu istiqrazların ödənişləri isə Aİ büdcəsindən, yəni İttifaqın bütün üzv ölkələrinin birgə vəsaiti hesabına həyata keçiriləcək.

2019-cu ildə Aİ-nin borcu 52,1 milyard avro təşkil edib. 2025-ci ilin sonuna bu rəqəm 738,9 milyard avroya yüksəlib. 2026-cı il üzrə məlumatlar hələ açıqlanmayıb. Yeni hərbi kreditləri də nəzərə alsaq, gələn ilin sonuna borcun 1 trilyon avroya çatması Aİ üçün ən pis ssenari hesab edilmir.

Aİ-nin 2026-cı il büdcəsi 192,7 milyard avrodur. Ayrı-ayrı dövlətlər üçün borcun büdcəni beş dəfə üstələməsi ağır maliyyə yükü yaradardı. Lakin Avropa İttifaqı dövlət deyil, iqtisadi birlikdir. Borclanma imkanları qiymətləndirilərkən bütün üzv ölkələrin ümumi daxili məhsulu əsas götürülür. 2025-ci ildə bu göstərici 18,8 trilyon avro təşkil edib.

Bununla belə, Avropa istiqrazları üzrə ödənişlər Aİ büdcəsi vasitəsilə həyata keçirilir və bu xərclərin büdcədəki payı getdikcə artır.