“Azərbaycan Tehrandan səfirini geri çağırmalıdır”

Azərbaycanla Ermənistan arasında danışıqlarda hər hansı bir ölkə vasitəçi olmayacaq. Bundan sonra nə Rusiya, nə də Avropa İttifaqının vasitəçiliyinə Azərbaycan imkan verəcək. Həmçinin ABŞ-da D. Tramp administrasiyasının prosesdə neytral qalması gözlənilir.

Bunu politoloq Məhəmməd Əsədullazadə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yanvarın 7-də yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi fikirlərə münasibətində deyib.

O, qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev ötən gün yerli TV-lərə verdiyi müsahibədə məhz ikitərəfli danışıqlara üstünlük veriləcəyini qeyd etdi. Hətta sülh müqaviləsi bağlanarsa, bu, iki ölkə sərhəddədində baş tuta bilər: “Hazırda Ermənistan silahlanır. Fransa Ermənistanı sülh prosesindən çəkindirməyə çalışır. N.Paşinyan siyasi iradə nümayiş etdirməsə, sülh müqaviləsi bu il ərzində bağlanmaya bilər. Artıq proses mürəkkəb mərhələyə keçib. Azərbaycana qarşı Rusiya və İranın müəyyən siyasi təzyiqlərə əl atması, N. Paşinyanı arxayın edirsə, strateji səhvə yol verir. Hazırda Türkiyənin regionda yeni güc əldə etməsi Ermənistan rəhbərliyini dilemma qarşısında qoyub. Çünki, Ankara hələki Ermənistanla ciddi məşğul olmur. N.Paşinyan vəziyyəti mürəkkəbləşdirsə, Ankara hərəkətə keçə bilər.

Əgər, Ermənistan Fransanın təlimatı ilə hərəkət edib, təxribatlara gedərsə, bu ölkə ərazi itirməli olacaq. Prezident Ermənistan rəhbərliyinə "silahlanmani dayandır"-mesajını verdi. Növbəti dəfə hərbi eskalasiya baş verəcəksə, Ermənistan əhalisi N. Paşinyanı hakimiyyətdən devirə bilər. Məhz müxalifətdə yeni müharibənin başlanmasında maraqlıdır ki, N.Paşinyanı devirsin. Demək olar ki, Ermənistan üçün çox çətin bir proses başlayıb. Regionda siyasi proseslər gərgin fazaya keçdiyi üçün prezident yerli TV-lər vasitələrlə Azərbaycanın ciddi mesajlarını vermiş oldu. Burada Rusiya, İran və Ermənistana ciddi mesajlar var. Xüsusilə Ermənistan rəhbərliyi prosesləri düzgün analiz edib, praqmatik addımlar atması, yeni sülhə imkanlar aça bilər”.

M.Əsədullazadə Prezidentin İranın anti-Azərbaycan siyasəti ilə bağlı fikirlərinə münasibətində qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev İranın anti-Azərbaycan siyasətini sərt tənqid edərək, Tehrandan üzr istəməyə dəvət etdi. Demək olar ki, Azərbaycana qarşı Rusiya və İran açıq şəkildə hibrid və informasiya müharibəsini inkişaf etdirir. Xüsusilə, İranın anti-Azərbaycan siyasəti açıq şəkildə fəaliyyət göstərir: “Prezident İlham Əliyev bunun başında İranın Ali dini rəhbərinin olduğunu mesajını verdi. Çünki, Ərdəbilin İmam cüməsi S. Amulini Ali dini rəhbər Xamenei təyin edir. Bütün təlimatlar Ali dini rəhbərin ofisindən verilir. İran Azərbaycan əlaqələri yenidən kəskinləşib. Baxmayaraq ki, bir neçə gün bundan əvvəl, İran Azərbaycan xüsusi təyinatlı qüvvələri birgə hərbi təlimlər keçirdi. Türkiyənin Suriyada Əsədi devirməsi Yaxın Şərqdə və Cənubi Qafqazda yeni siyasi nizamın formalaşmasi Tehran rejimini narahat edir. Azərbaycan Tehrandan səfirini məsləhətləşmələr üçün geri çağırmalıdır.

Rusiya və İran Azərbaycana qarşı kəskin şəkildə siyasi və kəşfiyyat müharibəsinə keçib. Rusiya mülki təyyarəmizi vurur, məsuliyyəti boynuna götürmür. İran səfirliyimizə terror hayata keçirir üzr istəmir və məsuliyyəti üzərindən atır. Prezidentin dediyi kimi əyalət mollası vasitəsilə xalqımızı təhqir edir, üzr istəmir. Azərbaycan Türkiyə ilə siyasi və hərbi əlaqələri koordinasiyalı şəkildə inkişaf etdirməli və regionda yeni siyasi çağırışlara hazır olmalıdır. Yaxın perspektivdə Rusiya və İran arasında siyasi münasibətlərin normallaşması gözlənilmir”.

Prezident İlham Əliyev yanvarın 7-də yerli televiziya kanallarına müsahibəsində Qərbi Azərbaycan məsələsinə də toxunub. Dövlət başçısı bildirib: “Bu məsələ gündəlikdən çıxmayacaq, o vaxta qədər ki, azərbaycanlılar təhlükəsizlik şəraitində Qərbi Azərbaycana, o cümlədən Qərbi Zəngəzura yerləşəcəklər”.

Siyasi ekspert Əkrəm Bəydəmirlinin fikrincə, qənaətimizcə, regionda tarixi ədaləti bərpa etmək, davamlı və möhkəm sabitliyi dərinləşdirmək üçün bu çox zəruri addım olacaq. 300 mindən artıq Qərbi Azərbaycandan qovulmuş azərbaycanlıının öz tarixi torpağına qayıdışı aparılacaq intensiv təbliğat işi ilə bərabər, hüquqi prosedurların nəticəsindən çox asılı olacaq. Digər tərəfdən həm beynəlxalq hüququn, həm də regionda və dünyada gedən geopolitik proseslərin davamı qayıdış məsələsinə təkan verə bilər. O baxımdan vətəndaş olaraq hər birimiz, o cümlədən Qərbi Azərbaycan İcması real proseslərə adekvat olaraq çox dəqiq və aydın hədəflərə doğru fəaliyyətini sürətləndirməlidir. Çox əhəmiyyət addım olar ki, Qərbi Azərbaycana qayıdış məsələsi yalnız ölkə hüdudları çərçivəsində deyil, həmçinin beynəlxalq təşkilatların gündəliyində, müzakirələrində olsun.

Cavid