Avropanın cazibədarlığının sonu: Tramp Ukraynada ABŞ ın payına düşəcək məğlubiyyətdən qaçır

ABŞ-ın kənara çəkilməsi əslində yaxşı tendensiyadır, bu dünyada digər oyunçuların irəli çıxmasına şərait yaradacaq. 

Türkiyə və Çinin ABŞ-ın boşluğunu doldurmaq ehtimalları güclüdür

Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi vəziyyət yaranıb. Tramp administrasiyasının Ukrayna məsələsində Putinlə danışıqlara başlaması və ABŞ-Avropa münasibətlərindəki gərginlik regional proseslərə təsir göstərir. 

ABŞ-da  Donald Trampın hakimiyyətə gəlməsi ilə yeni siyasi xətt müəyyən olunub.

 Tramp seçki kampaniyası zaman “hər şey Amerika üçün və ya ən güclü Amerika” şüarları ilə hakimiyyətə gəldi. Ona görə bu istiqamətdə addımlar atır. Hətta Amerikanın bu zamana kimi əsas müttəfiqi olan Avropa İttifaqı ölkələrini təhdid edir, onlarla iqtisadi savaşa girə biləcəyini göstərir.

Ukraynanın yaşadığı gərginlikdə şübhəsiz ki, əvvəlki ABŞ administrasiyasının, xüsusilə də Cozef Bayden və Antoni Blinkenin yarıtmaz siyasəti də az rol oynamadı. Bugünkü ABŞ-Avropa İttifaqı arasında gərginliyinə görə ultra liberal və liberalo-faşist ideologiyasını yürüdən Bayden-Blinken administrasiyası birbaşa məsuliyyət daşıyır. Bu iddianı da əksəriyyət indi birmənalı şəkildə qəbul edir. Münxen Təhlükəsizlik konfransında ABŞ vitse-prezidentinin çıxışı bütün Qərb dünya və elita üçün “soyuq duş” oldu. Görünən odur ki, ABŞ və Avropa İttifaqının strateji hədəfləri artıq ayrılıb. On ildən artıqdır davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsində Moskva az qala qalib tərəf kimi göstərilir. Artıq XİN rəhbərləri səviyyəsində görüşlər baş tutub və gələcəkdə də bu proses prezidentlər səviyyəsində davam etdiriləcək. Mülahizələrə görə, Tramp-Putin sövdələşməsi növbəti mərhələdə ABŞ-Rusiya tərəfdaşlığına qədər inkişaf da edə bilər.

 Trampa kimi Rusiyanın təsirindən qurtaran və çıxmaq istəyən ölkələrə ABŞ dəstək verirdi.

Amma Tramp açıq şəkildə elan edir ki, hərə öz başının çarəsinə baxsın. 

Səudiyyə Ərəbistanındakı Rusiya-ABŞ müzakirələri fonunda Avropa İttifaqı Ukrayna ilə bağlı məqamdan yararlanmaq istəyir.  Böyük Britaniya quru qoşunlarının Ukraynaya yerlşdirməyə hazır olduğunu bildirir. Bu, Londonun Avropa İttifaqının Ukraynaya dəstək mövzusunda konsensus yaratmaq üçün səylərinin bir hissəsidir. 

Parisdə Avropa İttifaqının keçirdiyi iclas Səudiyyə Ərəbistanındakı Rusiya-ABŞ danışıqlarına bir gün əvvəldən verilən kəskin reaksiya idi. 

Avropa qitəsinin nüvə gücləri olan Böyük Britaniya və Fransa ABŞ ilə fikir ayrılıqları fonunda öz səylərini birləşdirməyə çalışırlar.

ABŞ və Avropa İttifaqı arasında qarşıdurmanın durmadan artması, Donald Trampın açıqlamaları, artıq “Kollektiv Qərb” anlayışının olmadığını və ya süqut etdiyini göstərir. Artıq qlobal media Rusiya-Ukrayna savaşından daha çox ABŞ-Avropa qarşıdurmasını müzakirə edir.

 Rusiya ilə ABŞ-nin Ukraynasız müzakirələr aparması Avropa İttifaqını ona görə narahat edir ki, o, Vaşinqtonun Rusiyaya güzəşt sahəsi tanıyacağından ehtiyatlanır. 

Avropa İttifaqının narahatlıqlarının Cənubi Qafqazla əlaqədar hissələri də var. Çünki Donald Tramp Cənubi Qafqazı Rusiyanın təsir zonasına salsa, Avropa İttifaqının Ermənistandakı Monitorinq Missiyasının varlığı da təhlükə altına düşəcək. 

Politoloq Azər Qasımov isə "Sherg.az" a açıqlamasında deyib ki, Trampın Kiyev adminstrasiyasına təzyiqlərinin əsas məqsədi Ukraynanın məğlubiyyətində ABŞ-ın payına düşəcək məğlubiyyətdən qaçmaq cəhdidir: