Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır Analitik

Azərbaycan Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır Analitik

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Azərbaycanın Türkiyə-İsrail, İsrail-Suriya normallaşması üçün platforma təklif etdiyi kimi, İran və İsrailə də oxşar yanaşma sərgiləyə  bilər


Son illər Yaxın Şərqdə İran ilə İsrail arasında kəskinləşən qarşıdurma təkcə bu iki ölkənin münasibətlərini deyil, bütün regionun geosiyasi mənzərəsini dəyişməkdədir. 2025-ci ilin iyununda baş verən 12 günlük müharibə, İsrailin İranın nüvə obyektlərinə zərbələri və Tehranın cavab addımları ilə müşayiət olundu. Bu gərginlik fonunda ABŞ-ın bölgədəki mövqeyi, ərəb dövlətlərinin İsraillə normallaşma prosesləri və İranın nüvə proqramına bağlı siyasəti yeni strateji reallıqlar yaradıb. Məhz belə mürəkkəb şəraitdə Azərbaycan həm qonşu İran, həm də strateji tərəfdaşı İsraillə münasibətlərini balanslaşdıran nadir ölkələrdən biridir. Bakı bir tərəfdən Tel-Əvivlə enerji, təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahələrində əməkdaşlığını gücləndirir, digər tərəfdən Tehranla iqtisadi, nəqliyyat və mədəni layihələrdə dialoqu davam etdirir. Azərbaycanın İsraildə səfirlik açması və SOCAR-ın Tamar qaz yatağında pay əldə etməsi ikitərəfli əlaqələrin strateji mahiyyətini artırıb. Eyni zamanda İranla yüksək səviyyəli görüşlər, yeni sazişlər və qarşılıqlı səfərlər də Azərbaycanın balans siyasətinə sadiqliyini göstərir.

Bütün bunlar fonunda Azərbaycan yalnız Cənubi Qafqazda deyil, Yaxın Şərqin gərgin siyasi mühitində də neytral, eyni zamanda təsirli oyunçuya çevrilməkdədir. Bakı həm İsrail–İran qarşıdurmasında vasitəçilik üçün potensial platforma hesab olunur, həm də öz enerji və coğrafi üstünlükləri sayəsində regionun diplomatik sabitliyinə töhfə verməyə çalışır.

Siyasi şərhçi Elmir Səftərov Sherg.az-a deyib ki, Azərbaycan İsraillə İran arasında vasitəçi rolunda çıxış etmir:


"Buna baxmayaraq, Azərbaycan yerləşdiyi bölgədə, həmçinin Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır. Hazırda ölkəmiz Təl-Əvivlə təhlükəsizlik, kəşfiyyat və enerji sahələrində əməkdaşlığını davam etdirir. Eyni zamanda, İranla da müxtəlif regional layihələrdə birgə fəaliyyət icra edir. Bakının neytrallıq siyasəti münasibətləri gərgin olan iki ölkə üçün hazırda ən sərəfli yanaşma kimi dəyərləndirilməlidir. Azərbaycan hər iki ölkə ilə əlaqələri inkişaf etdirməkdə maraqldır. Bu da ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsini əks etdirir. İran hökuməti diqqətini Donald Tramp administrasiyası ilə diplomatiyasına yönəltsə də, İsrailin bir çox ərəb dövlətləri ilə münasibətlərini normallaşdırmağa çalışdığı bir vaxtda İsrailin müsəlman dünyasında ən yaxın tərəfdaşı olan Azərbaycan son illər Tel-Əvivlə əlaqələrini xeyli gücləndirib. Bu tərəfdaşlığı 2023-cü ildə İsraildə səfirlik açmaqla rəsmiləşdirildikdən və Vaşinqtondakı imicini yenidən formalaşdırdıqdan sonra Azərbaycan Yaxın Şərq siyasətini də irəli aparmağda maraqlı görünür. Bu da Azərbaycanın Türkiyə-İsrail, İsrail-Suriya normallaşması üçün platforma təklif etdiyi kimi, İran və İsrailə də oxşar yanaşma sərgiləməyə təkan verə bilər. Lakin mürəkkəb təməllər üzərində dizayen olunan İran-İsrail münaqişəsi hazırda normallaşma üçün açıq görünmür".


Analitik qeyd edib ki, İsraillə İran arasında hər hansı xoşniyyət və normallaşma səylərinə cəhd edilərsə, Bakı bu kontekstdə vasitəçi rolunu üzərinə götürə bilər:

"Bu baxımdan da Azərbaycan Cənubi Qafqazdakı təsirini Yaxın Şərq siyasəti ilə tarazlaşdıra bilər. Azərbaycanın artan regional təsirindən xəbərdar olan Tehran qonşusunun İsraillə yaxşı əlaqələrindən xəbərdar olduğu üçün Azərbaycanın vasitəçi rolunu nəzərdən keçirə bilər. Əgər İran və İsrail dəyişən geosiyasi mənzərəni nəzərə alıb, praqmatik yanaşma sərgiləyərək normallaşmaya gedərsə, qlobal sülhə öz töhfələrini verə bilərlər. Regional və qlobal ittifaqların genişləndiyi bir vaxtda İran və İsrail və onun əsas müttəfiqi ABŞ arasında ciddi fikir ayrılıqları hökm sürür. Qlobal hegemoniyanı əlində saxlamağa çalışan ABŞ İranın nüvə diplomatiyasının və geosiyasi praqmatizminin inkişafına qarşıdır. İran isə nüvə proqramını gündəmdən çıxarmaq niyyətində deyil. Azərbaycanın Qərb, eləcə də Yaxın Şərq ölkələri üçün strateji dəyərinin dərinləşdiyi bir zamanda İran və İsrail öz yanaşmalarına yenidən baxsa, bu həm özləri, həm də region üçün faydalı ola bilər".

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri