Azərbaycan Avropaya yeni dünya xəritəsi təqdim edir “EU Today”

Avropanın "EU Today" nəşrində siyasi icmalçı və redaktor Qeri Kartrayt tərəfindən hazırlanan məqalə dərc edilib. Məqalə, Avropa jurnalistləri qrupunun Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyası Xarici Siyasət İdarəsinin müdiri Hikmət Hacıyevlə Brüsseldə görüşünün nəticələrinə əsaslanır.
Bizim.Media xəbər verir ki, Hikmət Hacıyev Brüsseldəki Azərbaycan səfirliyində keçirilən brifinqdə Bakı tərəfindən Avropa İttifaqı ilə nəqliyyat, enerji və regional təhlükəsizlik sahələrində daha sıx əməkdaşlıq mövqeyini təqdim edib.
EU Today və kiçik jurnalist qrupu ilə müsahibəsində o, Azərbaycanın hazırkı gündəliyini “müharibədə qələbədən sülhə keçid” olaraq müəyyən edib və bu kontekstdə Zəngəzur dəhləzini strateji əhəmiyyətli bir layihə kimi vurğulayıb. Hacıyev dəhlizi Çin, Mərkəzi Asiya və Avropa arasında “Orta Dəhliz”in bir hissəsi kimi təsvir edərək, onun Avrasiya nəqliyyat xəritəsini köklü şəkildə dəyişdirəcəyini bildirib və Azərbaycanı bu prosesin əsas iştirakçısı kimi təqdim edib.
 

Azərbaycanda dəhlizin istifadəyə verilməsindən sonra illik yük tutumu 15 milyon tona çatacaq və Azərbaycan hissəsində işlərin 2026-cı ildə tamamlanması planlaşdırılır. Hacıyev bildirib ki, Bakı Avropa İttifaqını bu yeni nəqliyyat strukturunun bir hissəsi görmək istəyir, xüsusilə də EU-nun Global Gateway təşəbbüsü çərçivəsində.

Hacıyev dəhlizi Azərbaycanın “sülh strategiyası”nın praktik komponenti kimi təqdim edib:
“Azərbaycan üçün müharibə bitdi, konflikt sona çatdı. Yerində sülhü möhkəmləndirmək və onu uzunmüddətli etmək lazımdır”, – deyib. Onun fikrincə, sülh sadəcə müharibənin olmaması deyil, həm də “fəaliyyət, inkişaf və qonşular arasında qarşılıqlı asılılıq” deməkdir.
Bu kontekstdə o, Ermənistanın “cüzi giriş” statusundan “transit ölkə” statusuna keçə biləcəyini qeyd edib, şərq və qərb, həmçinin şimal və cənub arasında əlaqələr genişləndikcə.
Azərbaycan və Rusiya münasibətlərinə gəlincə, Hacıyev Azərbaycan vətəndaş təyyarəsinin qəzadan sonra yaranan “qismən anlaşılmazlıqları” və “emosiyaları” müzakirə etdiyini bildirib. Bakı Moskvadan dörd tələb irəli sürüb: rəsmi üzrxahlıq, tam istintaq, günahkarların məsuliyyətə cəlb olunması və kompensasiya. Hacıyev qeyd edib ki, bu məsələlər həll olunandan sonra iki ölkə normal qonşuluq münasibətlərini davam etdirəcək.
Ukraynada müharibəyə dair, Hacıyev Azərbaycanın hərbi komponentdə iştirak etməyəcəyini bir daha təsdiqləyib:
“Azərbaycan açıq şəkildə bəyan edir ki, bu münaqişənin hər hansı bir hərbi hissəsinə qatılmayacaq.” Bunun əvəzinə humanitar yardım və enerji əməkdaşlığına diqqət yetirilir. 2022-ci ildən bəri Bakı Kiyevə 40 milyon dollardan çox yardım göstərib, humanitar yardımlar, bərpa dəstəyi və müharibədən təsirlənmiş uşaqlar üçün proqramlar daxil olmaqla.
 

Sanksiyalarla bağlı olaraq, Hacıyev Azərbaycanı Rusiya əleyhinə qərarların “aşılması” üçün istifadə etmək iddialarını rədd edib. O bildirib ki, ticarət göstəriciləri 2022-ci ildən sonra Rusiyaya qarşı kəskin artım göstərmir. Əksinə, Ermənistanın Rusiyaya ticarətinin artması, onun reeksporst olduğunu və yeni sənaye məhsulu olmadığını göstərir.

Enerji əməkdaşlığı sahəsində Hacıyev qeyd edib ki, 2024-cü ildə Avropa İttifaqı Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə 11,7 milyard kubmetr Azərbaycan qazı idxal edib. 2022-ci il razılaşmasına əsasən, həcmlərin 2027-ci ilə qədər ən azı 16 milyard kubmetrədək artırılması nəzərdə tutulur. SOCAR hazırda 12 ölkəyə, o cümlədən 8 Aİ ölkəsinə qaz tədarük edir.
Hacıyev, həmçinin bərpa olunan enerji mənbələrinə diqqət yetirib. Azərbaycan texniki potensialını 135 GVt quru, 157 GVt isə dənizdə bərpa olunan enerji sahəsində qiymətləndirir. Prezident İlham Əliyev 2030-cu ilə qədər 6 GVt bərpa olunan enerji gücü əldə etməyi hədəfləyib. Bu isə Avropaya daha çox qaz ixracına imkan verəcək.
Gələcəyə baxışda Hacıyev, Azərbaycanın “rəqəmsal İpək yolu” çərçivəsində regional məlumat mərkəzi olmaq potensialını vurğulayıb.
Optik kabellər və məlumat dəhlizləri ilə bağlı təşəbbüslər, ucuz enerji və uyğun iqlim şəraiti Azərbaycanın məlumat emalı üçün ideal mərkəz olmasına imkan verir.

İranla əlaqələrdə, Hacıyev diplomatlıq nəticəsində Tehran səfirliyinə hücumla bağlı məsələnin həll olunduğunu bildirib və hücum edən şəxsin məsuliyyətə cəlb olunduğunu vurğulayıb. Azərbaycan-İran münasibətləri “normal və sabitdir”.

Hacıyev, həmçinin, keçmiş Avropa Şurası prezidenti Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə Avropa İttifaqının bölgədə oynadığı rolu qeyd edib və Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi və əlaqəlilik sahəsində əməkdaşlığı dərinləşdirməyə hazır olduğunu vurğulayıb.

O, Brüsseldəki reaksiyanı “çox pozitiv” və “vahid həmrəylik” kimi qiymətləndirib:
“Əgər siz sülh uğrunda mübarizə aparırsınızsa, normal dəstək olmalıdır.”
Bizim.Media