Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Avropa Şurası sülh istəyirsə, İrəvana diqqətlə baxsın

Avropa Şurası sülh istəyirsə, İrəvana diqqətlə baxsın

Milli.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Avropa Şurasının baş katibi Alen Bersenin Ermənistana səfəri siyasi hadisə yox, bivec mətnli əyalət tamaşası təəssüratı yaratdı. "Demokratik islahatlara dəstək", "sülhməramlı icmaların davamlılığına töhfə", "Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanmasına çağırış" kimi bəyanatlar artıq çoxdan mənasını itirmiş, inandırıcılıqdan məhrum olmuş nimdaş, klişe diplomatik ifadələrə çevrilib.

Bu, real diplomatiya yox, dekorasiyalara inamını itirmiş aktyorların rol aldığı yorucu siyasi səhnədir.

Əslində belə səfərlər Avropanın bölgəyə marağının göstəricisi deyil, onun institusional acizliyinin rəsmi təsdiqidir. İdeoloji ziddiyyətlər və daxili siyasi dağınıqlıq içində boğulan Ermənistan, Qərb strukturları ilə əlaqələri yalnız maliyyə mənbəyi və xarici siyasi sipər kimi dəyərləndirir. Əvəzində rəsmi Brüssel regionda getdikcə zəifləyən təsir imkanları fonunda sadəcə vasitəçi imitasiyası və özünün geosiyasi aktuallığını qorumağa yönəlmiş illüziya əldə edir.

Avropa Şurası Ermənistanın islahatlarını alqışlasa da, əslində ölkədə dövlət institutlarının dağılması prosesi gedir. Baş nazir Nikol Paşinyan Erməni Apostol Kilsəsinə (EAK) və müxalifətə qarşı daxili mübarizə ilə məşğuldur. O, nə aydın gündəm təqdim edə bilir, nə də Azərbaycanla nizamlama istiqamətində hansısa öhdəlik götürmək niyyətindədir. İrəvan tez-tez "sülhə hazırlıq" bəyanatları səsləndirsə də, real kompromisə doğru heç bir addım atmır.

Əsas maneə Ermənistanın Konstitusiyasıdır - burada hələ də Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları qorunub saxlanılır. Paşinyan populizm və praqmatizm arasında manevr edərək, bəzən dəyişikliklərin zəruriliyini etiraf edir, bəzənsə daxili qüvvələrin təzyiqi ilə geri çəkilir. Bu hüquqi ziddiyyət sülh danışıqlarını mənasız və real nəticədən uzaq edir.

Əgər doğrudan da Avropa Şurası Cənubi Qafqazda sabitlik istəyirsə, niyə İrəvanla dialoq gündəmində Ermənistanın Konstitusiyasındakı sülhə mane olan müddəaların dəyişdirilməsi məsələsi yer almır?

Niyə heç bir dəfə Ermənistanın silahlanması və yeni hərbi texnika alması, yəni danışıqlar ruhuna zidd hərəkətləri barədə sərt mövqe bildirməyib?

Cavab aydındır: Avropaya tez həll olunmuş münaqişə lazım deyil. Onun üçün idarə olunan və davam edən bir qarşıdurma gərəkdir - bu, ona arbitrlik rolu oynamağa imkan verir. Qarışıq və qeyri-sabit "status-kvo" şəraitində Brüssel bölgədə minimal xərclə - nə siyasi, nə maliyyə baxımından - iştirakını qoruyub saxlayır.

Nikol Paşinyan isə "islahatçı dövlət" obrazını Qərbə sataraq resurs qazanmağa çalışır. 2023-2026-cı illər üzrə Avropa Şurasının Ermənistan üçün hazırladığı və 19 milyon avro dəyərində olan Fəaliyyət Planı demokratiyaya investisiya deyil - sadəcə sədaqətə görə verilən güzəşt və imtiyazdır. Bu məbləğ uğrunda İrəvan istənilən ritorikanı səsləndirməyə hazırdır - əsas odur ki, görünüşdə "dayanıqlı inkişaf" təsiri yaransın.

Ermənistan artıq uzun müddətdir ki, "islahatlar" pərdəsi altında dövlətçiliyin imitasiyasına, hüquqi arxaikliyin qorunmasına və institutların sistemli aşınmasına meydan verən bir platformaya çevrilib. Paşinyan və onun xarici himayədarları üçün əlverişli olan bu modeldə forma məzmuna, bəyanatlar real addımlara, səfərlər isə yalnız imic təmirinə xidmət edir.

Formal islahat ritorikasına baxmayaraq, Ermənistanda faktiki olaraq avtoritar hakimiyyət konsolidasiyası gedir. 2018-ci ildən bəri Paşinyan idarəçiliyin bütün əsas alətlərini öz əlində cəmləşdirib və əvəzində hakimiyyət bölgüsünü təmin edən institutları məqsədli şəkildə zəiflədir.

Demokratiya və Seçki Yardımı üzrə Beynəlxalq İnstitutun (IDEA) məlumatına görə, Ermənistan 2022-ci ildən bəri yenidən "demokratiya eroziyası yaşayan ölkələr" kateqoriyasına daxil edilib. Səbəblər arasında məhkəmə sisteminə təzyiqlər, parlamentə icra hakimiyyətinin təsir imkanlarının artması və müxalifətə qarşı repressiv praktikalardır.

2023-cü ildə hökumət "Ermənistan" və "Tsarukyan" bloklarının nümayəndələri daxil olmaqla bir sıra müxalif liderlərə qarşı təqib kampaniyasına başlayıb. 2024-cü ilin yanvarında isə Konstitusiyanın dəyişdirilməsi və Azərbaycanla sərhədin müəyyənləşdirilməsinə etiraz edən 25-dən çox dinc fəal saxlanılıb və dindirməyə cəlb edilib. "Human Rights Watch" və "Amnesty International" Ermənistan hakimiyyətinin sərbəst toplaşmaq azadlığını sistematik şəkildə pozduğunu və müstəqil məhkəmə sisteminin əslində olmadığını bəyan ediblər.

Nikol Paşinyan faktiki olaraq icra, qanunverici və geniş mənada məhkəmə hakimiyyətini öz nəzarəti altına alıb. 2020-ci ildə keçirilən təmizləmələrdən sonra Konstitusiya Məhkəməsi tam şəkildə iqtidarın nəzarətinə keçib. "Freedom House" təşkilatı 2024-cü il hesabatında qeyd edir ki, Ermənistan demokratiya sahəsində davamlı irəliləyiş göstərmir və "hakimiyyət institutlarının alətə çevrilməsi daha da sistematik xarakter alır".

Bu reallıqda Avropa Şurası baş katibinin İrəvana səfəri sülhün, sabitliyin və demokratik dəyərlərin təşviqi yox, sadəcə siyasi səhnənin dekorasiyasıdır. Həqiqi sülhə deyil, simulyasiya olunmuş proseslərə xidmət edən, dəyərsizləşmiş və təkrarlanan Avropa mizan-səhnəsi.

Paşinyanın pafoslu bəyanatlarında tez-tez vurğulanan "qəbul edən icmaların davamlılığı" və "insan hüquqları təşəbbüsləri" reallıqda Ermənistanın nə məcburi köçkünlərin inteqrasiyasına dair milli proqramı, nə də uyğun infrastrukturunun olduğunu ört-basdır edə bilmir. BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının (UNHCR) 2023-cü il hesabatına əsasən, İrəvan 2020-ci ildən sonra humanitar missiya ilə bağlı səsləndirdiyi iddialara baxmayaraq, nə qaçqınların qəbulu, nə də onların sosial adaptasiyası üzrə konkret plan təqdim edib.

Üstəlik, son üç il ərzində Ermənistan hakimiyyəti nə daxili məcburi köçkünlər, nə də qaçqınlar üçün sosial dəstək sisteminin yaradılmasına məqsədyönlü büdcə ayırmayıb.

Əslində isə hətta ən sadə humanitar təşəbbüslər belə yalnız beynəlxalq maliyyə və xarici təşkilatların nəzarəti ilə həyata keçirilir. Buna nümunə kimi Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi və insan hüquqlarının pozulması hallarını monitorinq edən QHT-lərə 2,5 milyon avro ayırdığı "EU4HumanRights" layihəsini göstərmək olar.

Fəqət proqramın 2024-cü ilin dekabrında dərc olunmuş illik hesabatında qeyd olunur ki, Ermənistanın dövlət orqanları təqdim olunmuş məlumatlardan istifadə etmir və pozuntu hesabatlarına reaksiya vermir.

Avropa Şurası tərəfindən maliyyələşdirilən və 2023-2026-cı illəri əhatə edən "Ermənistan üçün Fəaliyyət Planı" ümumilikdə 19 milyon avro büdcəyə malik olsa da, real islahat alətinə çevrilə bilməyib.

Avropa Şurasının 2025-ci ilin aprelində yayımladığı daxili icmalına əsasən, bu plan çərçivəsində nəzərdə tutulan 36 tədbirdən cəmi 9-u qismən həyata keçirilib və onlardan da əksəriyyəti milli nazirliklərin adekvat iştirakı olmadan baş tutub. Qalan təşəbbüslər isə ya sabotaj olunur, ya da yalnız hesabat konfransları və heç bir institusional davamlılığı olmayan nəşrlərlə məhdudlaşır.

Bu şəkildə həyata keçirilən demokratiya imitasiyası Ermənistanla Azərbaycan arasındakı danışıqlara da birbaşa təsir göstərir.

Paşinyan davamlı olaraq "sülhə hazırlıq" ritorikasından istifadə edir, lakin bunu konkret addımlarla müşayiət etmir. 2021-ci ildən bu yana İrəvan sülh müqaviləsini imzalamağa hazır olduğunu beş dəfə bəyan etsə də, hər dəfə ya "formulyarların kifayət qədər işlənməməsi", ya da hökumətin özünün təşviq etdiyi daxili etirazlar bəhanəsi ilə bu prosesə əngəl yaradılıb.

Sülhün qarşısındakı əsas maneə isə 2025-ci ilin mayına olan vəziyyətə görə hələ də dəyişdirilməmiş Ermənistan konstitusiyasıdır.

Məzkur sənəddə "erməni xalqının birliyi" və "tarixi ədalətin bərpası" kimi ifadələr saxlanılır ki, bunlar da Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları kimi şərh olunur. Avropa İttifaqı, ATƏT və hətta bəzi ABŞ rəsmiləri bu maddələrin dəyişdirilməsinə çağırsa da, Ermənistan rəhbərliyi bu tövsiyələri ardıcıl olaraq qulaqardına vurur.

Hətta 2025-ci ilin martında Nikol Paşinyan bəyan etdi ki, "Konstitusiyanın dəyişdirilməsi suverenlik məsələsidir", bununla da beynəlxalq tərəfdaşların konstruktivliyə dair çağırışlarını tamamilə heçə endirdi.

Bütün bunlara baxmayaraq, Avropa hələ də Ermənistanı guya "islahatçı tərəfdaş" kimi dəstəkləməkdə davam edir. 2025-ci ilin mayında Alen Bersenin səfəri də bu tendensiyanın bariz sübutudur.

Nə sülh prosesindəki ləngimələrə dair konkret mövqe, nə konstitusion ziddiyyətlərə istinad, nə də müxalifətə qarşı təqiblərin dayandırılması ilə bağlı bir tələb səsləndirildi. Avropa Şurasının baş katibi yalnız "sülh səylərinə dəstək" və "demokratik inkişafın əhəmiyyəti" kimi ümumi formullarla kifayətləndi.

Bu fonda isə Ermənistana paralel şəkildə silah tədarükü açıq-aşkar absurda çevrilir. 2025-ci ilin yalnız ilk rübündə Ermənistan Fransiyadan (155 milyon avro dəyərində) və Hindistandan (ikinci "Akash" zenit-raket komplekti) iki yeni hərbi texnika müqaviləsi imzalayıb. Silah tədarükü ilə "sülh bəyanatları" yanaşı gedir və bu, Avropa strukturlarında heç bir reaksiya doğurmur. Bu davranış yalnız ikili standartlarla deyil, həm də Aİ-nin regionda konkret strateji xəttə malik olmaması ilə izah olunur.

Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda təsir imkanlarını qorumağa çalışsa da, nə real siyasi kapitala, nə də effektiv təsir mexanizmlərinə sahibdir. Ermənistanın dəstəklənməsi - bu ölkənin Rusiya və Türkiyənin təsirinə qarşı "dayaq nöqtəsi"nə çevrilməsi üçün edilən cəhdin bir hissəsidir. Bu isə bəzən Avropanın öz prinsiplərindən imtina etməsi bahasına başa gəlir. Gerçəkləşməyən islahatları dəstəkləmək və təkzibolunmaz faktları görməzdən gəlmək - Avropanın İrəvana münasibətində əsas siyasətə çevrilib.

Avropa bu gün başqalarının qurduğu səhnədə sadəcə tamaşaçıya çevrilib. Ermənistan isə - imitasiya, ambisiya və qorxu içində bərqərar olmuş bir siyasi mozaikadır.

İmitasiya - çünki islahatlar yalnız kağız üzərində mövcuddur.

Ambisiya - çünki Paşinyan hələ də hakimiyyətini xarici legitimliklə qorumağa ümid edir.

Qorxu - çünki Azərbaycanla real normallaşma sadəcə bəyanatlar deyil, ağrılı institusional dəyişikliklər və tarixi ərazi miflərindən imtina tələb edir.

Brüssel hadisələrə göz yumduğu, İrəvan isə diplomatiyanı formal bəyanatlarla əvəz etdiyi müddətcə sülh prosesi dondurulmuş vəziyyətdə qalacaq. Avropa vasitəçi deyil, getdikcə siyasi mistifikasiyanın iştirakçısına çevrilir və burada real məqam - bütün Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyidir.

Azərbaycan üçün artıq getdikcə daha aydın görünür ki, İrəvan nə real sülh sazişinə doğru hərəkət edə bilir, nə də belə bir niyyət nümayiş etdirir.

Formal bəyanatlar, təkrarlanan səfərlər, konkret addımların olmaması - bütün bunlar Bakının narazılığını artırır və danışıqlara olan inamı dağıdır.

Əgər Avropa bu yersiz güzəşt və loyal siyasətindən imtina etməzsə, regionda malik olduğu azsaylı təsir alətlərini də birdəfəlik itirəcək.

Ermənistan getdikcə siyasi şounun səhnəsinə çevrilir, burada isə Avropa institutları yalnız ikinci dərəcəli rollar oynayır və prosesin məzmununa təsir edə bilmir. Paşinyan populizm və geosiyasi ritorika arasında balans saxlamağa çalışdığı, Avropa isə hər şeyin plan üzrə getdiyinə özünü inandırdığı bir vaxtda, region artan qeyri-sabitliklə üz-üzə qalır.

Bu məzmunsuz "sülh pyesi"ndə Avropa Şurasının rolu - səhnədə baş verənləri izləyən, lakin nəticəyə təsir göstərmək gücündə olmayan tamaşaçı roludur.

Elçin Alıoğlu
Trend

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:345
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 13 İyun 2025 13:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see379

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see348

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see285

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see275

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see273

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see266

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see245

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see245

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see238

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see237

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see232

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see218

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see214

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see212

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see210

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see180

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see179

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see179

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri