Icma.az
close
up
RU
Avropada yeni siyasi savaş

Avropada yeni siyasi savaş

Xalq qazeti saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Avropa siyasəti uzun müddətdir ki, sağ və sol arasında ideoloji mübarizənin şahidi olur. Lakin son aylarda Brüsseldə baş verənlər artıq siyasi rəqabət çərçivəsindən çıxaraq Avropa İttifaqının (Aİ) gələcək siyasi arxitekturası ilə bağlı daha fundamental sualları gündəmə gətirib. Söhbət sağçı Avropa Mühafizəkarları və İslahatçılar (ECR) qrupu ilə Avropa Sol Alyansı (ELA) arasında qalmaqaldan gedir. ECR-in sədr müavini Çarli Veymers Avropa Sol Alyansının (ELA) Aİ dəyərlərini pozub-pozmadığının araşdırılmasını tələb edib. O, bununla bağlı səsvermənin keçirilməsinə dair təşəbbüs irəli sürərək imza toplamağa başlayıb. Prosesin yekununda ELA-nın qeydiyyatının ləğvi və Aİ maliyyələşməsindən məhrum edilməsi, yəni faktiki olaraq təşkilatın fəaliyyətinin qadağan olunması ilə nəticələnə biləcək addımlar atıla bilər.

Yaxın keçmişə nəzər salsaq, görərik ki, bir neçə il əvvələ qədər Avropa İttifaqında əsas siyasi mübarizə mərkəzçi sağ və mərkəzçi sol qüvvələr arasında gedirdi. Avropa Xalq Partiyası, Sosialistlər və Demokratlar Alyansı, liberal qüvvələr və yaşıl hərəkatlar qitənin siyasətinin əsas sütunlarını təşkil edirdi. Sistemdə radikal sağlarla sollar daha çox kənarda qalırdı. Lakin baş verən iqtisadi böhranlar, miqrasiya dalğaları, enerji təhlükəsizliyi problemləri, Ukrayna müharibəsi və Yaxın Şərqdəki hadisələr siyasi balansı dəyişdirdi, əvvəllər sistemin periferiyasında olan qüvvələr siyasi gündəmin mərkəzinə doğru irəliləməyə başladılar. Prosesdən ən çox faydalanan tərəf şübhəsiz ki, sağ populist hərəkatlar oldu. Fransa, İtaliya, Hollandiya, Avstriya, İsveç və digər ölkələrdə sağçı partiyalar ya hakimiyyətə gəldilər, ya da hakimiyyətə ortaq oldular. Parlamentdə onların təmsilçiliyi nəzərəçarpacaq dərəcədə artdı. Radikal sol qüvvələr isə müəyyən yüksəliş yaşasalar da, onların təsiri sağın yüksəlişi ilə müqayisədə daha məhdud qaldı.

Məsələnin məğzinə keçməzdən öncə xatırladaq ki, Avropa Sol Alyansı nisbətən yeni siyasi qurumdur. 2024-cü ildə rəsmi qeydiyyatdan keçən alyans Fransa, İspaniya, Danimarka, Finlandiya, Polşa və digər ölkələrin sol partiyalarını bir araya gətirir. Alyansın əsas məqsədi sosial bərabərlik, əmək hüquqları, ekoloji transformasiya və ifrat sağın yüksəlişinə qarşı mübarizə kimi məsələləri ön plana çıxarmaqdır. Onun sıralarında İspaniyanın “Podemos” partiyası və Fransanın “Əyilməz Fransa” hərəkatı kimi tanınmış siyasi qüvvələr yer alır. Mübahisənin mərkəzində isə Fransa dayanır. Son illər Fransada baş verən sosial etirazlar, küçə aksiyaları və gənclər hərəkatları siyasi qütbləşməni daha da dərinləşdirib. Prezident Emmanuel Makronun siyasi mərkəzi zəiflədikcə həm sağ, həm də sol radikalların təsiri artır. Bu şəraitdə Jan-Lük Melanşonun siyasi xəttini davam etdirən “Əyilməz Fransa” ölkənin ən təsirli müxalif qüvvələrindən birinə çevrilib. Onun fəaliyyəti ətrafında mübahisələr də artıb. Sağçı düşərgə partiyanı küçə radikalizmini təşviq etməkdə ittiham edir. Ona görə də ECR nümayəndələri Avropa Sol Alyansının Aİ dəyərlərini pozub-pozmadığının araşdırılmasını tələb etməyə başlayıblar. Təşəbbüsün müəllifləri hesab edirlər ki, alyansın bəzi üzvlərinin fəaliyyəti demokratik institutlara təzyiq yaradır. Bu da zorakılıqla nəticələnən etirazlarla əlaqələndirilə bilər. Sol düşərgə isə ittihamları rədd edərək bunun siyasi rəqibləri susdurmaq cəhdi olduğunu bildirir.

Maraqlısı odur ki, məsələ hüquqi müstəvidən daha çox siyasi xarakter daşıyır. Çünki Avropa İttifaqında hansısa siyasi partiyanın və ya alyansın qeydiyyatının ləğvi son dərəcə nadir və mürəkkəb prosedurdur. Bunun üçün ciddi hüquqi əsaslar tələb olunur. Yəni hazırkı təşəbbüsün real nəticəsindən daha çox onun yaratdığı siyasi effekt ön plana çıxır.

Hazırda Brüsseldə gedən mübarizə əslində Avropanın gələcək siyasi istiqaməti uğrunda mübarizənin bir hissəsidir. Son illərdə Avropa siyasətində müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri ənənəvi "sanitar kordon" (müəyyən bir partiya və ya siyasi qüvvənin hakimiyyətə təsir imkanlarını məhdudlaşdırmaq üçün digər partiyaların onunla əməkdaşlıq etməməsi siyasəti) siyasətinin zəifləməsidir. Uzun müddət mərkəzçi partiyalar ifrat sağ qüvvələrlə əməkdaşlıqdan yayınırdılar. Lakin yeni siyasi reallıq sözügedən yanaşmanı dəyişməyə başlayıb. Bundan başqa, bir sıra məsələlərdə Avropa Xalq Partiyası ilə sağçı və mühafizəkar qruplar arasında əməkdaşlıq nümunələri də ön plana çıxır. Belə olan təqdirdə Avropa Parlamentində qərarların qəbul edilməsində yeni çoxluqlar formalaşır.

ELA ətrafında yaranan mübahisəni də məhz bu kontekstdə dəyərləndirmək mümkündür. Məsələ ilə bağlı səsvermənin oktyabrın 19-da Avropa Parlamentinin plenar iclasında keçirilməsi nəzərdə tutulur. Təşəbbüsün plenar iclasa çıxarılması üçün Veymers oktyabrın 16-dək ən azı üç siyasi qrupdan 180 deputatın imzasını toplamalıdır.

Nəzrin ELDARQIZI
XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2026 11:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri