Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Ay səməni, saxla məni!

Ay səməni, saxla məni!

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

Ulu babaların misilsiz mənəvi yadigarı olan Novruz bayramı 10 ildir ki, Əfqanıstan, Azərbaycan, Hindistan, İran, İraq, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Pakistan, Tacikistan, Türkiyə, Türkmənistan və Özbəkistanın ortaq mirası olaraq Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsi siyahısına salınıb. Əslində isə bu xalq bayramının yaşı minilliklərlə hesablanır.

Min illər öncə günəşin cənub yarımkürəsindən şimala keçdiyi, gecə ilə gündüzün bərabərləşib təbiətin yenidən oyandığı gün insanlar tərəfindən bayram edilib. Novruz fərqli dillərdə danışan, fərqli inanclar daşıyan insanları eyni günəşin doğuşunu, eyni yazın gəlişini, eyni yenilənmə sevincini paylaşmağa təşviq edir.

Novruz dünyada müxtəliflik içində birliyin mümkün olduğunu hər il yenidən xatırladır. Dünya səviyyəsində Novruzun bəşəriyyətin qeyri-maddi mədəni iri kimi qorunması yalnız bir bayramın deyil, həm də mətbəx ənənələrinin, xalq oyunları və adətlərinin, ümumiyyətlə, bir çox etnoqrafik yadigarların mühafizə olunmasıdır.

Adətən, Zərdüşt dünyagörüşünə bağlanan, işıq-zülmət mübarizəsinin simvolizmi olaraq tonqallarla qeyd edilən bu bayramın rəmzi olan səməni onun məhz təbiətlə bağlılığının sübutudur. Novruz bayramı minilliklərdir təbiətin oyanışını simvolizə edən səməni cücərdilməsi ilə müşayiət olunur.

Novruzun hər çərşənbəsi özünəməxsus rituallar və yeməklərlə qeyd olunur. Su çərşənbəsində ev-eşik təmizlənir, od çərşənbəsində tonqallar qalanır, buğda qovrulur, yel çərşənbəsində yelləncəklər asılır, torpaq çərşənbəsində kükülü plov bişirilir. Novruzun özünəməxsus şirniyyatları – şəkərbura, paxlava, qoğal süfrələri bəzəyir. Süfrəyə S hərfi ilə başlayan yeddi təam qoyulur.

Ən qədim Novruz təamlarından biri isə “səməni” və ya “səməni halvası” dır. Əsasən tərkibi cücərdilmiş buğda, su və undan ibarət olan səməninin tərkibi onun qədimliyindən xəbər verir. “Səməni”, “səməni halvası”, “sumalak” (Özbəkistan) kimi adlarla tanınan bu qədim təam eyni tərkiblə müxtəlif qatılıqda hazırlanır. Bəzi regionlarda qatı halva şəklində olan “səməni halvası”, bəzilərində isə qatı maye şəklində “səməni” bişirilir.

Səməni bişirmək üçün buğda müəyyən qədər cücərdilir, sonra nişastası çıxarılaraq su və unla qarışdırılaraq bişirilir. Nəticədə, çox şirin dadlı buğda rənginə yaxın duru səməni və ya qatı, tünd rəngli halva alınır. Səməni halvasına zövqə görə qoz-fındıq ləpəsi və kişmiş də əlavə oluna bilir. Səməni adətən müəyyən bir niyyətlə bişirilib qonum-qonşuya paylanır və onu içənlər “Allah niyyətini qəbul etsin!” deyir.

Bir zamanlar qonum-qonşuların toplaşaraq böyük qazanlarla bişirib paylaşdığı səməni bu gün unudulmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. “Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsi Siyahısı”na daxil edilmiş Novruz isə tam olaraq qorunmalıdır. Çünki Novruz bir bayramdan, Novruz süfrəsi isə bir bayram yeməyindən ibarət deyil. Novruz süfrəsi həm də nəsildən-nəslə ötürülən etnoqrafik mirasdır.

Novruz süfrəsindəki hər nemət ayrıca məna daşıyır: cücərən buğda – həyatı, yenilənməni, boyanan yumurta – yeni doğulan günəşi, şirniyyatlar – gələcək xoşbəxtlik müjdəsini, niyyət edilib bişirilən səməni ümidi ifadə edir. Süfrə ətrafında toplanan nəsillər arasında, sanki, görünməz bir körpü qurulur: nənənin əllərindən alınan resept, ata evinin ətri, uşaqlığın dadı Novruzu bir bayramdan çox özünəqayıdış kimi səciyyələndirir.

Zəminə RƏSULOVA,
Dövlət Turizm Agentliyi Qoruqları İdarəetmə Mərkəzinin elmi işçisi

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:187
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 19 Mart 2026 11:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see450

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see323

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see314

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see299

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see298

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see291

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see269

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see253

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see249

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see226

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see217

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see216

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see213

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see204

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see202

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see199

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see190

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri