Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Azərbaycan təhsili üçün 2040 cı ilə qədər yeni model təklif edildi KONKRET

Azərbaycan təhsili üçün 2040 cı ilə qədər yeni model təklif edildi KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

“Azərbaycanda yeni təhsil modeli yaratmaq mümkündür və əslində, müəyyən mənada buna ehtiyac da var. Amma burada bir məqamı xüsusi vurğulamaq istəyirəm: mən “mövcud sistemi tamamilə dəyişək, başqa ölkənin modelini olduğu kimi Azərbaycana gətirək” yanaşmasının tərəfdarı deyiləm.

Çünki təhsil modeli yalnız dərslikdən, kurikulumdan və ya imtahan sistemindən ibarət deyil. Bu model həmin ölkənin iqtisadiyyatına, əmək bazarına, cəmiyyətinə, müəllim hazırlığına, ailə strukturuna və sosial xüsusiyyətlərinə bağlıdır”.

Bu sözləri təhsil eksperti Turan Hüseynov KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib.

Ekspertin sözlərinə görə, ayrı-ayrı ölkələrin təhsil sistemlərində Azərbaycan üçün faydalı ola biləcək müxtəlif təcrübələr mövcuddur.

“Məsələn, Finlandiyanın təhsil sistemindən müəllimə etimad, peşəkar muxtariyyət, şagirdyönümlülük və məktəblərin özünüqiymətləndirmə mexanizmləri kimi yanaşmaların daha geniş tətbiqi müsbət nəticələr verə bilər.

Yaponiyadan isə başqa bir istiqamətdə faydalı təcrübələr götürmək olar. Orada müəllimlərin bir-birindən öyrənməsi və dərslərin birgə təhlili geniş tətbiq olunur. Yəni müəllim yalnız dərs deyən şəxs deyil, eyni zamanda daim öyrənən və öz fəaliyyətini təhlil edən mütəxəssisdir.

Çin modelində isə xüsusilə böyükmiqyaslı islahatların mərhələli şəkildə pilot layihələrlə sınaqdan keçirilməsi maraqlı nümunədir. Çin son illərdə bütün sistemi birdən dəyişmək əvəzinə, müəyyən sahələrdə pilot layihələr həyata keçirərək nəticələrə əsasən onları genişləndirməyə üstünlük verir”, – deyə T.Hüseynov qeyd edib.

“Azərbaycan təhsil modeli formalaşdırılmalıdır”

Ekspert vurğulayıb ki, Azərbaycanın təhsil sistemi üçün “Finlandiya modeli”, “Yaponiya modeli” və ya “Çin modeli”ndən birini seçmək əvəzinə, ölkənin öz reallıqlarına uyğun milli təhsil modeli formalaşdırmaq daha doğrudur.

“Bu modelin daxilində müxtəlif ölkələrin uğurlu təcrübələrindən istifadə etmək olar.

Məsələn, məktəblərdə daha az əzbərçilik, daha çox düşünmə, problem həll etmə, kommunikasiya və rəqəmsal bacarıqlar ön plana çəkilə bilər. Müəllimlərin üzərindəki inzibati yük azaldılaraq onların əsas funksiyası – tədris və şagirdin inkişafı gücləndirilməlidir.

Digər mühüm məsələ qiymətləndirmədir. Şagirdin yalnız imtahanda topladığı bal onun potensialını tam göstərmir. Təbii ki, standart və obyektiv qiymətləndirmə sistemi lazımdır. Lakin bununla yanaşı, şagirdin layihə hazırlamaq, təqdimat etmək, komanda ilə işləmək, problem həll etmək və yaradıcı düşünmək bacarıqları da inkişaf etdirilməlidir.

Ali təhsildə isə əmək bazarı ilə universitetlər arasındakı əlaqəni daha da gücləndirmək lazımdır. Universitet yalnız diplom verən müəssisə olmamalıdır. Tələbə universiteti bitirdikdə “mən hansı fənləri keçdim?” sualından daha çox “mən hansı problemi həll edə bilirəm və hansı peşə bacarıqlarına sahibəm?” sualına cavab verə bilməlidir”.

“Təhsil proqramlarını 5-10 ildən bir dəyişmək kifayət deyil”

T.Hüseynovun sözlərinə görə, yeni təhsil modelinin ən vacib xüsusiyyətlərindən biri çeviklik olmalıdır.

“Dünyada süni intellekt, rəqəmsallaşma və əmək bazarı bu qədər sürətlə dəyişirsə, təhsil proqramlarını 5-10 ildən bir yeniləməklə kifayətlənmək mümkün deyil. Kurikulumlar daha çevik şəkildə yenilənməli, yeni bacarıqlar təhsil sisteminə daha sürətlə inteqrasiya edilməlidir.

Eyni zamanda, “müvafiq qurumlar heç nə etmir” kimi qiymətləndirmək də düzgün olmaz. Təhsil çox böyük və mürəkkəb sistemdir və belə sistemlərdə dəyişikliklər, adətən, mərhələli şəkildə həyata keçirilir.

Ancaq düşünürəm ki, cəmiyyətə daha çox izah edilməyə, müzakirələrin genişləndirilməsinə və təhsil siyasətinin formalaşdırılmasında müəllim, valideyn, şagird, tələbə, universitet və əmək bazarının nümayəndələrinin daha fəal iştirakına ehtiyac var.

Çünki təhsildə islahat yalnız kabinetdə hazırlanaraq məktəbə göndərilən sənəd olmamalıdır. İslahatın ən böyük tərəfdaşları müəllimlər və cəmiyyətin özüdür”.

2035 və ya 2040-cı ilə qədər Milli Təhsil Modeli hazırlansın

Ekspert hesab edir ki, Azərbaycan üçün uzunmüddətli Milli Təhsil Modeli konsepsiyasının hazırlanmasına ehtiyac var.

“Mənim təklifim belə olardı: əvvəlcə Azərbaycan üçün, məsələn, 2035 və ya 2040-cı ilə qədər Milli Təhsil Modeli konsepsiyası hazırlanmalı, daha sonra onun ayrı-ayrı elementləri müxtəlif məktəb və universitetlərdə pilot şəkildə tətbiq edilməlidir. Nəticələr ölçülməli, uğurlu mexanizmlər genişləndirilməli, işləməyənlər isə dəyişdirilməlidir.

Yəni məqsəd “Finlandiya kimi olaq”, “Yaponiya kimi olaq” demək deyil.

Məqsəd Finlandiyanın müəllimə etimad prinsipini, Yaponiyanın müəllim əməkdaşlığı təcrübəsini, müxtəlif ölkələrin peşə təhsili və rəqəmsal təcrübələrini öyrənərək Azərbaycan reallığına uyğun, çevik və gələcəyə hesablanmış öz təhsil modelimizi yaratmaqdır.

Çünki təhsildə ən doğru model başqa ölkənin modelini kopyalamaq deyil, uğurlu təcrübələrdən istifadə edərək öz ölkəsinin ehtiyaclarına uyğun model qurmaqdır”, – deyə T.Hüseynov əlavə edib.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:122
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 01 Sentyabr 2026 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri