Azərbaycan futbolunda maliyyə oyunları Pullar necə mənimsənilir?

Azərbaycan futbolunda qəribə bir yanaşma var: Əgər yerli məşqçisənsə və məhdud imkanlarla nəticə əldə etməyə çalışırsansa, "qara siyahı"ya düşməyə namizədsən. Bizim əksər klub rəhbərləri üçün əsas uğur - komandanın qələbəsi deyil, büdcənin necə "səmərəli" xərclənməsidir.

Uğur nə vaxtdan istefa səbəbidir?

Son illərdə şahidi olduğumuz mənzərə futbol məntiqinə sığmır. Tərlan Əhmədov "Kəpəz"i dağılmaqdan xilas edib liqada saxlayır, amma nəticə? Ona qapının yeri göstərilir. Azər Bağırov "Araz-Naxçıvan"ı debütant kimi yuxarı pillələrə daşıyır - nəticə? Anlaşılmaz bir şəkildə yollar ayrılır. Bağırov ötən mövsüm "Kəpəz"i Premyer Liqada saxlayır - nəticə? Komandadan göndərilir və bir neçə tur sonra yanlış qərar verildiyi anlaşılaraq mütəxəssis kluba qaytarılır.

Elmar Baxşıyevin isə “Araz-Naxçıvan” “təcrübə”si isə daha da tragikomediyadır. Heç stadionu olmayan klubla Premyer Liqada üçüncü pilləni tutur, komanda tarixində ilk dəfə avrokuboklara vəsiqə qazanır və mərhələ adlayır. Amma növbəti mövsümün ortalarında istefaya göndərilir. Hazırda milli ilə yanaşı “Şamaxı”nı da çalışdıran Ayxan Abbasov 2024-cü ildə “Turan Tovuz”dan göndərililməsi də birmənalı qarşılanmamışdı. Ortabab heyətlə 6-cı olan mütəxəssis növbəti mövsüm avrokuboklara vəsiqə qazana bilmələri üçün heyətin gücləndirilməsini istədiyinə görə istefaya göndərilmişdi. Onun yerinə gətirilən “vaxtı keçmiş” Kurban Berdıyev isə nə ötən mövsüm avrokuboklara vəsiqə qazana bildi, nə də hazırkı mövsümdə bunu edə biləcəyi inandırıcı gəlir. Özünə milyonlarla maaş verən bölgə təmsilçisi türkmən mütəxəssisin hər istəyini də yerinə yetirir. Adicə komandanın Bakıdan Tovuza gedib-gəlməsi üçün ADY-dən xüsusi qatarın icarəyə götürülməsini misal gətirmək bəs edir.

Bu adlar sadəcə siyahının görünən tərəfidir. Sual olunur: Bu adamlar uğursuz idimi? Xeyr. Komandada nizam-intizam yox idi? Xeyr. Bəs problem nədir? Problem ondadır ki, yerli məşqçi "mütidir", o, klubun daxili "mətbəxindəki" maliyyə oyunlarına müdaxilə edə bilmir və ya sadəcə olaraq onun maaşı üzərindən böyük "dövriyyələr" etmək alınmır.

Xarici məşqçi sevdası, yoxsa "pul yeyintisi"?

Yerli mütəxəssisi qapının ağzına qoyan kimi, dərhal radara aşağı səviyyəli, hətta karyerası tənəzzüldə olan xarici məşqçilər düşür. Niyə? Çünki xarici məşqçi həm də xarici transferlər deməkdir. Bu legionerlərin də müqaviləsində “yağlı faiz”lər olur.

Klub rəhbərliyi üçün 5-10 min manata can qoyan yerli məşqçidənsə, 30-40 min avro maaş alan və agentlərlə "ortaq dil" tapan xarici daha cəlbedicidir. Burada məqsəd futbolun inkişafı deyil, büdcədən ayrılan milyonların "yuyulması" və müxtəlif yollarla mənimsənilməsidir.

"Faiz" sistemi və futbolun ölümü

Açıq danışaq: Azərbaycan futbolunun bir çox klubunda baş məşqçi təyinatı idman prinsipləri ilə deyil, "kim daha çox gətirər?" prinsipi ilə həll olunur. Yerli məşqçilərimiz bu çirkin oyunun parçası olmaq istəmədikdə və ya bu "zəncirə" mane olduqda, dərhal "uğursuz" damğası vurularaq kənarlaşdırılırlar.

Nəticədə nə qazanırıq? Milyonlar xaricə axır, yerli mütəxəssislər ruhdan düşür və işsiz qalır. Klublarımız isə avrokubokların ilk mərhələsindəcə "cırtdan" ölkələrin komandalarına uduzub geri qayıdır.

Tərlan Əhmədov, Azər Bağırov və Elmar Baxşıyev kimi məşqçilərin taleyi Azərbaycan futbolunun aynasıdır. Bu aynada görünən isə futbol topu deyil, pul kisəsidir. Nə qədər ki, klublarda "faiz" dərdi futbol dərdini üstələyir, biz hələ çox "xarici xilaskarların" cibini doldurub, öz övladlarımızı tribunalarda görəcəyik.

Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Araz-Naxçıvan” rəhbərliyi Elmar Baxşıyevin gözlənilmədən göndərilməsindən sonra komandanının "sükanı arxası"na Andrey Demçenkonu gətirib. Komandanın prezidenti Ramin Axundov isə ölkədən qaçıb. Külli miqdarda qaçaqmalçılığa görə axtarışa verilən Ramin Axundov Azərbaycan Futzal Federasiyasının prezidenti Zaur Axundovun qardaşıdır. /Teleqraf.az/