Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Azərbaycan illər öncə imtina edib, ABŞ da isə...

Azərbaycan illər öncə imtina edib, ABŞ da isə...

Icma.az, Hurriyyet saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

ABŞ-da ölüm hökmünün tətbiqinin yenidən artması dünyada bu cəzanın gələcəyi ilə bağlı mübahisəni aktuallaşdırıb. Ötən gün ABŞ-ın 3 ştatında 3 məhbusun edamının planlaşdırılması fonunda əsas sual yenidən ortaya çıxır - ağır cinayət törətmiş şəxsin həyatına dövlət tərəfindən son qoyulması nə dərəcədə məqbuldur?

Azərbaycan bu suala çoxdan cavab verib. Ölkəmiz 1998-ci ildə ölüm hökmünü ləğv edib və onu ömürlük azadlıqdan məhrumetmə ilə əvəzləyib. Avropanın demək olar ki, bütün ölkələri də ölüm hökmündən imtina edib. Bunun əsas səbəbləri cəzanın geri dönməzliyi, məhkəmə səhvləri və insan həyatının dövlət tərəfindən qəsdən sona çatdırılmasının müasir hüquq prinsiplərinə zidd hesab edilməsidir.

ABŞ isə Qərb dünyasında istisna olaraq qalır. 50 ştatın 27-də ölüm hökmü qanunvericilikdə mövcuddur. Bəzi ştatlarda icra dayandırılsa da, xüsusilə Florida ölüm hökmünün tətbiqində önə çıxır. 2025-ci ildə ABŞ-da 47 edam həyata keçirilib. Bu, 2024-cü ildəki 25 edamdan təxminən iki dəfə çoxdur. 2026-cı ilin ilk yarısından sonra isə 19 edamın 12-si Floridada həyata keçirilib. Ekspertlər bunu Florida qubernatoru Ron DeSantisin ölüm hökmünü asanlaşdıran siyasəti ilə əlaqələndirirlər. Ştatda ölüm hökmü tövsiyəsi üçün tələb olunan münsif səsi də 2023-cü ildə 12-dən 8-ə endirilib.


ABŞ prezidenti Donald Tramp uzun illərdir ölüm hökmünün tərəfdarıdır. Onun ilk prezidentliyi dövründə federal səviyyədə uzunmüddətli moratorium aradan qaldırılıb və 2020-ci ildə 13 federal edam həyata keçirilibCo Baydenin prezidentliyi dövründə federal edamlar dayandırıldı. Tramp isə ikinci prezidentlik müddətinin ilk günündə ölüm hökmünün genişləndirilməsinə yönəlmiş sərəncam imzaladı. Bununla belə, sərəncamdan sonra federal səviyyədə yeni edam həyata keçirilməyib. ABŞ-da əsas dinamika ştatların siyasətindən asılı olaraq formalaşır. Tennessi, Alabama və Oklahoma ştatlarında üç məhbusun edamı gerçəkləşib.

Ağır cinayətlər ölüm hökmünün tərəfdarlarının arqumentlərini gücləndirir. Əleyhdarlar isə başqa sual verir ki, ədalət naminə dövlətin insan həyatına son qoyması doğrudurmu?
Maraqlıdır ki, ABŞ-da edamların artmasına baxmayaraq, ölüm hökmünə ictimai dəstək əvvəlki səviyyədə deyil.

"Gallup" sorğularına əsasən, amerikalıların təxminən 52 faizi ölüm hökmünü mənəvi baxımdan məqbul hesab edir. Bu, 1970-ci illərdən bəri ən aşağı göstəricilərdən biridir. Deməli, ABŞ cəmiyyətində də ölüm hökmünə münasibət getdikcə ehtiyatlılaşır.


Ölüm hökmünə qarşı əsas arqumentlərdən biri məhkəmə səhvi riskidir. Ömürlük həbsə məhkum edilmiş günahsız insan sonradan bəraət ala bilər. Edam edilmiş insanı isə geri qaytarmaq mümkün deyil. Digər mübahisəli məsələ isə ölüm hökmünün cinayətlərin qarşısının alınmasında nə dərəcədə effektiv olmasıdır. Bu cəzanın cinayətkarlığı digər ağır cəzalardan daha çox azaltdığını qəti şəkildə sübut edən vahid elmi nəticə yoxdur.

Azərbaycanın 1998-ci ildə ölüm hökmünü ləğv etməsi ölkənin hüquq sisteminin humanistləşdirilməsi və Avropa hüquq standartlarına yaxınlaşması baxımından mühüm addım oldu. Bu gün ölkəmizdə ağır cinayətlərə görə ömürlük həbs kimi sərt cəzalar mövcuddur. Lakin dövlət insan həyatına son qoymağı cəza vasitəsi kimi tətbiq etmir.

ABŞ isə hələ də bu məsələdə ikili vəziyyətdədir: bir tərəfdən bəzi ştatlarda edamların sayı artır, digər tərəfdən isə cəmiyyət və münsiflər heyətləri ölüm hökmünə əvvəlkindən daha ehtiyatlı yanaşırlar. Nəticədə əsas sual yenə də açıq qalır - dövlət ən ağır cinayəti törədən insanı cəzalandıra bilər, amma onun həyatına son qoymaq hüququna malikdirmi? Dünyanın böyük hissəsi artıq buna “xeyr” cavabını verib. ABŞ-da isə mübahisə hələ davam edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 14 Avqust 2026 14:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri