Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Azərbaycan yeni dünya bölgüsündən nə qazanacaq?

Azərbaycan yeni dünya bölgüsündən nə qazanacaq?

Oxu.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Rüstəm Qaraxanlı yazır...

Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başladığı andan sürətlən dünyanın yenidən bölgüsü ABŞ-də Donald Trampın hakimiyyətə gəlişi ilə qəribə forma alıb. Sələflərindən fərqli olaraq Tramp hərbi gücü arxa plana keçirərək Vaşinqtonun iqtisadi rıçaqlarından məharətlə istifadə edir və təbii ki, hədəflərinə çatır. Bunun üçün hər hansı xarici səfərə, yaxud əcnəbi liderləri Ağ Evdə qəbul etməyə lüzum da yoxdur. Tramp prosesi öz ofisindən, sanki onlayn rejimdə, pandemiya dövründə evdən işlədiyimiz kimi idarə edir.

Dünyanın gözlərimiz önündə dəyişən yeni dizaynı 1967-ci ildə Polşa kinematoqrafçıları tərəfindən çəkilən "Firon" filmindəki bir səhnəni xatırladır. Silahlı-dəbilqəli qoşunlar ucsuz-bucaqsız səhralıqda üz-üzə dayanıblar və bir an sonra qanlı savaşa girəcəklər. Budur, komanda verilir və döyüşçülər bir-birilərinin üzərinə şığıyır, ancaq təmasa yetişən kimi dayanırlar. Müasir terminologiya ilə desək, qarşıdurma diplomatiya masasına transfer olunur.

Trampın kiçik pressinqi qarşı tərəfin dərhal müəmmalı təslim olması ilə nəticələnir. Dünyanın ərazicə ən böyük, sərvətlərinə görə ən zəngin dövlətlərindən olan və ən bahalı brendlərə sahib olan Kanada ABŞ-nin tətbiq etdiyi 25%-lik rüsumların önündə cəmi bir neçə saat dayana bildi və dərhal ağ bayraq qaldırdı. İllərdir Kanadanın siyasi palitrasının şəriksiz sahibi olan Trüdo tələm-tələsik istefa ərizəsini yazdı. Okeanın o tayından Ermənistana dəstək üçün Azərbaycanla sərhədə "müşahidəçi" göndərən, Qarabağdan qaçan separatçılara görə "yuxusu ərşə çəkilmiş" Kanada liderinin müqaviməti bir sutka belə çəkmədi...

Trampın Latın Amerikası ölkələrindən olan kriminal ünsürlü miqrantları vətənlərinə qaytarmaq əmri onunla nəticələnir ki, Kolumbiya prezidenti həmvətənlərinin dalınca özəl təyyarə göndərir - təki Ağ Evdə heç kim əsəbiləşməsin. Trampın Panama kanalı ilə bağlı söylədikləri qısamüddətli "hiddət və təəccüb" doğursa da, Amerika gəmilərinin dünyanın ən iri ticarət arteriyasından rüsumsuz keçidinə dair razılıq təlaş dolu narazılığın çözümü üçün yetərli olur. ABŞ-nin pulla Danimarkaya məxsus Qrenlandiyanı almaq niyyəti adada yeni parlament seçkilərinin keçirilməsi üçün qərarın qəbuluna səbəb olur. Bu günə-sabaha Kopenhagenin yurisdiksiyasından ayrılıb Vaşinqtona birləşmək üçün referendumun keçiriləcəyi də istisna deyil. Trampın Avropa İttifaqına qarşı rüsum xəbərdarlığı qitə paytaxtlarını silkələyir, kiçik dövlətlər və xalqlar üzərində "böyüklüyünü" göstərməyi sevən Makron, "qoca qitə"nin geosiyasi jandarmına çevrilmiş xanım Fon der Lyayen incimiş kimi görünürlər, ancaq əlac yoxdur - onlar da təslim olacaqlar.

Trampın yeni dünya nizamında iki məqam xüsusi qabarıqla diqqəti cəlb edir. Birincisi, hərbi güc amili pərdə arxasına keçir, önə iqtisadi təzyiq faktoru çıxır. XXI əsrin insanını silahdan çox, rifahının aqibəti qorxudur. Müasir dünyada toplumların silah gücü ilə itaət etdirilməsi metodunun tükəndiyini görürük. İqtisadi ekspansiya isə qan-qadasız gerçəkləşir, ABŞ bir tərəfdən dünyadakı liderliyini nümayiş etdirir, digər tərəfdən qarşısındakını özündən asılı vəziyyətə salır.

İkinci məqam: Trampın dünya liderliyini möhkəmlətməsi Yer kürəsinin ayrı-ayrı nöqtələrində digərlərinin nüfuzunu qəbul etməsi və tanıması ilə paralel cərəyan edir, daha dəqiqi isə inkar etməməsi ilə müşayiət olunur. Məsələn, Amerika lideri Türkiyənin Yaxın Şərqdəki sözünün və gücünün əhəmiyyətini diqqətdən qaçırmır, Ukraynaya görə Rusiya ilə kəllə-kəllə gəlməyin rentabelli olmadığını qəbul edir.

Bu gün dünyada baş verənlər Azərbaycanın illərlə sərgilədiyi kursun özünü doğrultduğunun mübahisəsiz sübutudur. Bütün maneələri aşmağın ən optimal yolu iqtisadi gücdür - ərazi bütövlüyünün bərpasından tutmuş regional liderliyin və ərazicə kiçikliyə, müstəqillik təcrübəsinin gəncliyinə rəğmən dünyada sayılıb-seçilən orta gücə çevrilməyədək. Formalaşan yeni geosiyasi konyunktur postsovet məkanının autsayderlərindən fərqli olaraq, Azərbaycanın qarşısına fərqli hədəflər çıxarır: yeni dünya düzənində iştirak və tarixən bizə məxsus olana varmaq. Bu kontekstdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ilin əvvəlində səsləndirdiyi iki bəyanat əlahiddə ciddi maraq doğurur: "Yeni dünya nizamı tam formalaşma prosesinə düşəndə, o cümlədən Azərbaycanın mövqeyi də nəzərə alınacaq, ən azı Cənubi Qafqazda və Xəzər hövzəsində və biz buna hazır olmalıyıq".

Və: "Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır və açılacaqdır. Onlar bunu nə qədər tez başa düşsələr, o qədər də yaxşıdır. Mən bir dəfə demişəm, onlar gərək bizi əsəbiləşdirməsinlər və başa düşsünlər ki, burada söz sahibi bizik və Cənubi Qafqazda Azərbaycan aparıcı iqtisadiyyatdır, aparıcı hərbi gücdür və aparıcı dövlətdir. Bugünkü dünyada güc amili ön plandadır və bunu heç kim unutmasın".

Nə düşünürsünüz? Hazırıq?

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 12 Fevral 2025 13:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri