Azərbaycanda bank faizləri artacaq

Bu il fevralın 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 475,1 milyon manat təşkil edib. 

Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, bu, yanvarın 1-i ilə müqayisədə 5,8 % çoxdur. 

Ölkədə problemli kreditlərin məbləği son 1 ildə isə 4,6 % artıb. Yanvarın sonuna vaxtı keçmiş kreditlərin ümumi kredit portfelində xüsusi çəkisi 1,6 % təşkil edib. Bu nisbət dekabrın sonuna 1,6 %, ötən il yanvarın sonuna isə 1,9 % olub.

Qeyd edək ki, bu gün əhalinin bir çoxu kreditdən yararlanır və vətəndaşların bir qismi banklara kreditləri vaxtında qaytara bilmir.

Ümumiyyətlə, neçə müddət ödəməyəndə problemli kreditə çevrilir və burada hər bank öz qaydasınımı tətbiq edir? Təhlükəli hədd nə qədərdir və bu rəqəm artdqca kredit verilməsi daha da cətinləşə, faiz dərəcəsi daha da arta bilərmi?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Əkrəm Həsənov “Cebheinfo.az”a bildirib ki, bütövlükdə ölkədə 1 ildə 4,6 faiz artım ciddi rəqəmdir:

“Ancaq bu, 2015-2017-ci illərdə baş verənlərlə müqayisədə o qədər də ciddi deyil. Bunun da səbəbi bəllidir, ölkədəki iqtisadi vəziyyət getdikcə pisləşir. Həm vətəndaşların, həm sahibkarların maddi vəziyyəti yaxşılaşmır.

Buna görə götürdükləri kreditləri vaxtında ödəyə bilmirlər. Bu, həm vətəndaşlar, həm də sahibkarlar, həm də bankların özü üçün də təhlükədir.

Çünki ölkədə son 10 ildə bir çox bank bağlandı və məhz ona görə ki, problemli kreditləri çoxaldı.

Kredit portfelinə baxanda 4,6 faiz elə kritik deyil. Ancaq bu tendensiyanın davam etmə ehtimalı böyükdür. Ola bilər ki, Mərkəzi Bank bankların kredit fəaliyyətinə nəzarəti daha da artıracaq”. 

Ekspertin sözlərinə görə, ümumiyyətlə, kredit bir gün də gecikibsə, bu artıq problemli kredit sayılır:

“Bu baxımdan, Mərkəzi Bank ehtiyatları tənzimləyir. Banklar problemli kreditlər üzrə ehtiyat yaratmalıdırlar. Ehtiyat artıq kreditin ötmə müddətindən, növündən asılıdır.

Yəni 30, 60, 90 gün keçdisə, filan qədər faiz ehtiyatı saxlayırlar və həmin ehtiyatlar da bankın kapitalından çıxılır. Buna görə də Mərkəzi Bank banklar üzərində ciddi nəzarət edir.

Ən pisi də odur ki, problemli kreditlər artıqca faiz dərəcələri də arta bilər. Çünki banklar başlayacaqlar qorxmağa və problemli kreditin sabah qaytarılması üçün banklar əlavə xərc çəkirlər. O da faizi artıra bilər, belə bir ehtimal var”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”