Azərbaycan Milli Mətbuatının 150 illiyi... Əkinçi dən müasir dövrə qədər milli mətbuatımızın tarixi və inkişaf mərhələləri

Bizimyol saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Milli Mətbuatın 150 illik şərəfli tarixi..

Azərbaycan milli mətbuatının 150 illik yubileyi xalqımızın mədəni və ictimai tarixində mühüm dönüş nöqtəsidir. 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin təsis etdiyi "Əkinçi" qəzeti ilə başlayan bu şərəfli yol, müxtəlif tarixi dövrlərdə inkişaf edərək bu gün müasir Azərbaycan mətbuatının əsasını təşkil edir.

Politoloq Nicat İsmayılov Bizimyol.info xəbər portalına "Əkinçi" qəzeti və Həsən bəy Zərdabinin tarixi rolundan danışıb.

Nicat İsmayılov

“-"Əkinçi" qəzeti 22 iyul 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabi tərəfindən təsis edilmişdir. Azərbaycan dilində nəşr olunan ilk müntəzəm qəzet kimi tarixə düşmüşdür. Qəzetin əsas məqsədi xalqı maarifləndirmək, kənd təsərrüfatının inkişafına kömək etmək və ictimai şüuru yüksəltmək idi.

Maarifçilik hərəkatının görkəmli nümayəndəsi kimi tanınan Zərdabi, "Əkinçi" vasitəsilə xalqın cəhalətlə mübarizəsində mühüm rol oynamışdır. Onun "Mətbuat xalqın gözü, qulağı və dilidir" ifadəsi Azərbaycan jurnalistikasının əsas prinsipinə çevrilmişdi. Zərdabinin əsərlərində milli kimliyin qorunması, qadın hüquqları və elmin təbliği kimi məsələlərə xüsusi diqqət yetirilirdi”-deyə Nicat İsmayılov bildirib.

Politoloq "Əkinçi"nin tarixi əhəmiyyətindən danışarkən bildirib ki, qəzetin fəaliyyəti qısa müddət davam etsə də (1875-1877), o, sonrakı dövrlərdə Azərbaycan mətbuatının inkişafına güclü təsir göstərmişdi.

Qeyd edək ki, "Əkinçi"nin ənənələri "Molla Nəsrəddin", "Füyuzat" və digər qəzetlər tərəfindən davam etdirilib.

Müstəqillik dövründə milli mətbuatın inkişafı...

Politoloq qeyd edib ki, 1990-cı illərdə mətbuat azadlığı daha qabarıq şəkildə özünü göstərməyə başladı.

“Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan mətbuatında çoxsaylı qəzetlər və jurnallar yarandı. Bunun da öz çətinliklər və problemləri vardı. İqtisadi çətinliklər, qanunvericilikdəki çatışmazlıqlar və digər amillər müstəqil media orqanlarının fəaliyyətini çətinləşdirmişdi. Bununla belə, bu dövr mətbuat azadlığının formalaşdığı mərhələ kimi tarixə düşmüşdü. Ulu Öndər Heydər Əliyevin milli mətbuata dəstəyi, danılmaz faktdır. Mətbuatın dövlət siyasətindəki yeri böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Heydər Əliyev milli mətbuatın inkişafına xüsusi diqqət yetirmişdi. Onun dövründə mətbuatın hüquqi bazası gücləndirilmiş və jurnalistlərə dövlət dəstəyi göstərilmişdi”-deyə Nicat İsmayıov bildirib.

“1999-cu ildə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin yaradıldı. Mətbuat orqanlarına dövlət subsidiyalarının ayrılmağa başlanıldı. "Azərbaycan" qəzetinin dövlət qəzeti kimi fəaliyyətinin genişləndirilməsi, Heydər Əliyevin mətbuata göstərdiyi diqqət və qayğının bariz nümunəsidir. Heydər Əliyev milli mətbuatı Azərbaycanın dövlətçilik siyasətinin təbliğat vasitəsi kimi qiymətləndirmişdir. Onun "Mətbuat azad olmalıdır, lakin vətənpərvər olmalıdır" ifadəsi dövrün mediya siyasətinin əsasını təşkil edir”-deyə Nicat İsmayılov qeyd edib.

Prezident İlham Əliyevin dövründə mətbuat siyasəti...

Son illərdə ənənəvi mətbuatla yanaşı, onlayn media orqanlarının inkişafına dəstək verilir. 2015-ci ildə "KİV haqqında" yeni qanun qəbul edilmişdir. Jurnalistlərin sosial müdafiəsi təmin edilir.

Politoloq beynəlxalq media sahəsində uğurlardan da söz açıb: “Azərbaycanın xarici ölkələrdə media təmsilçilikləri açılır. "Azərbaycan" qəzetinin ingilis, rus və digər dillərdə nəşrləri genişlənir”. Müasir dövrdə milli mətbuatın texnoloji imkanların genişləndirilir. Gənc jurnalistlərin sayı artır.

Dövlət dəstəkli media layihələrinin də sayı çoxalır. Mətbuatımızın gələcək perspektivlərini gündəlik mətbuatı izləməklə görmək mümkündür.

Nicat İsmayılov hesab edir ki, vətənpərvər jurnalistika da inkişaf etməkdədir.

“Beynəlxalq mediada Azərbaycanın daha güclü təmsil olunması və jurnalistika təhsilinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi də önəmlidir. Nəticə etibarilə 150 illik irsi qoruyuruq və gələcəyə doğru addımlar atırıq. Azərbaycan milli mətbuatının 150 illik tarixi xalqımızın mədəni və siyasi inkişafının güzgüsüdür. Həsən bəy Zərdabinin "Əkinçi"si ilə başlayan bu şərəfli yol, Ulu Öndər Heydər Əliyev və Prezident İlham Əliyevin diqqətli siyasəti sayəsində müasir dövrdə də inkişafını davam etdirir. Gələcəkdə də milli mətbuatımızın Azərbaycanın dövlətçilik ideyalarının təbliğində, xalqın maariflənməsində və informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayacağına şübhə yoxdur. Biz fəxr edə bilərik ki, milli mətbuatımızın böyük tarixi var. Həsən Bəy Zərdabi deyirdi ki, "Mətbuat xalqın gözü, qulağı və dilidir. Onun vəzifəsi həqiqəti əks etdirmək və xalqı maarifləndirməkdir."”-deyə Nicat İsmayılov fikirini yekunlaşdırıb.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA)

Məqalə, Medianın İnkişafı Agentliyinin onlayn media subyektlərinə (veb-saytlara) maliyyə dəstəyi əsasında hazırlanıb.