Azərbaycan Çin münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyur

“Biz “Kəmər və yol” təşəbbüsü çərçivəsində Çinlə əməkdaşlığı genişləndiririk. Bu istiqamətdə artıq mühüm uğurlar qazanılıb”.

Bunu Prezident İlham Əliyev Çinin “Sinxua” agentliyinə müsahibəsində deyib.“Özünün əlverişli coğrafi mövqeyindən istifadə edən Azərbaycan ərazimizdən yük axınının kəskin artmasını nəzərə alaraq, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərini fəal inkişaf etdirməyə, müasir infrastruktur yaratmağa və onların ötürücülük qabiliyyətinin artırılmasına əlavə investisiya qoymağa davam edir”, - deyə Azərbaycan Prezidenti bildirib.

Məhz Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev müsahibəsində yalnız ölkəmiz üçün deyil, region üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan bir sıra məsələlərə toxunub:

“Hazırda Orta Dəhliz Avropa və Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi vasitəsilə Çinlə birləşdirən etibarlı və təhlükəsiz marşrutdur, həmçinin yüklərin Çindən Avropaya və əks istiqamətdə çatdırılmasının ən optimal yoludur. Onun əhəmiyyəti sürətlə artır.

Azərbaycan ilə Çin arasında tranzit daşımaların həcmi 2024-cü ildə 378 min ton olub ki, bu da 2023-cü illə müqayisədə 86 faiz çoxdur. 2024-cü il ərzində Çindən Azərbaycana ixrac və tranzit rejimində Orta Dəhlizlə 287 marşrut qatarı yola salınıb.Bütün bu qeyd edilənlər əminlik yaradır ki, Azərbaycan və Çin arasında bütün sahələrdə olduğu kimi iqtisadi sahədə də əlaqələrin böyük inkişaf perspektivləri vardır”.

Azərbaycan ilə Çin arasında əlaqələrin inkişafına münasibət bildirən Milli Məclisin deputatı Tural Gəncəliyev "Cebheinfo.az"a deyib ki, Azərbaycanla Çin arasında münasibətlər son illərdə yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan və Çin arasında əlaqələr həmişə qarşılıqlı hörmətə və konstruktiv yanaşmaya əsaslanıb.

"Belə ki, Çin Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi dövründən bu günə qədər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən ölkələr sırasında olub. Bu da başadüşüləndir, çünki Çin özü də separatizm problemi ilə üzləşən ölkələrdəndir.

Azərbaycan da uzun illərdir "vahid Çin" prinsipini tanıyır və Tayvanın Çin ərazisinin tərkib hissəsi olduğunu qəbul edir. Bu qarşılıqlı prinsipial mövqe ölkələr arasında siyasi etimadı möhkəmləndirir.Siyasi və beynəlxalq platformalarda da Azərbaycanla Çin arasında əməkdaşlıq yüksək səviyyədədir. Tərəflər BMT və digər nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarda bir-birinin mövqelərini dəstəkləyir, o cümlədən təhlükəsizlik məsələlərində ümumi anlayış və tərəfdaşlıq nümayiş etdirirlər".

O qeyd edib ki, iqtisadi baxımdan ciddi potensialı olan Çinin "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsü çərçivəsində Orta Dəhliz, yəni Azərbaycan ərazisindən keçən mühüm nəqliyyat marşrutu Çin üçün Avropa bazarına çıxış baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır:

"Əgər gələcəkdə Zəngəzur dəhlizi də açılarsa, bu dəhliz tam funksionallıq qazanaraq regionun əsas nəqliyyat arteriyalarından birinə çevriləcək. Çin də bu layihələrin reallaşmasında və davamlı işlək mexanizmə çevrilməsində maraqlıdır”.Bu əməkdaşlığın Azərbaycanın beynəlxalq balans siyasəti baxımından da əhəmiyyətini vurğulayan Tural Gəncəliyev Çin kimi güclü bir dövlətlə yaxın tərəfdaşlığın Ermənistanın Hindistan, Yunanıstan kimi ölkələrlə münasibətlərinə qarşı bir növ balans rolunu oynadığını deyib:
"Çin ilə Pakistan arasındakı sıx müttəfiqlik fonunda Azərbaycanın həm Çinlə, həm də Pakistanla strateji tərəfdaşlığı ölkəmizin regional və qlobal güc mərkəzləri ilə münasibətlərini gücləndirir.

Texnologiya və təhsil sahəsində də bu yaxınlaşma özünü göstərir. Çin süni intellekt və yeni texnologiyalar sahəsində dünya liderlərindən biri hesab olunur.Son illərdə yüzlərlə azərbaycanlı tələbə Çin universitetlərində təhsil almağa üstünlük verir. Bu da gələcəkdə iki ölkə arasında elm, təhsil və texnologiya sahəsində daha dərin inteqrasiyanın təməlini qoyur.
Prezident İlham Əliyevin Çin Xalq Respublikasına gözlənilən səfəri bu əlaqələri yeni bir mərhələyə, strateji tərəfdaşlıq və dostluq səviyyəsinə yüksəldə bilər.

Bugünkü qeyri-müəyyənliklərlə dolu qlobal geosiyasi mənzərədə Avroatlantik məkan zəiflədiyi halda, Çin getdikcə artan gücü ilə yeni dünya nizamında mühüm rol oynayır.Bu baxımdan, Çin-Azərbaycan münasibətləri təkcə iki ölkə üçün deyil, bütün region üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Səbinə Uğur 
"Cebheinfo.az"