Avropa İttifaqının “iqtisadi kardioqramı”

2025-ci ildə mülayim artım, qeyri-bərabər dinamika izlənilir

Avropa Komissiyası 2025-ci ilin yaz iqtisadi proqnozunu açıqlayıb. Sənədə əsasən, Avropa İttifaqı (Aİ) üzrə ümumi iqtisadi artım tempi 1,1 faiz, avrozona üzrə isə 0,9 faiz həcmində dəyərləndirilib. Bu, 2024-cü ildəki göstəricilərlə müqayisədə dəyişməz səviyyə­dədir və iqtisadi sabitləşmə meyillərinin davam etdiyini göstərir.

Avrozonada inflyasiyanın da ­tədricən azalacağı gözlənilir: 2024-cü ildə 2,4 faiz olan inflyasiya 2025-ci ildə 2,1 faizə, ­2026-cı ildə isə 1,7 faizə enəcək.

Bütün Aİ üzrə bu göstəricilər oxşar trayektoriya üzrə hərəkət etsə də, başlanğıc səviyyənin bir qədər yüksək olması səbəbindən 2026-cı ildə inflyasiyanın 2 faizdən aşağı düşməsi nəzərdə tutulur.

İqtisadi artım liderləri kimlərdir?

Ən yüksək artım tempinə malik ölkələr sırasında Malta (4,1 faiz), Danimarka (3,6 faiz) və İrlandiya (3,4 faiz) kimi nisbətən kiçik, lakin çevik iqtisadiyyata malik dövlətlər önə çıxır. Onların ardınca Polşa (3,3 faiz), Xorvatiya (3,2 faiz) və Kipr (3 faiz) gəlir. Bu ölkələrdə daxili bazarların genişlənməsi, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi və turizm sektorunun canlanması əsas aparıcı amillər sayılır.

Ciddi yavaşlamalar və mənfi artım

Bəzi böyük iqtisadiyyatlar isə gözlənilənin əksinə, zəif performans nümayiş etdirir: Almaniyada iqtisadi artım sıfır səviyyəsində dayanıb – bu, Avropanın ən böyük iqtisadiyyatında durğunluq siqnalıdır. Avstriya isə 0,3 faiz azalma ilə mənfi bölgəyə keçən yeganə ölkədir. Fransa (0,6 faiz), İtaliya (0,7 faiz) və Belçika (0,8 faiz) kimi böyük ölkələr də aşağı templə inkişaf edir.

Baltik və Mərkəzi Avropa ölkələri orta tempin altında

Latviya (0,5 faiz), Macarıstan (0,8 faiz), Estoniya, Finlandiya, Niderland kimi ölkələrdə artım nisbətən zəifdir. Bu, həm daxili istehlakın azalması, həm də ticarət tərəfdaşlarındakı iqtisadi yavaşlama ilə izah olunur.

Avropa bərpa yolundadır, temp isə qeyri-bərabərdir

Ümumilikdə, Avropa İttifaqında iqtisadi artımın davam etməsi, inflyasiyanın isə hədəf səviyyəsinə yaxınlaşması müsbət tendensiya kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin böyük iqtisadiyyatların zəif performans, bütövlükdə, Aİ-nin inkişaf impulsunu ləngidə bilər. Bu şəraitdə daha çevik və struktur islahatlara açıq olan ölkələr liderliyi ələ alır.

Azərbaycan üçün isə bu proqnozlar strateji əməkdaşlıqda yeni iqtisadi imkanların qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli göstəricidir. Aİ-dəki sabitləşmə və bəzi ölkələrdəki artım Azərbaycana həm ticarət, həm də investisiya baxımından açılan pəncərələri genişləndirə bilər.