Azərbaycan ÜTT yə nə vaxt üzv olacaq? AÇIQLAMA

Azərbaycan beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyasını dərinləşdirmək istiqamətində ardıcıl addımlar atır. Bu çərçivədə ölkənin Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) üzvlük prosesi və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə hərtərəfli iqtisadi tərəfdaşlıq sazişi üzrə görülən işlər yaxın zamanda Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın müzakirəsinə təqdim ediləcək.

Dünya Bankı Qrupunun “Business Ready” hesabatında “Beynəlxalq ticarət” indikatoru üzrə nəzərdə tutulan islahatlar 2025-ci il üçün Yol Xəritəsinə daxil edilib və sənədə əsasən, 1 oktyabradək Azərbaycanın ÜTT-yə üzvlüyünə dair işçi qrupunun növbəti iclasına hazırlıq tədbirlərinin görülməsi planlaşdırılır.

Məsələ ilə bağlı millət vəkili Vüqar Bayramov Metbuat.az-a bildirib ki, Azərbaycanın ÜTT-yə üzvlük prosesi milli maraqlar qorunmaqla, xüsusilə aqrar sektorun dəstəklənməsi istiqamətində aparılır:

“Azərbaycan ilə Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT) arasında artıq uzun müddətdir üzvlüklə bağlı danışıqlar aparılır və bu prosesdə şərtlərin əhəmiyyətli hissəsi razılaşdırılıb. Hazırda şərtlərin təxminən 90 faizi üzrə razılıq əldə edilsə də, hələ də müzakirəsi vacib olan bəzi məqamlar qalmaqdadır. Azərbaycanın mövqeyi danışıqlar boyu milli maraqlarını qorumaq prinsipinə əsaslanır. Ən vacib məsələlərdən biri aqrar sektorun subsidiyalarla dəstəklənməsidir. Azərbaycan “yaşıl zənbil” çərçivəsində kənd təsərrüfatına subsidiyaları davam etdirmək niyyətindədir. Qeyd edək ki, ÜTT-də subsidiyalar üç kateqoriyaya – yaşıl, sarı və qırmızı zənbilə bölünür və kənd təsərrüfatı məhsullarının ümumi istehsalının 10 faizindən artıq subsidiyalaşdırılması məhdudlaşdırılır. Aqrar sektor Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyır, çünki əmək qabiliyyətli əhalinin 37 faizi bu sahədə çalışır. Buna görə də kənd təsərrüfatının dəstəklənməsi prioritet məsələlərdən biri hesab olunur və əsas alətlərdən biri kimi subsidiyalar fermerlərin xərclərinin bir hissəsinin dövlət tərəfindən ödənilməsinə imkan verir”.

Millət vəkili qeyd edib ki, digər mühüm məsələ Azərbaycanın ÜTT-də qəbul ediləcək statusu ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, təşkilatda ölkələr “inkişaf etmiş”, “inkişaf etməkdə olan” və “keçid dövründə olan” statuslarla təmsil olunur. İnkişaf etmiş ölkələr üçün şərtlər daha sərt olduğundan, Azərbaycan öz maraqlarını qorumaq məqsədilə “keçid ölkəsi” statusu üzərində də danışıqlar aparır:

“Ümumilikdə, son illərdə Azərbaycan qanunvericilik və digər normativ çərçivəni beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırıb və bu istiqamətdə mühüm addımlar atıb. Bununla belə, son dövrlərdə ölkələrin qarşılıqlı tarif tədbirləri ÜTT-nin rolunu xeyli zəiflədib və hazırda qlobal ticarətdə əsasən dövlətlərin fərdi qaydada qəbul etdikləri qərarlar üstünlük təşkil edir. Bu isə həm namizəd ölkələrin, həm də üzv dövlətlərin ÜTT-yə münasibətinə birbaşa təsir göstərir. Buna baxmayaraq, Azərbaycan təşkilata üzvlük müraciətini geri çəkməyib və danışıqları davam etdirir”.

Gülbəniz Hüseynli / Metbuat.az