Azərbaycana gətirilən dərmanlar keyfiyyətsizdir? Deputatdan AÇIQLAMA

“Eyni tərkibli dərmanların müxtəlif qiymətlərə satılması əsasən istehsal olunduğu ölkədən asılıdır. Dərmanın istehsalçısı patent hüququ alır və dərmanın hazırlanması zamanı çəkdiyi xərcləri çıxarmaq üçün orijinal dərman vasitəsini istehsal edir. Patent hüququ bitdikdən sonra digər istehsalçılar eyni dozada, tərkibdə və formada dərman istehsalına başlaya bilərlər. Məsələn, aspirin Türkiyə, Rusiya, Almaniya və Bolqarıstanda hazırlanır və ölkəmizə marka adları ilə idxal olunur, tərkibi eyni olsa da, qiymətləri fərqli olur. Lakin bunlar dərmanın “generic”ləri hesab olunur. Cenerik dərman — patent müddəti bitmiş, eyni aktiv maddəyə malik, lakin orijinal marka adı ilə satılmayan dərmandır. Bu kimi dərmanları aşağı və orta gəlirli ölkələr büdcələrinə uyğun olduğu üçün satın ala bilir. Avropada istehsal olunan dərmanlar daha bahadır, çünki Avropada dərmanlar yüksək texnologiyalarla hazırlandığı üçün daha keyfiyyətli olur. Ölkəmizə də Avropa ölkələrinin bir çoxundan dərman idxal olunur”.
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Pərvanə Vəliyeva deyib. 
O bildirib ki, dərmanların keyfiyyətinin yoxlanması və beynəlxalq səviyyədə tanınması üçün onlar bir sıra standartlara uyğun olmalı və beynəlxalq sertifikatlara malik olmalıdır:
“Bu, həm istehsalçı ölkənin daxili qanunvericiliyi, həm də beynəlxalq qurumların tələbləri ilə tənzimlənir. Məsələn, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının “WHO Prequalification” (ÜST tərəfindən ilkin qiymətləndirmə proqramı) proqramı dərmanların keyfiyyət, təhlükəsizlik və effektivlik meyarlarına uyğun olub-olmadığını müəyyən edir.
Əsasən İİV/QİÇS, malyariya, vərəm və digər yoluxucu xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan dərmanlara aiddir. Bu proqram vasitəsilə dərmanlar beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən (məsələn, UNICEF, GDF, Gavi, UNDP) satın alınmaq üçün uyğun hesab olunur. Həmin humanitar beynəlxalq təşkilatlar vasitəsilə dərmanları satın almaq ölkələrə istehsalçıda olandan daha ucuz başa gəlir, həmçinin onlar keyfiyyətli və etibarlı dərman vasitələri olur”.
Deputat qeyd edib ki, dərman vasitələrinin qiymətinin tənzimlənməsinə və müəyyən olunmasına bir çox parametrlər təsir edə bilər:
“Azərbaycanda dərman vasitələrinin qiyməti Tarif Şurası tərəfindən təyin olunur. Dərmanlara isə satışa buraxılmazdan əvvəl Səhiyyə Nazirliyinin müvafiq laboratoriyaları tərəfindən rəy verilməli və keyfiyyəti təsdiqlənməlidir.
Digər məsələ isə, bir ölkədən gətirilən dərmanlar apteklərdə eyni qiymətə satılmalıdır. Təəssüf ki, eyni dərmanın müxtəlif apteklərdə fərqli qiymətlərə satıldığının şahidi oluruq. Əgər qiymət fərqi varsa, bu, qanunun pozulmasıdır. Ölkə üzrə vahid qiymət tənzimləməsi olduğu halda, buna nəzarət də gücləndirilməlidir ki, sui-istifadə hallarına yol verilməsin”.
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az