Azərbaycanda bu qohumlar evlənə bilər

Azərbaycanda ailə münasibətlərini tənzimləyən qanunvericilikdə mühüm dəyişikliklər edilib. Yeni yanaşmaya əsasən, nikahın bağlanmasına mane olan halların dairəsi genişləndirilib və yaxın qan qohumları arasında evliliklərə daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq olunub.

BAKU.WS-in məlumatına görə, bu dəyişikliklər ailə institutunun möhkəmləndirilməsi, gələcək nəsillərin sağlamlığının qorunması və sosial risklərin azaldılması məqsədi daşıyır.

Qanunvericiliyə edilən yeniliklər nəticəsində artıq əmi, dayı, bibi və xala uşaqları, eləcə də ümumi baba və ya nənəsi olan qohumlar arasında nikahın bağlanmasına yol verilmir. Bununla da nikaha hüquqi maneə yaradan qohumluq dərəcələrinin siyahısı genişləndirilib.

Qohum evliliklərinin mümkün fəsadları nələrdir?

Mütəxəssislərin fikrincə, qan qohumları arasında bağlanan nikahlar bir sıra ciddi tibbi və sosial risklər yaradır. Belə evliliklərdən doğulan uşaqlarda:

irsi və genetik xəstəliklərin yaranma ehtimalı yüksəlir,

fiziki və əqli inkişaf gerilikləri riski artır,

bəzi hallarda xroniki xəstəliklər erkən yaşlarda üzə çıxır,

ailədaxili sosial və psixoloji problemlər daha tez-tez müşahidə olunur.

Dünya üzrə aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, yaxın qohum evlilikləri cəmiyyətin sağlam genetik fonduna uzunmüddətli təsir göstərir. Məhz bu səbəbdən bir çox ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da bu sahədə hüquqi tənzimləmələrin sərtləşdirilməsi zəruri hesab olunub.

Hansı qohumlar arasında nikah mümkündür?

Qanunvericilikdə edilən dəyişikliklər bütün qohumluq əlaqələrini əhatə etmir. Belə ki, ulu babaları qardaş olan şəxslər arasında nikaha qanuni maneə yoxdur. Eyni zamanda, nəsil şəcərəsində dördüncü və beşinci dərəcədən sonra gələn qohumlar bu qadağaların əhatə dairəsinə daxil edilmir.

Bu o deməkdir ki, qanun yalnız yaxın bioloji qohumluq əlaqələrini məhdudlaşdırır, uzaq nəsil bağlantıları isə evlilik üçün hüquqi əngəl sayılmır.

Qohum evlilikləri ilə bağlı edilən dəyişikliklər cəmiyyətdə uzun müddətdir müzakirə olunan bir məsələyə hüquqi aydınlıq gətirir. Məqsəd kimlərinsə şəxsi həyatına müdaxilə etmək deyil, gələcək nəsillərin sağlamlığını qorumaq və ailə institutunu daha dayanıqlı əsaslar üzərində formalaşdırmaqdır. Yeni qaydalar həm tibbi risklərin azaldılmasına, həm də sosial məsuliyyətin artırılmasına yönəlib.