Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifəsi ŞƏRH

Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifəsi ŞƏRH

Ses qazeti portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixində ən faciəli və ağır səhifələrdən biri kimi yadda qalıb. Bu hadisələr yalnız hərbi toqquşma və ya siyasi qarşıdurma deyil, əsasən mülki əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş sistemli zorakılıq və qırğınlarla xarakterizə olunur. Buna görə də bir çox tarixçilər və tədqiqatçılar bu hadisələrin tarixdə mülki əhaliyə qarşı törədilmiş soyqırımı kimi qiymətləndirilməsinin zəruri olduğunu vurğulayırlar.

XX əsrin əvvəllərində Cənubi Qafqaz regionunda siyasi vəziyyət olduqca mürəkkəb idi. Birinci Dünya müharibəsinin yaratdığı gərginlik, imperiyaların dağılması və hakimiyyət uğrunda mübarizə bölgədə müxtəlif qüvvələr arasında qarşıdurmalara səbəb olmuşdu. Xüsusilə 1917-ci ildə Rusiya imperiyasının süqutundan sonra bölgədə siyasi boşluq yarandı və müxtəlif silahlı dəstələr bu vəziyyətdən istifadə etməyə başladılar. Bu şəraitdə 1918-ci ilin mart ayında Bakı şəhərində və Azərbaycanın bir sıra bölgələrində baş verən hadisələr geniş miqyaslı qırğınlara çevrildi.

Mart hadisələrinin ən ağır nəticələri mülki əhali arasında hiss olundu. Tarixi mənbələrdə göstərilir ki, Bakıda, Şamaxıda, Qubada və digər bölgələrdə minlərlə azərbaycanlı yalnız milli və dini mənsubiyyətinə görə qətlə yetirildi. Evlər, məktəblər, məscidlər, mədəniyyət abidələri dağıdıldı, şəhər və kəndlər viran qoyuldu. Bu hadisələr təsadüfi zorakılıq aktları deyil, müəyyən plan və məqsəd çərçivəsində həyata keçirilmiş hücumlar kimi qiymətləndirilir.

1918-ci ilin mart qırğınlarının soyqırımı kimi qiymətləndirilməsinin əsas səbəblərindən biri hadisələrin əsas hədəfinin mülki əhali olmasıdır. Qadınlar, uşaqlar, yaşlı insanlar belə bu zorakılıqdan kənarda qalmamışdı. Bir çox şahid ifadələri və arxiv sənədləri göstərir ki, insanların evlərində və ya sığınacaq axtardıqları yerlərdə qətlə yetirilməsi geniş yayılmışdı. Bu faktlar hadisələrin hərbi əməliyyatlardan daha çox etnik təmizləmə xarakteri daşıdığını göstərir.

Tarixçilərin diqqət çəkdiyi digər mühüm məqam isə bu hadisələrin miqyası və sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. Qısa zaman ərzində müxtəlif bölgələrdə eyni tipli qırğınların baş verməsi göstərir ki, bu hadisələr təsadüfi deyil, planlaşdırılmış fəaliyyət nəticəsində baş verib. Bu səbəbdən də 1918-ci ilin mart hadisələri təkcə lokal qarşıdurma kimi deyil, bütöv bir xalqın mülki əhalisinə qarşı yönəlmiş faciə kimi dəyərləndirilir.

Gülnaz Rüstəmova

YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 31 Mart 2026 12:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri