Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır Analitik

Azərbaycan Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır Analitik

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Azərbaycanın Türkiyə-İsrail, İsrail-Suriya normallaşması üçün platforma təklif etdiyi kimi, İran və İsrailə də oxşar yanaşma sərgiləyə  bilər


Son illər Yaxın Şərqdə İran ilə İsrail arasında kəskinləşən qarşıdurma təkcə bu iki ölkənin münasibətlərini deyil, bütün regionun geosiyasi mənzərəsini dəyişməkdədir. 2025-ci ilin iyununda baş verən 12 günlük müharibə, İsrailin İranın nüvə obyektlərinə zərbələri və Tehranın cavab addımları ilə müşayiət olundu. Bu gərginlik fonunda ABŞ-ın bölgədəki mövqeyi, ərəb dövlətlərinin İsraillə normallaşma prosesləri və İranın nüvə proqramına bağlı siyasəti yeni strateji reallıqlar yaradıb. Məhz belə mürəkkəb şəraitdə Azərbaycan həm qonşu İran, həm də strateji tərəfdaşı İsraillə münasibətlərini balanslaşdıran nadir ölkələrdən biridir. Bakı bir tərəfdən Tel-Əvivlə enerji, təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahələrində əməkdaşlığını gücləndirir, digər tərəfdən Tehranla iqtisadi, nəqliyyat və mədəni layihələrdə dialoqu davam etdirir. Azərbaycanın İsraildə səfirlik açması və SOCAR-ın Tamar qaz yatağında pay əldə etməsi ikitərəfli əlaqələrin strateji mahiyyətini artırıb. Eyni zamanda İranla yüksək səviyyəli görüşlər, yeni sazişlər və qarşılıqlı səfərlər də Azərbaycanın balans siyasətinə sadiqliyini göstərir.

Bütün bunlar fonunda Azərbaycan yalnız Cənubi Qafqazda deyil, Yaxın Şərqin gərgin siyasi mühitində də neytral, eyni zamanda təsirli oyunçuya çevrilməkdədir. Bakı həm İsrail–İran qarşıdurmasında vasitəçilik üçün potensial platforma hesab olunur, həm də öz enerji və coğrafi üstünlükləri sayəsində regionun diplomatik sabitliyinə töhfə verməyə çalışır.

Siyasi şərhçi Elmir Səftərov Sherg.az-a deyib ki, Azərbaycan İsraillə İran arasında vasitəçi rolunda çıxış etmir:


"Buna baxmayaraq, Azərbaycan yerləşdiyi bölgədə, həmçinin Yaxın Şərqdə regional gərginliyin azaldılmasında maraqlıdır. Hazırda ölkəmiz Təl-Əvivlə təhlükəsizlik, kəşfiyyat və enerji sahələrində əməkdaşlığını davam etdirir. Eyni zamanda, İranla da müxtəlif regional layihələrdə birgə fəaliyyət icra edir. Bakının neytrallıq siyasəti münasibətləri gərgin olan iki ölkə üçün hazırda ən sərəfli yanaşma kimi dəyərləndirilməlidir. Azərbaycan hər iki ölkə ilə əlaqələri inkişaf etdirməkdə maraqldır. Bu da ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsini əks etdirir. İran hökuməti diqqətini Donald Tramp administrasiyası ilə diplomatiyasına yönəltsə də, İsrailin bir çox ərəb dövlətləri ilə münasibətlərini normallaşdırmağa çalışdığı bir vaxtda İsrailin müsəlman dünyasında ən yaxın tərəfdaşı olan Azərbaycan son illər Tel-Əvivlə əlaqələrini xeyli gücləndirib. Bu tərəfdaşlığı 2023-cü ildə İsraildə səfirlik açmaqla rəsmiləşdirildikdən və Vaşinqtondakı imicini yenidən formalaşdırdıqdan sonra Azərbaycan Yaxın Şərq siyasətini də irəli aparmağda maraqlı görünür. Bu da Azərbaycanın Türkiyə-İsrail, İsrail-Suriya normallaşması üçün platforma təklif etdiyi kimi, İran və İsrailə də oxşar yanaşma sərgiləməyə təkan verə bilər. Lakin mürəkkəb təməllər üzərində dizayen olunan İran-İsrail münaqişəsi hazırda normallaşma üçün açıq görünmür".


Analitik qeyd edib ki, İsraillə İran arasında hər hansı xoşniyyət və normallaşma səylərinə cəhd edilərsə, Bakı bu kontekstdə vasitəçi rolunu üzərinə götürə bilər:

"Bu baxımdan da Azərbaycan Cənubi Qafqazdakı təsirini Yaxın Şərq siyasəti ilə tarazlaşdıra bilər. Azərbaycanın artan regional təsirindən xəbərdar olan Tehran qonşusunun İsraillə yaxşı əlaqələrindən xəbərdar olduğu üçün Azərbaycanın vasitəçi rolunu nəzərdən keçirə bilər. Əgər İran və İsrail dəyişən geosiyasi mənzərəni nəzərə alıb, praqmatik yanaşma sərgiləyərək normallaşmaya gedərsə, qlobal sülhə öz töhfələrini verə bilərlər. Regional və qlobal ittifaqların genişləndiyi bir vaxtda İran və İsrail və onun əsas müttəfiqi ABŞ arasında ciddi fikir ayrılıqları hökm sürür. Qlobal hegemoniyanı əlində saxlamağa çalışan ABŞ İranın nüvə diplomatiyasının və geosiyasi praqmatizminin inkişafına qarşıdır. İran isə nüvə proqramını gündəmdən çıxarmaq niyyətində deyil. Azərbaycanın Qərb, eləcə də Yaxın Şərq ölkələri üçün strateji dəyərinin dərinləşdiyi bir zamanda İran və İsrail öz yanaşmalarına yenidən baxsa, bu həm özləri, həm də region üçün faydalı ola bilər".

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:124
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 27 Avqust 2025 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri